Бо мурғакони хеш , чунин гуфт мокиён

با مرغکان خویش، چنین گفت ماکیان

К-эии кӯдакони хирад , гуҳ коркрдн аст

کای کودکان خُرد، گه کار کردن است

Рӯзӣ талаб кунед , ки ҳар мурғи хирад ро

روزی طلب کنید، که هر مرغ خُرد را

Аввали вазифа , расму раҳи дона чидан аст

اول وظیفه، رسم و ره دانه چیدن است

Бе ранҷи нӯку по , натавон чинаи ҷуст ва хӯрд

بی رنج نوک و پا، نتوان چینه جست و خورد

Гар обу донаи ист , бхўнобаҳ хӯрдан аст

گر آب و دانه‌ایست، به خونابه خوردن است

Дармонда нестед , шуморо бақадр хеш

درمانده نیستید، شما را به قدر خویش

Ҳам неруии нишастан ва ҳам роҳ рафтан аст

هم نیروی نشستن و هم راه رفتن است

Пинҳон , зи хӯшае брбоӣиди дона Эй

پنهان، ز خوشه‌ای بربائید دانه‌ای

Дар қария гуфтугӯаст , ки ҳангом хирман аст

در قریه گفتگوست، که هنگام خرمن است

Фарёди шавқу бозии тифлона , ҳафтаи ист

فریاد شوق و بازی طفلانه، هفته‌ایست

Гар бишанвед , вақти насиҳат шунидан аст

گر بشنوید، وقت نصیحت شنیدن است

Гетӣ , дамӣ ки рӯи бсёҳӣ наад , шаб аст

گیتی، دمی که رو به سیاهی نهد، شب است

Чашм , онзмон ки хаста шавад , гоҳ хуфтан аст

چشم، آنزمان که خسته شود، گاه خفتن است

Бе ман зи лона давр нигарадед ҳеҷ як

بی من ز لانه دور نگردید هیچ یک

Танҳо , чаҳ эътибор дар ин кӯй ва барзан аст

تنها، چه اعتبار در این کوی و برزن است

Аз чашми тоӣрони шикорӣ , ниҳон шавед

از چشم طائران شکاری، نهان شوید

Гӯйанд бо қабӣлаи мо , боз душман аст

گویند با قبیلهٔ ما، باز دشمن است

Ҷузи бонги фитна , ҳеҷ бгўшми нмирсд

جز بانگ فتنه، هیچ به گوشم نمیرسد

ё ҳарфи сар баридан ва ё пӯст кандан аст

یا حرف سر بریدن و یا پوست کندن است

Нахҷӣргоҳҳоу камонҳоу тирҳост

نخجیرگاه‌ها و کمان‌ها و تیرهاست

Симурғро , на биҳдаҳ дар қоф маскан аст

سیمرغ را، نه بیهده در قاف مسکن است

Бо туъмае зи ҷӯйу ҷирӣ , иктифо кунед

با طعمه‌ای ز جوی و جری، اکتفا کنید

Осеб одамӣаст , ҳар онҷо ки арзон аст

آسیب آدمی است، هر آنجا که ارزان است

Ҳар ҷо ки сӯгу сур буд , мурғи хонагӣ

هر جا که سوگ و سور بود، مرغ خانگی

Рониши бсиху синаи бдиг мсмн аст

رانش به سیخ و سینه به دیگ مسمن است

Аз хӯни садҳазор чу мо тоӣри заъиф

از خون صدهزار چو ما طائر ضعیف

Ҳар субҳу шом , домани гетӣ млўн аст

هر صبح و شام، دامن گیتی ملون است

Аз обу дони хонаи бегонагон чаҳ суд

از آب و دان خانهٔ بیگانگان چه سود

Ҳар кас ки мунзавӣаст зондишаҳ эмин аст

هر کس که منزوی است زاندیشه ایمن است

Пайдои ҳазор доми з ҳар бом кӯтаҳӣ аст

پیدا هزار دام ز هر بام کوتهی است

Пинҳони ҳазор чашми бсўрох ва равзан аст

پنهان هزار چشم به سوراخ و روزن است

Зинсон ки ҳамла мекунад ин гунбади кабӯд

زینسان که حمله میکند این گنبد کبود

Уфтад , нарафта нимрҳӣ ,гар Таҳамтан аст

افتد، نرفته نیمرهی، گر تهمتن است

Ҳар нуқтаро , бидида таҳқиқ бингаред

هر نقطه را، به دیدهٔ تحقیق بنگرید

Сайёдро аломати хунин бдомн аст

صیاد را علامت خونین به دامن است

Аз лона , ҳечгоҳ нигарадед танги дил

از لانه، هیچگاه نگردید تنگ دل

Коинхонаҳи баси фароху басии пок ва равшан аст

کاینخانه بس فراخ و بسی پاک و روشن است

Бо мурғи хона , мурғи ҳаворо тафовутӣ аст

با مرغ خانه، مرغ هوا را تفاوتی است

Болу пари шумо , на барои паридан аст

بال و پر شما، نه برای پریدن است

Моро ба як дақиқа тавонанд басту кишт

ما را به یک دقیقه توانند بست و کشت

Парвозу сайру ҷилва , зи мурғон гулшан аст

پرواز و سیر و جلوه، ز مرغان گلشن است

Гар ба доми ҳилаи мардум фитода ем

گر به دام حیلهٔ مردم فتاده‌ایم

Айёми ҳам , чу вақт расад , мардум афкан аст

ایام هم، چو وقت رسد، مردم افکن است

Талхаст захм хӯрдану дайни ҷафои санг

تلخست زخم خوردن و دیدن جفای سنگ

Гар зонка санги кӯдак вагар захм сӯзан аст

گر زانکه سنگ کودک و گر زخم سوزن است

Ҷоӣӣ ки обу донау гулзору сабзаи ист

جائی که آب و دانه و گلزار و سبزه‌ایست

Онҷои фиреб хӯрдани Тифлон , мубарҳан аст

آنجا فریب خوردن طفلان، مبرهن است