Аз машоҳӣри шуъаро ва аз муосирин шоҳи Таҳмосб сафавӣ бӯда . Илова бар фазойили илмии тариқаи анӣқаи тариқат таҳсил намӯда . Орифи маорифу воқиф мўоқФ гардид . Гӯйанд куллиёташи ҳафтод ҳазор байт мешавад . Маснавӣот мутаъаддида дорад . Мнҷмлаҳи рашаҳоти алҳаёту асроролмктўму нақши бадеъ аз он ҷанобаст . Ба Ҳиндӯстони рафта бо файзии дкнӣ суҳбат дошта . Дар санаи 980 дар агара ба мФоҷо даргузашт . Баъзе аз ашъораш инаст :
از مشاهیر شعرا و از معاصرین شاه طهماسب صفوی بوده. علاوه بر فضایل علمی طریقهٔ انیقهٔ طریقت تحصیل نموده. عارف معارف و واقف مواقف گردید. گویند کلیاتش هفتاد هزار بیت میشود. مثنویات متعدده دارد. مِنْجمله رشحات الحیات و اسرارالمکتوم و نقش بدیع از آن جناب است. به هندوستان رفته با فیضی دکنی صحبت داشته. در سنهٔ ۹۸۰ در اگره به مفاجا درگذشت. بعضی از اشعارش این است:
Ман ғазалиёта
مِنْ غزلیّاتِهِ
Чун раду қабули ҳама дар парда ғайб аст
چون ردّ و قبولِ همه در پردهٔ غیب است
Зинҳор касеро накунӣ айб ки айб аст
زنهار کسی را نکنی عیب که عیب است
٭٭٭
٭٭٭
Чарх , фонӯси хаёлу олимии ҳайрони дарав
چرخ، فانوس خیال و عالمی حیران درو
Мардумон чун сӯрати фонӯси саргардон дар ӯ
مردمان چون صورت فانوس سرگردان در او
рубоӣ
رباعی
Дар каъба агар дили сӯй ғайраст ту ро
در کعبه اگر دل سوی غیر است تو را
Тоъат гунаҳасту каъба дайраст ту ро
طاعت گنه است و کعبه دیر است تو را
Гар дил ба ҳақасту сокини бткдаҳ Эй
گر دل به حق است و ساکن بتکدهای
Хуш бош ки оқибат ба хайраст ту ро
خوش باش که عاقبت به خیر است تو را
٭٭٭
٭٭٭
То кӣ гӯйӣ ки гӯии иқбол ки барад
تا کی گویی که گوی اقبال که برد
То кӣ гӯйӣ ки соғръиш ки хӯрд
تا کی گویی که ساغرِعیش که خورد
Инҳо чу фасонааст мебояд рафт
اینها چو فسانهاست میباید رفت
Инҳо чу ҳикоятаст май бояд мард
اینها چو حکایت است میباید مرد
٭٭٭
٭٭٭
Султон гуяд ки нақди ганҷинаи ман
سلطان گوید که نقد گنجینهٔ من
Сӯфӣ гуяд ки далқи пашминаи ман
صوفی گوید که دلق پشمینهٔ من
Ошиқ гуяд ки доғи деринаи ман
عاشق گوید که داغ دیرینهٔ من
Ман донам ва ман ки чист дар синаи ман
من دانم و من که چیست در سینهٔ من
Маснавии нақши бадеъ
مثنوی نقش بدیع
Хоки дили он рӯз ки май бехтанад
خاک دل آن روز که میبیختند
Шабнамӣ аз ишқ бар ӯ рехтанд
شبنمی از عشق بر او ریختند
Дил ки бидон ршҳаҳи ғам андӯд шуд
دل که بدان رشحه غم اندود شد
Буд кабобӣ ки намак суд шуд
بود کبابی که نمک سود شد
Дидаи ошиқ ки диҳад хӯни ноб
دیدهٔ عاشق که دهد خونِ ناب
Ҳаст ҳамон хӯн ки чакад зон кабоб
هست همان خون که چکد زان کباب
Бе асари меҳр чаҳ об ва чаҳ гул
بی اثر مهر چه آب و چه گل
Бе намаки ишқ чаҳ санг ва чаҳ дил
بی نمکِ عشق چه سنگ و چه دل
Дил ки зи ишқи оташ савдо дараваст
دل که ز عشق آتش سودا دروست
Қатраи хўнист ки дарё дараваст
قطرهٔ خونیست که دریا دروست
Сбҳаҳи шуморони сурайёи гусал
سبحه شماران ثریا گسل
Муҳраи гулро нишморанд дил
مهرهٔ گل را نشمارند دل
Ба ки на машғӯл ба ин дили шӯй
به که نه مشغول به این دل شوی
Каши бабради гиря чу ғофили шӯй
کش ببرد گریه چو غافل شوی
Оҳану сангӣ ки шарорӣ дараваст
آهن و سنگی که شراری دروست
Беҳтар аз он дил ки на ёрӣ дараваст
بهتر از آن دل که نه یاری دروست
Нест дили он дил ки дар ӯ доғ нест
نیست دل آن دل که در او داغ نیست
Лола бедоғ дар ин боғ нест
لالهٔ بی داغ در این باغ نیست
Нозукии дили сабаби қурби тест
نازکی دل سبب قرب تست
Гар шаканд кор ту гардад дуруст
گر شکند کار تو گردد درست
Доман аз андеша ботил бикаш
دامن از اندیشهٔ باطل بکش
Дасти зи осӯдагӣ дил бикаш
دست ز آسودگی دل بکش
Кор чунон кун ки дарин тираи хок
کار چنان کن که درین تیره خاک
Доман исмат накунӣ чоки чок
دامن عصمت نکنی چاک چاک
Қадари дили онҳо ки қавӣ ёфтанд
قدر دل آنها که قوی یافتند
Аз қадам покрўӣ ёфтанд
از قدمِ پاکروی یافتند
Ишқ баланд омаду дилбари ғаюр
عشق بلند آمد و دلبر غیور
Дар адаби овез ва раҳо кун ғурур
در ادب آویز و رها کن غرور
Чархи дарин силсилаи по дар гул аст
چرخ درین سلسله پا در گل است
Ақли дарин майкада лоиъқл аст
عقل درین میکده لایعقل است
Ҷону ҷасади хаста ин марҳаманд
جان و جسد خستهٔ این مرهمند
Малику малики сӯхта ин ғаманд
ملک و ملک سوختهٔ این غمند
эй ба назора шудае дидаи боз
ای به نظاره شدهای دیده باز
Саҳли мубин дар мижаҳои дароз
سهل مبین در مژههای دراز
Кони мижа дар сина чу ковуш кунад
کان مژه در سینه چو کاوش کند
Хӯни дил аз дида таровуш кунад
خون دل از دیده تراوش کند
Рӯй батон гарчи саросар хуш аст
رویِ بتان گرچه سراسر خوش است
Куштаи онем ки ошиқ каш аст
کشتهٔ آنیم که عاشق کش است
Ҳар бути раъно ки ҷбокиш тар
هر بتِ رعنا که جباکیش تر
Майли дили мо сӯй ӯ бештар
میلِ دل ما سوی او بیشتر
Сӯзиш ва талхӣаст ғараз аз шароб
سوزش و تلخی است غرض از شراب
Варна ба ширинии азуи хуштар об
ورنه به شیرینی ازو خوشتر آب
Ёр гирифтам ки ба хӯбӣ парӣ аст
یار گرفتم که به خوبی پری است
Сӯхтан ӯ намак дилбарӣ аст
سوختن او نمکِ دلبری است
Нолаи з бедард набошад писанд
ناله ز بی درد نباشد پسند
Чанд дилу дайн чу нае дардманд
چند دل و دین چو نهای دردمند
ё мангар сӯй батон тези тез
یا منگر سویِ بتان تیز تیز
ё қадами дили макаш аз растхез
یا قدمِ دل مکش از رستخیز
Лолаи рухон гарчи ки доғ диланд
لاله رخان گرچه که داغ دلند
Равшании чашм ва чароғ диланд
روشنیِ چشم و چراغ دلند
Меҳру ҷафои коришони длФрўз
مهر و جفا کاریشان دلفروز
Дидану нодидншони синаи сӯз
دیدن و نادیدنشان سینه سوز
Ҳасан чаҳ дил буд ки додаш надод
حسن چه دل بود که دادش نداد
Ишқ чаҳ тақво ки ба бодаши надод
عشق چه تقوی که به بادش نداد