Бар сари роҳӣ , гдоӣии тираи рӯз

بر سر راهی، گدائی تیره‌روز

Нола ҳо мекард бо сад оҳу сӯз

ناله‌ها میکرد با صد آه و سوز

К-эии худо , бехона ва бе рӯзем

کای خدا، بی خانه و بی روزیم

зи оташи идбор , хуши мисўзим

ز آتش ادبار، خوش میسوزیم

Шуд парешоне чу бод ва ман чу коҳ

شد پریشانی چو باد و من چو کاه

Пеши бод , аз коҳ осоиш махоҳ

پیش باد، از کاه آسایش مخواه

Сохтам бо онкии умрии сӯхтам

ساختم با آنکه عمری سوختم

Сӯхтами як умру сабри омухтам

سوختم یک عمر و صبر آموختم

Осмон , касро бад-ӣн пастӣ накишт

آسمان، کس را بدین پستی نکشت

Чун ман аз дард туҳидастӣ накишт

چون من از درد تهیدستی نکشت

Ҳечкас монанди ман , ҳайрон нашуд

هیچکس مانند من، حیران نشد

Рӯзу шаби саргаштаи баҳр нон нашуд

روز و شب سرگشته بهر نان نشد

Истодам дар пас дарҳо басӣ

ایستادم در پس درها بسی

Дод дашномам касе ва нокасе

داد دشنامم کسی و ناکسی

Риштаро раштам вале аз ҳам гусехт

رشته را رشتم ولی از هم گسیخت

Бахтро хондам вале аз ман гурехт

بخت را خواندم ولی از من گریخت

Пеш ман хӯрданд мардуми нони гарм

پیش من خوردند مردم نان گرم

Ман ҳамеи хӯн ҷигар хӯрдам зи шарм

من همی خون جگر خوردم ز شرم

Дидаам рангӣ надид аз рахти нав

دیده‌ام رنگی ندید از رخت نو

Сайр , як навбат нахурдам нони ҷӯ

سیر، یک نوبت نخوردم نان جو

Ин тарозу ,гар тарозуӣ худост

این ترازو، گر ترازوی خداست

Ин кажӣу нодурустӣ аз куҷост

این کژی و نادرستی از کجاست

Дар зимистонам , туфи дил оташ аст

در زمستانم، تف دل آتش است

Барфу борони хобгоҳ ва пӯшиш аст

برف و باران خوابگاه و پوشش است

Обрӯи барадам , надидам аз ту рӯй

آبرو بردم، ندیدم از تو روی

Гум шудам , ҳаргиз накардӣ ҷустуҷӯӣ

گم شدم، هرگز نکردی جستجوی

Гуфташ андари гӯши дил , раби вдўд

گفتش اندر گوش دل، رب وَدود

Гар набӯдӣ кордон , ҷурми ту буд

گر نبودی کاردان، جرم تو بود

Нест роҳи каҷ , раҳи ҳақи ҷалил

نیست راه کج، ره حق جلیل

Кҷрўонро ҳақи нмигрдди далел

کجروان را حق نمیگردد دلیل

Ту бароаи ман бунаи гомии тамом

تو براه من بنه گامی تمام

То миннат наздик оем бист гом

تا مَنَت نزدیک آیم بیست گام

Гар ба номи ҳақи гшоӣии дафтарӣ

گر به نام حق گشائی دفتری

Ҷуз дар ихлос нашиносӣ дарӣ

جز در اخلاص نشناسی دری

Гар кунӣ ойина ӣ моро назар

گر کنی آئینه یِ ما را نظر

Айбҳояти сар басар гардад ҳунар

عیبهایت سر بسر گردد هنر

Мо туро бетӯша нафиристода ем

ما ترا بی توشه نفرستاده‌ایم

Ончӣ мебоист додан , дода ем

آنچه می‌بایست دادن، داده‌ایم

Дасти додемат ки то корӣ кунӣ

دست دادیمت که تا کاری کنی

Дарҳамӣ гар ҳаст , динорӣ кунӣ

دِرهَمی گر هست، دیناری کنی

Пои додемат ки бошӣ пои биҷой

پای دادیمت که باشی پا بجای

Вораоне хешро аз тангноӣ

وارهانی خویش را از تنگنای

Чашм додам то дилат эмин кунад

چشم دادم تا دلت ایمن کند

Бар ту роҳи зиндагӣ , равшан кунад

بر تو راه زندگی، روشن کند

Бар тан хокӣ дамидам ҷони пок

بر تن خاکی دمیدم جان پاک

Хиргиҳо дидам аз як мушти хок

خیرگیها دیدم از یک مشت خاک

То ту хокиро муназзам шуд нафас

تا تو خاکی را منظم شد نفس

эй аҷаб ! худро прстидӣу бас

ای عجب! خود را پرستیدی و بس

Мо касеро ношто нагузоштем

ما کسی را ناشتا نگذاشتیم

Ин банно аз баҳр халқ афроштем

این بنا از بهر خلق افراشتیم

Кори мо ҷузи раҳмат ва эҳсон набӯд

کار ما جز رحمت و احسان نبود

Ҳечгоҳ ин суфра бемеҳмон набӯд

هیچگاه این سفره بی مهمان نبود

Дар наме бандади бкс , дарбони мо

در نمی‌بندد بکس، دربان ما

Кам нмигрдди з хӯрдан , нони мо

کم نمیگردد ز خوردن، نان ما

Онкӣ ҷон кардааст бе хоҳиши ато

آنکه جان کرده است بی خواهش عطا

Нон куҷо дорад дареғ аз ношто

نان کجا دارد دریغ از ناشتا

Ин тўоноӣӣ ки дар бозуии тест

این توانائی که در بازوی تُست

Шоҳид бахтаст ва дар паҳлавии тест

شاهدِ بخت است و در پهلوی تُست

Ганҷҳо бхшидмт , эй носипос

گنجها بخشیدمت، ای ناسپاس

Ки нагунҷад ҳечкасро дар қиёс

که نگنجد هیچکس را در قیاس

Ончӣ гуфтӣ нест , як як дар ту ҳаст

آنچه گفتی نیست، یک یک در تو هست

Ганҷҳо дорӣ ва ҳастӣ тангдаст

گنجها داری و هستی تنگدست

Ақлу ройу азму ҳиммат , ганҷи тест

عقل و رای و عزم و همت، گنج تُست

Беҳтарини ганҷур , саъйу ранҷи тест

بهترین گنجور، سعی و رنج تُست

Орифон , чун давлат аз мо хостанд

عارفان، چون دولت از ما خواستند

Дасту бозуӣ тавоно хостанд

دست و بازوی توانا خواستند

Мо нмигўӣими соил дар мазан

ما نمیگوئیم سائل در مزن

Чун задӣ ин дар , дар дигар мазан

چون زدی این در، در دیگر مزن

Онкӣ бар хон карямон кард пушт

آنکه بر خوان کریمان کرد پُشت

Аз лӣимон башнавад ҳарфи дурушт

از لئیمان بشنود حرف دُرشت

Он дуруштӣ , кайфари хўдкомҳост

آن درشتی، کیفر خودکامهاست

Варна баҳри номҷўён , номҳост

ورنه بهر نامجویان، نامهاست

Ҳеҷ худбин , аз худо хурсанд нест

هیچ خودبین، از خدا خرسند نیست

Шох бе бар , дар хур пайванд нест

شاخ بی بر، در خور پیوند نیست

Зини ҳамаи шодӣ , чароғами хостӣ

زین همه شادی، چراغم خواستی

Аз карямон , аз чаҳ рӯ кам хостӣ

از کریمان، از چه رو کم خواستی

Нури ҳақ , ҳамвора дар ҷилва гирист

نور حق، همواره در جلوه‌گریست

Онкӣ огаҳ нест , аз бениш барӣаст

آنکه آگه نیست، از بینش بریست

Гулбун мо бошу баҳр мо биравӣ

گُلبُن ما باش و بهر ما بروی

Ҳам сафо аз мо талаб , ҳам рангу буи

هم صفا از ما طلب، هم رنگ و بوی

Зореъи мо , хӯшаро харвор кард

زارع ما، خوشه را خروار کرد

Ҳар чаҳ кам карданд , ӯ бисёр кард

هر چه کم کردند، او بسیار کرد

То набошӣ қатра , дарё чун шӯй

تا نباشی قطره، دریا چون شوی

То нае гум гашта , пайдо чун шӯй

تا نه‌ای گم گشته، پیدا چون شوی