Қозии кшмри зи маҳзар , шомгоҳ

قاضی کشمر ز محضر، شامگاه

Рафт сӯии хона бо ҳолеи табоҳ

رفت سوی خانه با حالی تباه

Ҳар куҷо дар дид бар девор , зад

هر کجا در دید بر دیوار، زد

Бонг бар дарбон ва хидматкор зад

بانگ بر دربان و خدمتکار زد

Кӯдаконро ронад бо силӣу мушт

کودکان را راند با سیلی و مشت

Гурбаро бо чўбдстӣ хасту кишт

گربه را با چوبدستی خست و کشت

Хашми ҳам бар кӯза , ҳам бар об кард

خشم هم بر کوزه، هم بر آب کرد

Ҳам қадаҳ , ҳам косаро партоб кард

هم قدح، هم کاسه را پرتاب کرد

Ҳар чаҳ кам гуфтанд , ӯ бисёр гуфт

هر چه کم گفتند، او بسیار گفت

Ҳарфҳои сахт ва ноҳамвор гуфт

حرفهای سخت و ناهموار گفت

Кард хашми олӯда , сӯии зани нигоҳ

کرد خشم آلوده، سوی زن نگاه

Гуфт каз дасти ту рӯзам шуд сиёҳ

گفت کز دست تو روزم شد سیاه

Ту зи сарду гарми гетӣ бе хабар

تو ز سرد و گرم گیتی بی خبر

Ман гирифтори ҳазорон шӯру шар

من گرفتار هزاران شور و شر

Ту ғунудӣ , ман давидами рӯзу шаб

تو غنودی، من دویدم روز و شب

Костами ман , ту фузудӣ , эй аҷаб

کاستم من، تو فزودی، ای عجب

Ту шудӣ дмсоз бо пайванду дӯст

تو شدی دمساز با پیوند و دوست

Чарх , рӯзии сад раҳ аз ман кунад пӯст

چرخ، روزی صد ره از من کند پوست

Ногўориҳои марои барад аз миён

ناگواریها مرا برد از میان

Ту ғунудӣ дар ҳариру парниён

تو غنودی در حریر و پرنیان

Ту нишастӣ то биорандати з дар

تو نشستی تا بیارندت ز در

Мо биоварадем бо хӯни ҷигар

ما بیاوردیم با خون جگر

Ҳар чаҳ кардам гирд , бо визру вабол

هر چه کردم گرد، با وزر و وبال

Ту бпоӣ оз кардӣ поймол

تو بپای آز کردی پایمال

Тӯшаи бастам аз ҳалол ва аз ҳаром

توشه بستم از حلال و از حرام

Ҳам ту хӯрдӣ гоҳи пухта , гоҳи хом

هم تو خوردی گاه پخته، گاه خام

То ки чашмат дид ҳамёни зарӣ

تا که چشمت دید همیان زری

Кардӣ аз дил , орзӯии зеварӣ

کردی از دل، آرزوی زیوری

То ятем аз як бмн бахшед ним

تا یتیم از یک بمن بخشید نیم

Ту харидии гавҳар ва дар ятем

تو خریدی گوهر و در یتیم

Кӯру оҷизи бас дар афкандами бчоаҳ

کور و عاجز بس در افکندم بچاه

То ки шуд ҳамвор аз баҳри ту роҳ

تا که شد هموار از بهر تو راه

Аз паии як рост , гуфтам сад дурӯғ

از پی یک راست، گفتم صد دروغ

Мостро ман барадаму мазлӯми дуғ

ماست را من بردم و مظلوم دوغ

Сангҳо андохтам дар роҳ ҳо

سنگها انداختم در راه‌ها

Ашкҳо омехтам бо оҳ ҳо

اشکها آمیختم با آه‌ها

Бадара зар дидам ва рафтам зи даст

بدرهٔ زر دیدم و رفتم ز دست

Бе тааммули рӯзро гуфтам шаб аст

بی تامل روز را گفتم شب است

Ҳақ наҳафтум , бофтами афсона ҳо

حق نهفتم، بافتم افسانه‌ها

Сӯхтам бо тӯҳматии кошона ҳо

سوختم با تهمتی کاشانه‌ها

Ин суханҳо баҳр ту гуфтам тамом

این سخنها بهر تو گفتم تمام

Ту чаҳ гуфтӣ ? орамидӣ субҳу шом

تو چه گفتی؟ آرمیدی صبح و شام

Рехтами баҳри ту умрии обрӯ

ریختم بهر تو عمری آبرو

Ту чаҳ кардӣ аз барои ман , бигӯ

تو چه کردی از برای من، بگو

Ришват оварадам , ту мол андӯхтӣ

رشوت آوردم، تو مال اندوختی

Тирагӣ кардам , ту базм афрӯхтӣ

تیرگی کردم، تو بزم افروختی

То ба мурдорӣ Биёлудам даҳан

تا به مرداری بیالودم دهن

Ту ҳисобии сохтӣ аз баҳри ман

تو حسابی ساختی از بهر من

Хизмати маҳзари з ман ноед дигар

خدمت محضر ز من ناید دگر

Ҳар киро хоҳӣ , биҷои ман бабр

هر که را خواهی، بجای من ببر

Баъди азин на пайравам , на пешво

بعد ازین نه پیروم، نه پیشوا

Чун ту , андар хона хоҳам кард ҷо

چون تو، اندر خانه خواهم کرد جا

Чун ту хоҳам буд пок аз ҳар ҳисоб

چون تو خواهم بود پاک از هر حساب

Ҷузи ҳисоби сирўи гашт ва хӯрду хоб

جز حساب سیرو گشت و خورد و خواب

Зани блтФ ва ханда гуфт ӣнкор чист

زن بلطف و خنده گفت اینکار چیست

Бо дару девор , ин пайкор чист

با در و دیوار، این پیکار چیست

Имшаб аз ақлу хиради бегона Эй

امشب از عقل و خرد بیگانه‌ای

Гар на мастӣ , бегмони девона Эй

گر نه مستی، بیگمان دیوانه‌ای

Кӯдаконро пой бар сар мезанӣ

کودکان را پای بر سر میزنی

Мушт бар тӯмор ва дафтар мезанӣ

مشت بر طومار و دفتر میزنی

Хўдпсндидн , ва боласту газанд

خودپسندیدن، و بال است و گزند

Дигаронро кӣ писандад , худписанд

دیگران را کی پسندد، خودپسند

Ман нмигўим ки кории доштам

من نمیگویم که کاری داشتم

ё чу ту , бар дӯш , бории доштам

یا چو تو، بر دوش، باری داشتم

Мерӯм фардои ман аз хонаи бурун

میروم فردا من از خانه برون

Ту бар афрози ин бисоти вожгӯн

تو بر افراز این بساط واژگون

Мерӯм ман , як ду рӯзи ӣнҷои бимон

میروم من، یک دو روز اینجا بمان

Ҳамчуи ман , донстниҳоро бидон

همچو من، دانستنیها را بدان

Орифон , илму амал пайваста анд

عارفان، علم و عمل پیوسته‌اند

Дидаанд аввал , сипас дониста анд

دیده‌اند اول، سپس دانسته‌اند

Зан чу аз хонаи саҳаргаҳи рахти баст

زن چو از خانه سحرگه رخت بست

Хона диўонхонаҳ шуд , қозӣ нишаст

خانه دیوانخانه شد، قاضی نشست

Гоҳ хат бинвишту гоҳ афсона хонд

گاه خط بنوشت و گاه افسانه خواند

Монад , аммо бихбр аз хона монад

ماند، اما بیخبر از خانه ماند

Рӯзии андари хонаи сахт ошӯб шуд

روزی اندر خانه سخت آشوب شد

Гуфтугӯии мушту санг ва чӯб шуд

گفتگوی مشت و سنگ و چوب شد

Ходиму таббох ва фаррош омаданд

خادم و طباخ و فراش آمدند

То тавонистанд , дарбонро заданд

تا توانستند، دربان را زدند

Пеши қозии он дурӯғ , ин рост гуфт

پیش قاضی آن دروغ، این راست گفت

Дар ҳақиқат , ҳар чаҳ ҳар кас хост гуфт

در حقیقت، هر چه هر کس خواست گفت

Айбҳо гуфтанд аз ҳам бишмор

عیبها گفتند از هم بیشمار

Розҳои баста карданд ошкор

رازهای بسته کردند آشکار

Гуфт дарбони ин хасон аҳрӣмананд

گفت دربان این خسان اهریمنند

Муҷриманд ва бе гунаҳи ромизннд

مجرمند و بی گنه رامیزنند

Боз кардам ҳар серо имрӯзи мушт

باز کردم هر سه را امروز مشت

Барграфтам бори дуздишони зи пушт

برگرفتم بار دزدیشان ز پشت

Бонг зад ходим бар ӯ кӣ худ параст

بانگ زد خادم بر او کی خود پرست

Қуфли махзанро ки дишаб мешикаст

قفل مخزن را که دیشب میشکست

Кӯзаи равғани ту мибрдӣ бадуш

کوزهٔ روغن تو میبردی بدوش

ё барои хона ё баҳри фуруш

یا برای خانه یا بهر فروش

Хоҷа аз оғози шаб дар хона буд

خواجه از آغاز شب در خانه بود

Ҳоҷиб аз баҳр ки , дарро мегушӯд

حاجب از بهر که، در را میگشود

Доя омад гуфт Тифли ширхор

دایه آمد گفت طفل شیرخوار

Гашта ранҷуру нмигирди қарор

گشته رنجور و نمیگیرد قرار

Гуфт нозир , духтари ман дида аст

گفت ناظر، دختر من دیده است

Матбахии кашку адас дуздида аст

مطبخی کشک و عدس دزدیده است

Ногаҳон , фаррош ҳамеоне гушӯд

ناگهان، فراش همیانی گشود

Гуфт кин зарҳо миёни ҳема буд

گفت کاین زرها میان هیمه بود

Боғбон омад ки дузд , ин нозир аст

باغبان آمد که دزد، این ناظر است

Ғоӣбст аз ҳақ , агарчӣ ҳозир аст

غائبست از حق، اگرچه حاضر است

Зар фузун мегирад ва кам мехирад

زر فزون میگیرد و کم میخرد

Ончӣ динорасту дарҳам , мебарад

آنچه دینار است و درهم، میبرد

Мекунад аз мо ба ҷавру зулм , пӯст

میکند از ما به جور و ظلم، پوست

Хоҷа меҳмонаст , соҳибхона ӯст

خواجه مهمانست، صاحبخانه اوست

Дӯш , як ман ҳемаро борӣ навишт

دوش، یک من هیمه را باری نوشت

Хӯша Эй оварад ва харворӣ навишт

خوشه‌ای آورد و خرواری نوشت

Аз канор дар , каниз овоз дод

از کنار در، کنیز آواز داد

Баъди азин , нонро куҷо бояд ниҳод

بعد ازین، نان را کجا باید نهاد

Кӯдакони нону асалро хӯрда анд

کودکان نان و عسل را خورده‌اند

Суфраашро низ бо худ барда анд

سفره‌اش را نیز با خود برده‌اند

Дид қозӣ , хонаи пуршӯр ва шар аст

دید قاضی، خانه پرشور و شر است

Маҳзараст , аммо дигаргун маҳзар аст

محضر است، اما دگرگون محضر است

Кори қозии ҷузи хат ва дафтар набӯд

کار قاضی جز خط و دفتر نبود

Ошно бо ин чунин маҳзар набӯд

آشنا با این چنین محضر نبود

ӯ чаҳ майдонаст ошӯб аз куҷост

او چه میدانست آشوب از کجاست

Вена каму афзӯн , ки афзуд ва ки кост

وین کم و افزون، که افزود و که کاست

Чун амин нашнохт аз дузду дағал

چون امین نشناخت از دزد و دغل

Дафтари худро ниҳоди андари бағал

دفتر خود را نهاد اندر بغل

Гуфт зини ҷангу ҷадал , сари хираи гашт

گفت زین جنگ و جدل، سر خیره گشت

Боядам рафтан , гуҳи маҳзари гузашт

بایدم رفتن، گه محضر گذشت

Чун з ҷо бархест , зан дарро гушӯд

چون ز جا برخاست، زن در را گشود

Гуфт дидӣ ончӣ гуфтам рост буд

گفت دیدی آنچه گفتم راست بود

Ту , ба маҳзар доварӣ кардӣ ҳазор

تو، به محضر داوری کردی هزار

Лек андари хонаи дармондии зи кор

لیک اندر خانه درماندی ز کار

Гарчи трсондии хилоиқро басӣ

گرچه ترساندی خلایق را بسی

Аз ту дар хонаи нмитрсд касе

از تو در خانه نمیترسد کسی

Ту басӣ гуфтӣ зи кори хештан

تو بسی گفتی ز کار خویشتن

Ман нагуфтам ҳеҷ ва дидӣ кори ман

من نگفتم هیچ و دیدی کار من

То ту андар хона дидӣ гиру дор

تا تو اندر خانه دیدی گیر و دار

Чанд рӯзӣ монадӣ ва кардӣ фирор

چند روزی ماندی و کردی فرار

Ман кунам сад шуъла дар икдм хамӯш

من کنم صد شعله در یکدم خموش

Гоҳи дастам , гоҳи чашмам , гоҳи гӯш

گاه دستم، گاه چشمم، گاه گوش

Ҳар ки бинии ришта Эй дорад бадаст

هر که بینی رشته‌ای دارد بدست

Ҳар куҷо роҳӣаст , рҳпўӣиш ҳаст

هر کجا راهی است، رهپوئیش هست

Ту чаҳ майдонӣ ки дузд хона кист

تو چه میدانی که دزد خانه کیست

Зини ҳикояти ҳақи кадом , афсона чист

زین حکایت حق کدام، افسانه چیست

Зан , бдоми афканди дузди хона ро

زن، بدام افکند دزد خانه را

Аз ҳақиқат давр кард афсона ро

از حقیقت دور کرد افسانه را