Шнидстм ки андари маъдании танг

شنیدستم که اندر معدنی تنگ

Сухан гуфтанд бо ҳам , гавҳару санг

سخن گفتند با هم، گوهر و سنگ

Чунин пурсед санг аз лаъли рахшон

چنین پرسید سنگ از لعل رخشان

Ки аз тоб ки шуд , чеҳрати фурӯзон

که از تاب که شد، چهرت فروزان

Бад-ӣни покизаи рўӣӣ , аз кҷоӣӣ

بدین پاکیزه‌روئی، از کجائی

Ки додат обу рангу рўшноӣӣ

که دادت آب و رنگ و روشنائی

Дарин торики ҷо , ҷуз тирагӣ нест

درین تاریک جا، جز تیرگی نیست

Бторикии дарун , ин равшанӣ чист

بتاریکی درون، این روشنی چیست

Баҳри тоби ту , баси рхшндгиҳост

بهر تاب تو، بس رخشندگیهاست

Дар ин як қатра , оби зндгиҳост

در این یک قطره، آب زندگیهاست

Бмъдн , ман басӣ умед ронадам

بمعدن، من بسی امید راندم

Тугар сад сол , ман сад қарн мондам

تو گر صد سال، من صد قرن ماندم

Марои он пастии дерина бар ҷост

مرا آن پستی دیرینه بر جاست

Фурӯғи покӣ , аз чеҳр ту пайдост

فروغ پاکی، از چهر تو پیداست

Бад-ӣни равшани дилӣ , хуршеди тобон

بدین روشن دلی، خورشید تابان

Чаро бо ман табоҳӣ кард зинсон

چرا با من تباهی کرد زینسان

Маро аз тобиш ҳар рӯза , бгдохт

مرا از تابش هر روزه، بگداخت

Турои охир , матоъи гавҳарии сохт

ترا آخر، متاع گوهری ساخت

Агар адласт , кори чархи гардон

اگر عدل است، کار چرخ گردان

Чаро ман сангам ва ту лаъли рахшон

چرا من سنگم و تو لعل رخشان

На моро дояи айёми пурвирд

نه ما را دایهٔ ایام پرورد

Чаро бо ман чунин , бо ту чунон кард

چرا با من چنین، با تو چنان کرد

Марои нуқсон , туро афзӯнии омухт

مرا نقصان، تو را افزونی آموخت

Туро афрӯхт рухсору марои сӯхт

ترا افروخت رخسار و مرا سوخت

Туро , дар ҳар канории хўосторист

ترا، در هر کناری خواستاریست

Маро , саркӯбӣ аз ҳар рҳгзрист

مرا، سرکوبی از هر رهگذریست

Туро , ҳам ранг ва ҳам ар зиндагӣ ҳаст

ترا، هم رنگ و هم ار زندگی هست

Марои зин ҳар ду чизе нест дар даст

مرا زین هر دو چیزی نیست در دست

Туро бар афсар шоҳон нишонанд

ترا بر افسر شاهان نشانند

Маро ҳаргиз напурсанд ва ндонанд

مرا هرگز نپرسند و ندانند

Буд ҳар гавҳариро бо ту пайванд

بود هر گوهری را با تو پیوند

Гуҳи ангуштари шӯй , гоҳе гулӯбанд

گه انگشتر شوی، گاهی گلوبند

Ман , аинсони вожгӯни толеъ , ту фирӯз

من، اینسان واژگون طالع، تو فیروز

Ту зинсони длФрўз ва ман бад-ӣни рӯз

تو زینسان دلفروز و من بدین روز

Бнрмӣ гуфт ӯро гавҳари ноб

بنرمی گفت او را گوهر ناب

Ҷавобии хубтар аз дар хўшоб

جوابی خوبتر از در خوشاب

Казон маънии маро гармаст бозор

کزان معنی مرا گرم است بازار

Ки дидам гармии хуршед , бисёр

که دیدم گرمی خورشید، بسیار

Аз онру , чеҳраамро сурх шуд ранг

از آنرو، چهره‌ام را سرخ شد رنگ

Ки бас хуноба хӯрдам дар дили санг

که بس خونابه خوردم در دل سنگ

Аз он раҳ , бахт бо ман кард ёрӣ

از آن ره، بخت با من کرد یاری

Ки дар сахтӣ намудем устуворӣ

که در سختی نمودم استواری

Ба ахтар , зангии шаб роз мегуфт

به اختر، زنگی شب راز میگفت

Сипеҳр , он роз бо ман боз мегуфт

سپهر، آن راز با من باز میگفت

Сурайё кард бо ман теғи бозӣ

ثریا کرد با من تیغ‌بازی

Уторид то саҳар , афсона созӣ

عطارد تا سحر، افسانه‌سازی

Зуҳал , бо онҳамаи хунхорӣу хашм

زحل، با آنهمه خونخواری و خشم

Маро медид ва хӯн мерехт аз чашм

مرا میدید و خون میریخت از چشم

Фалак , бар нияти ман ханда мекард

فلک، بر نیت من خنده میکرد

Марои зини орзӯ шарманда ме кард

مرا زین آرزو شرمنده می‌کرد

Суҳайлам ранҷҳо медод пинҳон

سهیلم رنجها میداد پنهان

БФкрм рашкҳо мебарад кайҳон

بفکرم رشکها میبرد کیهان

Нишастӣ жолае , ҳар гуҳи бкҳсор

نشستی ژاله‌ای، هر گه بکهسار

Бадуш ман гаронтар мишдии бор

بدوش من گرانتر میشدی بار

Чунонам миФшрдии хорау санг

چنانم میفشردی خاره و سنگ

Ки хӯнам мавҷ мезад дар дили танг

که خونم موج میزد در دل تنگ

На пайдо буд рӯзи ӣнҷо , на равзан

نه پیدا بود روز اینجا، نه روزن

На роҳу рахнае бар кӯҳу барзан

نه راه و رخنه‌ای بر کوه و برزن

Бидон дармондагӣ будам гирифтор

بدان درماندگی بودم گرفتار

Ки бошад нуқтаи андари ҳсни паргор

که باشد نقطه اندر حصن پرگار

Гуҳии гетӣ , зи барфами ҷомаи пӯшед

گهی گیتی، ز برفم جامه پوشید

Гуҳии сайлам , бигӯаш андар хурӯшед

گهی سیلم، بگوش اندر خروشید

Збўниҳои зи хок ва об дидам

زبونیها ز خاک و آب دیدم

зи меҳру моҳ , миннат ҳо кашидам

ز مهر و ماه، منت‌ها کشیدم

Ҷаддӣ ҳар шаб , бФкри бозӣӣ чанд

جدی هر شب، بفکر بازئی چند

Бмн мекард чашми андозӣӣ чанд

بمن میکرد چشم اندازئی چند

Савобат , қисса ҳо карданд тафсир

ثوابت، قصه‌ها کردند تفسیر

Кавокиб бурҷҳо доданд тағйир

کواکب برجها دادند تغییر

Дигаргуни гашти баси рӯзу мау сол

دگرگون گشت بس روز و مه و سال

Марои ҷовиди яксон буд аҳвол

مرا جاوید یکسان بود احوال

Агарчӣ кор бар ман буд душвор

اگرچه کار بر من بود دشوار

Бахуди душвор май ншмрдмии кор

بخود دشوار می‌نشمردمی کار

На дидам заррае аз рўшноӣӣ

نه دیدم ذره‌ای از روشنائی

На бо як зарра , кардам ошноӣӣ

نه با یک ذره، کردم آشنائی

На чашмам буд ҷуз бо тирагии ром

نه چشمم بود جز با تیرگی رام

На фарқи субҳи мидонстм аз шом

نه فرق صبح میدانستم از شام

Басӣ покон шуданд олӯдаи доман

بسی پاکان شدند آلوده دامن

Басии брзигронро сӯхти хирман

بسی برزیگران را سوخت خرمن

Басии баргашт , роҳу расми гардун

بسی برگشت، راه و رسم گردون

Ки по нагузоштем зи андозаи берун

که پا نگذاشتیم ز اندازه بیرون

Чу дидандами чунон дар хати таслим

چو دیدندم چنان در خط تسلیم

Марои баси нукта ҳо карданд таълим

مرا بس نکته‌ها کردند تعلیم

БгФтндми з ҳар рамзӣ беоне

بگفتندم ز هر رمزی بیانی

Намудандам з ҳар номии нишоне

نمودندم ز هر نامی نشانی

Ббхшиднд чун тобии тамомам

ببخشیدند چون تابی تمامم

бадахшӣ лаъл биниҳоданд номам

بدخشی لعل بنهادند نامم

Маро дар дил , наҳуфтаи пуртӯй буд

مرا در دل، نهفته پرتوی بود

Фурӯзони меҳр , он партави биФзўд

فروزان مهر، آن پرتو بیفزود

Камӣ дар асл ман мебуд покӣ

کمی در اصل من میبود پاکی

Шуд он покӣ , дар охири тобнокӣ

شد آن پاکی، در آخر تابناکی

Чу табъами иқтизоӣ бартарӣ дошт

چو طبعم اقتضای برتری داشت

Марои он бартарӣ , охир барафрошт

مرا آن برتری، آخر برافراشت

На тобу арзиши ман , ройгонӣ аст

نه تاب و ارزش من، رایگانی است

Сазои ранҷи қарнӣ зиндагонӣ аст

سزای رنج قرنی زندگانی است

На ҳар покизаи рўӣӣ , покзод аст

نه هر پاکیزه روئی، پاکزاد است

Ки насли пок , зи асли пок зод аст

که نسل پاک، ز اصل پاک زاد است

На ҳар кӯҳӣ , бдомн дошт маъдан

نه هر کوهی، بدامن داشت معدن

На ҳар кон низ дорад лаъли равшан

نه هر کان نیز دارد لعل روشن

Яке ғаввос , дарҷии гарон буд

یکی غواص، درجی گران بود

Пар аз муштӣ шабаҳ дидаш , чу багушӯд

پر از مشتی شبه دیدش، چو بگشود

Бигӯ ин нукта бо гавҳари фурӯашон

بگو این نکته با گوهر فروشان

Ки хӯн хӯрд ва гуҳар шуд санг дар кон

که خون خورد و گهر شد سنگ در کان