Бо мӯр гуфт мор , саҳаргаҳи бмрғзор
با مور گفت مار، سحرگه بمرغزار
Кози заъфу бихўдӣ , ту чунин хурдӣ ва назор
کاز ضعف و بیخودی، تو چنین خردی و نزار
Ҳамчун ту , нотавон нишнидам бҳичи ҷо
همچون تو، ناتوان نشنیدم بهیچ جا
Ҳар чанд дидаам чу ту ҷанбндагони ҳазор
هر چند دیدهام چو تو جنبندگان هزار
Ғофил чаро рӯй , ки кашандат чу ғофилон
غافل چرا روی، که کشندت چو غافلان
Пушт аз чаҳ хам кунӣ , ки ниҳандат ба пушти бор
پشت از چه خم کنی، که نهندت به پشت بار
Сар бар фароз , то нзнндти басари қафо
سر بر فراز، تا نزنندت بسر قفا
Тани неки дор , то ндиҳандат ба тани фишор
تن نیکدار، تا ندهندت به تن فشار
Аз худ Марв , з дидан ҳар дасти зӯрманд
از خود مرو، ز دیدن هر دست زورمند
Ҷони азиз , хираи баҳр по макун нисор
جان عزیز، خیره بهر پا مکن نثار
Кор бузург ҳастӣ худро мгири хирад
کار بزرگ هستی خود را مگیر خرد
Огаҳ чу зини шумор нае , панди гӯшдор
آگه چو زین شمار نهای، پند گوشدار
Аз сусти корӣ , ӣнҳамаи сахтии кашӣу ранҷ
از سست کاری، اینهمه سختی کشی و رنج
Бемӯҷибӣ касе нашуд , аидўст , чун ту хор
بی موجبی کسی نشد، ایدوست، چون تو خوار
Онро ки пои зулм наад бар сарат , бизан
آن را که پای ظلم نهد بر سرت، بزن
Чолок бош ҳамчуи ман , андари замони кор
چالاک باش همچو من، اندر زمان کار
Аз хештан дифо кун , арзонкаҳи зинда Эй
از خویشتن دفاع کن، ارزانکه زندهای
Аз ман , бибин чигуна кунад ҳар касе фирор
از من، ببین چگونه کند هر کسی فرار
Нангаст бо ду чашм ба чаҳ сарнигӯн шудан
ننگ است با دو چشم به چه سرنگون شدن
Маргаст зиндагонӣ беқадару эътибор
مرگ است زندگانی بی قدر و اعتبار
Ман , ҷисми зӯрманди басӣ сард карда ам
من، جسم زورمند بسی سرد کردهام
Ҳаргиз надодаам ба бидонадяш зинҳор
هرگز ندادهام به بداندیش زینهار
Саргашта чун ту , бар сар ҳар раҳ нагашта ам
سرگشته چون تو، بر سر هر ره نگشتهام
Гоҳе ба сабза хуфтаам осӯда , гуҳ ба ғор
گاهی به سبزه خفتهام آسوده، گه به غار
Аз баҳри ним дона , ту умрӣ талаф кунӣ
از بهر نیم دانه، تو عمری تلف کنی
Ман субҳи мӯш сайд кунам , шоми сусмор
من صبح موش صید کنم، شام سوسمار
Ҳамвора дар гузаргаи халқӣ , ту тираи рӯз
همواره در گذرگه خلقی، تو تیرهروز
Ҳар рӯзи поймолӣ ва ҳар лаҳза бе қарор
هر روز پایمالی و هر لحظه بیقرار
Хандид мӯр ва гуфт , чунинаст расму роҳ
خندید مور و گفت، چنین است رسم و راه
Аз ранҷу саъии хеш , маро нест ҳеҷ ор
از رنج و سعی خویش، مرا نیست هیچ عار
Осӯдаи онкӣ дар пай ганҷӣ кашид ранҷ
آسوده آنکه در پی گنجی کشید رنج
Шоди онкӣ чун маниш , қадамӣ буд устувор
شاد آنکه چون منش، قدمی بود استوار
Биҳш чаҳ хонем , ки надидаст ҳеҷ кас
بیهش چه خوانیم، که ندیدست هیچ کس
Монанди мӯр , оқибати андешу ҳӯшёр
مانند مور، عاقبت اندیش و هوشیار
Ман , донае ба лонаи кашам бо ҳазор саъй
من، دانهای به لانه کشم با هزار سعی
Аз пои дроўФтм ба раҳи андар , ҳазор бор
از پا دراوفتم به ره اندر، هزار بار
Аз кори сахт худ накунам ҳеҷ шиква , зонк
از کار سخت خود نکنم هیچ شکوه، زانک
Нокардаи кор , менатавон зист комкор
ناکرده کار، مینتوان زیست کامکار
Ғофили тўӣӣ , ки бад кунӣ ва бехабар рӯй
غافل توئی، که بد کنی و بیخبر روی
Дар раҳгузор ман набӯд дому гиру дор
در رهگذار من نبود دام و گیر و دار
Ман , тани бхоки микшму бори мибрм
من، تن بخاک میکشم و بار میبرم
Аз мӯр , беш азин чаҳ тавон дошт интизор
از مور، بیش ازین چه توان داشت انتظار
Кӯшам бзндгӣ ва нанолам бгоҳ марг
کوشم بزندگی و ننالم بگاه مرگ
Зини зиндагӣу марг ки будаст шармсор
زین زندگی و مرگ که بودست شرمسار
Ҷузи саъй , нест мӯрчагонро вазифа Эй
جز سعی، نیست مورچگان را وظیفهای
Бо фикри сайр ва хуфтани хуш , мӯрро чаҳ кор
با فکر سیر و خفتن خوش، مور را چه کار
Шодам ки нест неруии озор карданам
شادم که نیست نیروی آزار کردنم
Дар заҳматаст , онкӣ ту ҳастяш дар ҷавор
در زحمت است، آنکه تو هستیش در جوار
Ҷузи баддилӣу фикрати пастат , чаҳ хислатӣ аст
جز بددلی و فکرت پستت، چه خصلتی است
Аз мардуми замона , туро кист дӯстдор
از مردم زمانه، ترا کیست دوستدار
Эмин машав зи фитна , чу худ фитна мекунӣ
ایمن مشو ز فتنه، چو خود فتنه میکنی
Гар чирае ту , чира тараст аз ту рӯзгор
گر چیرهای تو، چیرهتر است از تو روزگار
Афсунгари замона , туро ҳам кунад фусун
افسونگر زمانه، ترا هم کند فسون
Сайёди чархи пер , туро ҳам кунад шикор
صیاد چرخ پیر، ترا هم کند شکار
эй бехабар , қабӣлаи мо баси ҳнрўрнд
ای بیخبر، قبیلهٔ ما بس هنرورند
Ҳаргиз набӯдааст ҳунарманд , хоксор
هرگز نبودهاست هنرمند، خاکسار
Мӯрам , касе маро накушуд ҳичгаҳи бъмд
مورم، کسی مرا نکشد هیچگه بعمد
Марии ту , ҳар куҷост бикӯбанд мағзи мор
ماری تو، هر کجاست بکوبند مغز مار
Бо бад , ба ҷуз бадӣ накунад чархи нилгун
با بد، به جز بدی نکند چرخ نیلگون
Аз хор , ҳеҷ мива начеданд ғайри хор
از خار، هیچ میوه نچیدند غیر خار
Ҷузи номи неку зишт , намонад зи корҳо
جز نام نیک و زشت، نماند ز کارها
Ҷуз никўӣӣ макун , ки ҷаҳон нест пойдор
جز نیکوئی مکن، که جهان نیست پایدار