Ва ҳўи шайхи алмшоихи шайхи бҳоءи аддӣни Муҳамади алъомлӣ . Омил аз арозӣ наҷадасту ҳазрати шайх аз аъозими асҳоби завқ ва ваҷдаст . Ҷомеъи улӯми сӯрӣу маънавӣу Форси майдони форсӣу арабӣ . Дар либоси фақру фано , муддатҳо мусофирату саёҳати Фрмўдўи охроломр дар доруссалтанаи Исфаҳон тўтн намӯд . Дар тарвиҷи шариъати азоу тариқати Байзо , масоъии Ҷамила ба зуҳӯри расонид ва аз файзи ҳузури хеши ҷамъии касӣрро ба мақомоти олия фоиз гардонид . Ҷаноби фазилати моб , мавлонои муҳаққиқи маҷлисии аънии Муҳаммадтақии волиди моҷди ҷаноби муҳаддиси муқаддаси мавлонои Муҳамади боқири маҷлисӣ ( раҳ ) иҷозаи зикр аз ҳазрат шайх доштау муҳаддиси маҷлисии ин маъниро дар таълӣфоти худ нигошта . Ба ҳар ҳоли ҷаноби шайхро таснифоту таълӣфот дилписандаст . Аз ҷумлаи мифтоҳи алФлоҳу арбаъӣну хулосаи ҳисобу рисолаи устурлобу ташреҳи алоФлоку машриқи алшмсину ҳошияи тафсири қозӣу соири тасонифи арабӣау форсӣа мутаъаддид доранд . Китоби кашкули он ҳазрати машҳур ва маърӯфаст . Ғараз , он ҳазрат дар санаи 1032 дар ёздаҳуми шаволи лаббайки ҳақро иҷобат гуфта , дар хобгоҳи фии мақъад сидқ ъанд млики мқтдрхФтаҳ . Ҳасби алошораҳи шоҳи аббоси сафавии наъши шарифашро ба Машҳади муқаддаси разавӣ нақл намуданд . Аз хаёлоти маорифи оёти он ҷаноб қаламӣ мешавад :

و هُوَ شیخ المشایخ شیخ بهاء الدین محمد العاملی. عامل از اراضی نجد است و حضرت شیخ از اعاظم اصحاب ذوق و وجد است. جامع علوم صوری و معنوی و فارس میدان فارسی و عربی. در لباس فقر و فنا، مدتها مسافرت و سیاحت فرمودو آخرالامر در دارالسَّلطنهٔ اصفهان توطن نمود. در ترویج شریعت عزّا و طریقت بیضا، مساعی جمیله به ظهور رسانید و از فیض حضور خویش جمعی کثیر را به مقامات عالیه فایض گردانید. جناب فضیلت مآب، مولانا محقق مجلسی اعنی محمدتقی والد ماجد جناب محدث مقدس مولانا محمد باقر مجلسی(ره) اجازهٔ ذکر از حضرت شیخ داشته و محدث مجلسی این معنی را در تألیفات خود نگاشته. به هر حال جناب شیخ را تصنیفات و تألیفات دلپسند است. از جمله مفتاح الفلاح و اربعین و خلاصهٔ حساب و رسالهٔ اسطرلاب و تشریح الافلاک و مشرق الشمسین و حاشیهٔ تفسیر قاضی و سایر تصانیف عربیه و فارسیه متعدد دارند. کتاب کشکول آن حضرت مشهور و معروف است. غرض، آن حضرت در سنهٔ ۱۰۳۲ در یازدهم شوال لبیک حق را اجابت گفته، در خوابگاه فی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ ملیکٍ مُقْتَدِرْخفته. حسب الاشاره شاه عباس صفوی نعش شریفش را به مشهد مقدس رضوی نقل نمودند. از خیالات معارف آیات آن جناب قلمی می‌شود:

ғазалиёт

غزلیات

Бигузар зи илми расмӣ ки тамоми қил ва қол аст

بگذر ز علم رسمی که تمام قیل و قال است

Туу дарси ишқ эй дил ки тамоми ваҷд ва ҳоласт

تو و درس عشق ای دل که تمام وجد و حالست

зи мароҳим илоҳӣ натавон бурид умед

ز مراحم الهی نتوان برید امید

Машну ҳадиси воъиз ки шуниданаш ваболаст

مشنو حدیث واعظ که شنیدنش وبالست

٭٭٭

٭٭٭

Ба олам ҳар дилии кӯ ҳӯшманд аст

به عالم هر دلی کو هوشمند است

Ба занҷири ҷунуни ишқ банд аст

به زنجیر جنون عشق بند است

Ба каф доранд халқии нақди ҷон ҳо

به کف دارند خلقی نقد جان‌ها

Сарати гирдами магари бӯсӣ ба чанд аст

سرت گردم مگر بوسی به چند است

Баҳоӣ гарчи меояд зи каъба

بهائی گرچه می‌آید ز کعبه

Ҳамон дардии каши зуннор банд аст

همان دُردی کش زنار بند است

٭٭٭

٭٭٭

з ман маранҷ басигар назар кунам сӯят

ز من مرنج بسی گر نظر کنم سویت

Гуруснаи чашмам ва сирӣ надорам аз рӯят

گرسنه چشمم و سیری ندارم از رویت

٭٭٭

٭٭٭

Даии муфтёни шаҳрро таълим карда масаъла

دی مفتیان شهر را تعلیم کرده مسئله

Ва имрӯзи аҳли майкадаи риндии з ман омухтанд

و امروز اهل میکده رندی ز من آموختند

Ёрб чаҳ фаррух толеъанд онон ки дар бозори ишқ

یارب چه فرخ طالعند آنان که در بازار عشق

Дардии хридндўи ғами дунёу дайни бФрўхтнд

دردی خریدندو غم دنیا و دین بفروختند

Чун риштаи имони ман бигусастаи диданди аҳли куфр

چون رشتهٔ ایمان من بگسسته دیدند اهل کفر

Як ришта аз зуннори худ бар хирқа ман дӯхтанд

یک رشته از زنار خود بر خرقهٔ من دوختند

Дар гӯши аҳли мадриса ёрб баҳои шаб чаҳ гуфт

در گوش اهل مدرسه یارب بهائی شب چه گفت

Комрўзи он бечорагони авроқи худро сӯхтанд

کامروز آن بیچارگان اوراق خود را سوختند

٭٭٭

٭٭٭

зи ҷоми ишқ ӯ мастам дигар пандами мадаи носеҳ

ز جام عشق او مستم دگر پندم مده ناصح

Насиҳати гӯш карданро дилии ҳушёр май бояд

نصیحت گوش کردن را دلی هشیار می‌باید

Марои умед беҳбӯдӣ намондааст эй хушо рӯзӣ

مرا امید بهبودی نمانده است ای خوشا روزی

Ки мегуфтам алоҷи ин дили бемор май бояд

که می‌گفتم علاج این دل بیمار می‌باید

Баҳои борҳои варзеди ишқ аммо ҷунунаш ро

بهائی بارها ورزید عشق اما جنونش را

намебоист занҷирӣ вале ин бор май бояд

نمی‌بایست زنجیری ولی این بار می‌باید

Саҷҷодаи зуҳди ман ки омад

سجادهٔ زهد من که آمد

Холии зи уюбу орӣ аз ор

خالی ز عیوب و عاری از عار

Пудаши ҳамагии зи тор чанг аст

پودش همگی ز تار چنگ است

Тораши ҳамагии зи пуди зуннор

تارش همگی ز پود زنار

٭٭٭

٭٭٭

Дар роҳи ишқ агар сар бар ҷой по ниҳодем

در راه عشق اگر سر بر جای پا نهادیم

Бар мо мгири нуктаи моро з даст магузор

بر ما مگیر نکته ما را ز دست مگذار

Мо ошиқон мастем сарро з по ндонем

ما عاشقان مستیم سر را ز پا ندانیم

Ин нукта ҳо бигирӣд бар мардумони ҳушёр

این نکته‌ها بگیرید بر مردمان هشیار

Вела аизо

وله ایضاً

Ба бозори маҳшари ману шармсорӣ

به بازار محشر من و شرمساری

Ки бисёр бисёр косади қумошам

که بسیار بسیار کاسد قماشم

Баҳои баҳоии яке мӯии ҷонон

بهائی بهای یکی موی جانان

Ду кун ар ситонам баҳоӣ набошам

دو کون ار ستانم بهائی نباشم

٭٭٭

٭٭٭

Бо онкӣ дар раҳи ишқ дар манзилии нхсбм

با آنکه در ره عشق در منزلی نخسبم

Чандон гиристам хӯн каз дидаи дасти шастам

چندان گریستم خون کز دیده دست شستم

Гуҳи хирқаи риёеи пӯшам ки шайхи вақтам

گه خرقهٔ ریایی پوشم که شیخ وقتم

Гуҳи зери хирқаи зуннори бандам ки бути пурситам

گه زیر خرقه زنار بندم که بت پرستم

٭٭٭

٭٭٭

Ман оинаи талъати маъшӯқи вуҷӯдам

من آینهٔ طلعت معشوق وجودم

Аз акси Рахши мазҳари анвори шуҳудам

از عکس رخش مظهر انوار شهودم

Иблис нашуд соҷд ва мардӯд бидонанд

ابلیس نشد ساجد و مردود بدانند

Он дам ки млоик ҳама карданд суҷудам

آن دم که ملایک همه کردند سجودم

То каси набарди раҳ ба шиносои зотам

تا کس نبرد ره به شناسایی ذاتم

Гуҳи муъмину гуҳи кофару гуҳи габру яҳудам

گه مؤمن و گه کافر و گه گبر و یهودم

٭٭٭

٭٭٭

намекашад ғайрати маро ғайриӣ агар огаҳ шавад

می‌کشد غیرت مرا غیری اگر آگه شود

Зонка май тарсам ки аз ишқ ту бошад оҳ ӯ

زانکه می‌ترسم که از عشق تو باشد آه او

٭٭٭

٭٭٭

Соқио бидиҳ ҷомӣ зон шароби рӯҳонӣ

ساقیا بده جامی زان شراب روحانی

То дамӣ бар осоем зини ҳиҷоби ҷисмонӣ

تا دمی بر آسایم زین حجاب جسمانی

Дайну дил ба як дидан бохтем ва хурсандем

دین و دل به یک دیدن باختیم و خرسندیم

Дар қимори ишқ эй дил кӣ буд пушаймонӣ

در قمار عشق ای دل کی بود پشیمانی

Зоҳидӣ ба майхонаи сурхи рӯ з ме дидам

زاهدی به میخانه سرخ رو ز می دیدم

Гуфтамаш мубораки боди армании мусулмонӣ

گفتمش مبارک باد ارمنی مسلمانی

Зулфу кокул ӯро чун ба ёд май орм

زلف و کاکل او را چون به یاد می‌آرم

Май нуҳуми парешоне бар сари парешоне

می‌نهم پریشانی بر سر پریشانی

Мо сияҳи гулямонро ҷузи бало наме шояд

ما سیه گلیمان را جز بلا نمی‌شاید

Бар дили баҳоӣ на ҳар бало ки битавонӣ

بر دل بهائی نه هر بلا که بتوانی

٭٭٭

٭٭٭

Шароб ишқ месозад туро аз саркори огаҳ

شراب عشق می‌سازد ترا از سرکار آگه

На тадқиқоти мшоӣӣу таҳқиқоти ишроқӣ

نه تدقیقات مشائی و تحقیقات اشراقی

Баҳои хирқаи худро магар оташ задӣ комшб

بهائی خرقهٔ خود را مگر آتش زدی کامشب

Ҷаҳон пар шуд зи дӯди куфру солусӣу зроқӣ

جهان پر شد ز دود کفر و سالوسی و زراقی

Ман рубоиёта

من رباعیاته

Дар майкадаи дӯш зоҳидӣ дидам маст

در میکده دوش زاهدی دیدم مست

Тасбеҳ ба гардану суроҳе бар даст

تسبیح به گردن و صراحی بر دست

Гуфтам з чаҳ дар майкада ҷо кардӣ гуфт

گفتم ز چه در میکده جا کردی گفت

Аз майкадаи ҳам ба сӯии ҳақ роҳӣ ҳаст

از میکده هم به سوی حق راهی هست

٭٭٭

٭٭٭

Ҳар тозаи гулӣ ки зеби он гулзор аст

هر تازه گلی که زیب آن گلزار است

Гар бинии гул ва гар бичинӣ хор аст

گر بینی گل و گر بچینی خار است

Аз давр назар куну Марви пеш ки шамъ

از دور نظر کن و مرو پیش که شمع

Ҳарчанд ки нур май намояд нор аст

هرچند که نور می‌نماید نار است

٭٭٭

٭٭٭

Тонист нагардӣ раҳ ҳастат ндиҳанд

تانیست نگردی ره هستت ندهند

Ин мартаба бо ҳиммат пастат ндиҳанд

این مرتبه با همت پستت ندهند

Чун шамъи қарор сӯхтан гар надиҳӣ

چون شمع قرار سوختن گر ندهی

Сари риштаи равшанӣ ба дастат ндиҳанд

سر رشتهٔ روشنی به دستت ندهند

٭٭٭

٭٭٭

Аз нолаи ушшоқ навое бурдор

از نالهٔ عشاق نوایی بردار

Вази дарду ғами дӯст давое бурдор

وز درد و غم دوست دوایی بردار

Аз манзили ёр то ту эй сусти қадам

از منزل یار تا تو ای سست قدم

Як гом зиёда нест гомӣ бурдор

یک گام زیاده نیست گامی بردار

٭٭٭

٭٭٭

Оҳанг ҳиҷоз менамудем ман зор

آهنگ حجاز می‌نمودم من زار

Комади саҳарами зи дил ба гӯши ин гуфтор

کامد سحرم ز دل به گوش این گفتار

Ёрб ба чаҳ рӯй ҷониб каъба равад

یارب به چه روی جانب کعبه رود

Габрӣ ки клисёи азуи дордъор

گبری که کلیسیا ازو داردعار

٭٭٭

٭٭٭

эй дил ки зи мадриса ба дайр афтодӣ

ای دل که ز مدرسه به دیر افتادی

Вндри сафи аҳли зуҳд ғайр афтодӣ

وندر صف اهل زهد غیر افتادی

Алҳмд ки кори худ расонадии ту ба ҷой

الحمد که کار خود رساندی تو به جای

Сад шукр ки оқибат ба хайр афтодӣ

صد شکر که عاقبت به خیر افتادی

То аз раҳу расми ақл берун нашӯй

تا از ره و رسم عقل بیرون نشوی

Як зарра аз ончӣ ҳастӣ афзӯн нашӯй

یک ذره از آنچه هستی افزون نشوی

Як лмъаҳи з рӯй лайлят бинмоем

یک لمعه ز روی لیلیت بنمایم

Оқил бошам агар ту маҷнӯн нашӯй

عاقل باشم اگر تو مجنون نشوی

Ман мснўётаҳ

من مثنویاته

Аз смўру ҳарири безорам

از سمور و حریر بیزارم

Бози майл қаландарӣ дорам

باز میل قلندری دارم

Дилам аз қил ва қол гашта малул

دلم از قیل و قال گشته ملول

эй хушо хирқа ва хушо кашкул

ای خوشا خرقه و خوشا کشکول

Лавҳаши аллоҳи зи синаи ҷӯшӣ ҳо

لوحش اللّه ز سینه جوشی‌ها

Ёдоёми хирқаи пӯшӣ ҳо

یادایام خرقه پوشی‌ها

Ки буд кӣ ки бозгардам фард

که بود کی که بازگردم فرد

Бо дили ришу синаи пари дард

با دل ریش و سینهٔ پر درد

Домани афшондаи зини сарои муҷоз

دامن افشانده زین سرای مجاز

Фориғ аз фикрҳои давру дароз

فارغ از فکرهای دور و دراز

Хок бар фарқ эътибор кунам

خاک بر فرق اعتبار کنم

Ханда бар вазъ рӯзгор кунам

خنده بر وضع روزگار کنم

Як дмк бо худо бибин чаҳ касе

یک دمَک با خودآ ببین چه کسی

Аз ки даврӣ ва бо ки ҳам нафасӣ

از که دوری و با که هم نفسی

Ҷавр кам ба зи лутф кам бошад

جور کم به ز لطف کم باشد

Ки намак бар ҷароҳатам бошад

که نمک بر جراحتم باشد

Ҷавр кам буи лутф ояд азу

جور کم بوی لطف آید ازو

Лутф кам маҳз ҷавр зояд азу

لطف کم محض جور زاید ازو

Маснавии шери вшкр

مثنوی شیر وشکر

Лутфи дилдори ин қадар бояд

لطف دلدار این قدر باید

Ки рақибии азу ба рашк ояд

که رقیبی ازو به رشک آید

эй маркази доираи имкон

ای مرکز دایرهٔ امکان

Ваии зубдаи олами куну макон

وی زبدهٔ عالم کون و مکان

Ту шоҳи ҷавоҳири носутӣ

تو شاه جواهر ناسوتی

Хуршеди мазоҳири Лоҳутӣ

خورشید مظاهر لاهوتی

То чанд ба тарбияти баданӣ

تا چند به تربیت بدنی

Қонеъ ба хзФи з дар аданӣ

قانع به خزف ز در عدنی

Сад малики зи баҳри ту чашм ба роҳ

صد ملک ز بهر تو چشم به راه

эй Юсуфи Мисри броӣ аз чоҳ

ای یوسف مصر برآی از چاه

То волии Мисри вуҷӯди шӯй

تا والی مصر وجود شوی

Султони сарири шуҳуди шӯй

سلطان سریر شهود شوی

Дар рӯзи аласт балӣ гуфтӣ

در روز الست بلی گفتی

Ва имрӯз ба бистари лохФтӣ

و امروز به بستر لاخفتی

На ашки равон на рухи зардӣ

نه اشک روان نه رخ زردی

Аллоҳи аллоҳи ту чаҳ бе дардӣ

اللّه اللّه تو چه بی دردی

Ба чаҳ бастаи дилӣ ба ки ҳам нафасӣ

به چه بسته دلی به که هم نفسی

Як дам ба худо ва бибин чаҳ касе

یک دم به خودآ و ببین چه کسی

Шуд умр ба шаст ва ҳамон пастӣ

شد عمر به شصت و همان پستی

Аз бодаи лаҳву лаъиби мастӣ

از بادهٔ لهو و لعب مستی

Гуфтам ки магар чу ба сӣ барисӣ

گفتم که مگر چو به سی برسی

Ёбии худро доне чаҳ касе

یابی خود را دانی چه کسی

Дар сӣ дар сӣ зи каломи худо

در سی در سی ز کلام خدا

Раҳбар нашиддат ба тариқи ҳдо

رهبر نشدت به طریق هدا

Вази сӣ ба чиҳил чу шудӣ восил

وز سی به چهل چو شدی واصل

Ҷуз ҷаҳл нашуд зи чиҳил ҳосил

جز جهل نشد ز چهل حاصل

Акнӯн ки ба шаст раседат сол

اکنون که به شصت رسیدت سال

Холӣ нашудӣ як дами зи вабол

خالی نشدی یک دم ز وبال

Дар роҳи худои қадамӣ наздӣ

در راه خدا قدمی نزدی

Бар лавҳи вафои рақамӣ наздӣ

بر لوح وفا رقمی نزدی

Дар илми русум чаҳ дили бастӣ

در علم رسوم چه دل بستی

Бар авҷат агар бабради пастӣ

بر اوجت اگر ببرد پستی

Роҳӣ нанамуд ашоротш

راهی ننمود اشاراتش

Дил шод нашуд зи Башшороташ

دل شاد نشد ز بشاراتش

То кӣ зи шифоаши шифои талабӣ

تا کی ز شفاش شفا طلبی

Вази косаи заҳри давои талабӣ

وز کاسهٔ زهر دوا طلبی

Дар роҳи тариқат ӯ рўкн

در راه طریقت او روکن

Бо нони шариъат ӯ ху кун

با نان شریعت او خو کن

Кони роҳ на риби дарав на шак аст

کان راه نه ریب درو نه شک است

Ваон нон на шӯр ва на бенамак аст

وان نان نه شور و نه بی نمک است

Илмӣ баталаб ки турои фонӣ

علمی بطلب که ترا فانی

Созад зи алойиқи ҷисмонӣ

سازد ز علایق جسمانی

Илмӣ баталаб ки китобӣ нест

علمی بطلب که کتابی نیست

Яъне завқӣаст ва хитобӣ нест

یعنی ذوقی است و خطابی نیست

Илмӣ ки диҳад ба ту ҷони нав

علمی که دهد به تو جان نو

Илм ишқаст з ман бишинав

علم عشق است ز من بشنو

Илми расмии ҳама хусрон аст

علم رسمی همه خسران است

Дар ишқи овез ки илм онаст

در عشق آویز که علم آنست

Он илми зи тафриқаи нрҳонд

آن علم ز تفرقه نرهاند

Ин илми турои з ту бастанд

این علم ترا ز تو بستاند

Ин илми з чун ва чаро холӣ аст

این علم ز چون و چرا خالی است

Сарчашмаи он алӣ олӣ аст

سرچشمهٔ آن علی عالی است

٭٭٭

٭٭٭

Ушшоқи ҷмолки қдғрқўо

عُشّاقُ جَمالِکَ قَدْغَرَقُوا

Фии баҳри сФотки воҳтрқўо

فی بَحْرِ صِفاتِکَ وَاحْتَرقُوا

Фии боби нўолки қдўқФўо

فی بابِ نَوالِکَ قَدْوَقَفُوا

Влғири ҷмолки мо ърФўо

وَلِغیرِ جَمالِکَ مَا عَرَفُوا

٭٭٭

٭٭٭

Нирони алФрқаҳи тҳрқҳм

نِیْرانُ الفُرْقَةِ تَحْرُقُهُمْ

أмўоҷи алأдмъи тғрқҳм

أمْواجُ الأَدْمُعِ تُغْرِقُهُمْ

Гар пой ниҳанд ба ҷои сар

گر پای نهند به جای سر

Дар роҳи талаби з эшон бигузар

در راه طلب ز ایشان بگذر

Ки намедонанд зи шавқи лақо

که نمی‌دانند ز شوق لقا

Поро аз сари сарро аз по

پا را از سر سر را از پا

٭٭٭

٭٭٭

Мнғири злолки мошрбўо

مِنْغَیْرِ زُلالِکَ مَاشَرِبُوا

Вбғири хёлки мотрбўо

وَبِغَیْرِ خَیالِکَ مَاطَربُوا

Садамоти ҷлолки тФниҳм

صَدَماتُ جَلالِکَ تُفْنِیهِمْ

Нафхоти всолки тҳииҳм

نَفَخَاتُ وِصالِکَ تُحْیِیْهِمْ

Кмқдأҳиўои кмқдмотўо

کَمْقدْأُحْیُوا کَمْقَدْماتُوا

ЪнҳмФии алъшқи ривоёт

عَنْهُمْفِی العشقِ رَوَایَاتُ

Тӯбои лФқири роФқҳм

طُوْبَی لِفَقیرٍ رَافَقَهُمْ

Башарии лҳзини воФқҳм

بُشْرَی لِحزینٍ وافقْهُمْ

Мнмснўии мавсӯм ба савониҳи алҳҷоз

مِنْمَثْنویٍّ مَوسومٌ بِه سوانحِ الْحِجازِ

أиҳои аллоҳии ънолъҳди алқдим

أیُّها اللاَّهِی عَنْالعَهْدِ القدیم

أиҳои алсоҳии ани алнҳҷи алқўим

أیّها الساهی عن النَّهْجِ القویم

Астмъмозои иқўли алъндлиб

اِسْتَمِعْماذا یَقولُ العَنْدَلیب

Ҳайси ирўии мнأҳодиси алҳбиб

حَیثُ یَرْوی مِنْأَحادیثِ الحَبیب

Марҳабо эй андалеби хуши наво

مرحبا ای عندلیب خوش نوا

Фориғам кардӣ зи қайди мосўо

فارغم کردی ز قید ماسوا

эй навоҳои ту нори мؤсдаҳ

ای نواهای تو نار مؤصده

Зад ба ҳар бандами ҳазор оташкада

زد به هر بندم هزار آتشکده

Бози гӯ аз наҷад ва аз ёрон наҷад

باز گو از نجد و از یاران نجد

То дару деворро оре ба ваҷд

تا در و دیوار را آری به وجد

Онкӣ аз мо бесабаб ифшоанд даст

آنکه از ما بی سبب افشاند دست

Аҳдро бибареду паймонро шикаст

عهد را ببرید و پیمان را شکست

Аз забони оннигор тундху

از زبان آن نگار تندخو

Аз паии таскини дил ҳарфӣ бигӯ

از پی تسکین دل حرفی بگو

٭٭٭

٭٭٭

ҚдсрФти улумри фии қили вқол

قَدْصَرَفْتُ العُمْرَ فی قِیْلٍ وَقَال

Ёндимии қмФқдзоқи алмҷол

یانَدیمی قُمْفَقَدْضَاقَ المجال

Қлозлънии баҳои расми алҳмўм

قُلْاَزِلْعَنِّی بِها رَسْمَ الهُمُوم

Ани умрии зоъи фии илми алрсўм

اِنَّ عُمْری ضَاعَ فی عِلْمِ الرُّسُوم

Илми расмии сар ба сар қиласту қол

علم رسمی سر به سر قیل است و قال

На аз он кайфиятии ҳосил на ҳол

نه از آن کیفیتی حاصل نه حال

Илм набӯд ғайри илми ошиқӣ

علم نبود غیر علم عاشقی

Мобақии талбиси Иблиси шқӣ

مابقی تلبیس ابلیس شقی

Лавҳи дил аз фазла шайтон башу

لوح دل از فضلهٔ شیطان بشو

эй мударриси дарси ишқӣ ҳам бигӯ

ای مدرس درس عشقی هم بگو

٭٭٭

٭٭٭

أиҳои алқўми алзии фии алмдрсаҳ

أیُّها القومُ الّذی فی المدْرَسَه

Кули мо ҳслтмўаҳи васваса

کُلُّ مَا حَصَّلْتُمُوهُ وَسْوَسَه

Фкркмонкони фии ғайри алҳбиб

فِکْرُکُمْاِنْکانَ فی غَیْرِ الحَبیب

МолкмФии алншأаҳи алأхрии насиб

مَالَکُمْفی النَّشأَةِ الأُخْرَی نَصِیْب

Фоғслўо ё қавми ънлўҳи алФؤод

فَاغْسِلُوا یا قَومُ عَنْلَوْحِ الفُؤاد

Кули илми лӣси инҷии фии алмъод

کُلِّ عِلْمٍ لَیسَ یُنْجِی فی المَعاد

Соқиои як ҷуръа аз рӯй карам

ساقیا یک جرعه از روی کرم

Бар баҳои рез аз ҷоми қадам

بر بهائی ریز از جام قدم

Токанд шқи пардаи пиндор ро

تاکند شق پردهٔ پندار را

Ҳам ба чашм ёр бинад ёр ро

هم به چشم یار بیند یار را

Абзлўои أрўоҳкми ёъошқин

اِبْذِلُوا أرْواحَکُم یاعاشِقین

Анткўнўои фии ҳўонои содиқин

اِنْتَکُونُوا فی هَوَانا صَادِقین

Гӯии давлати он саодатманди барад

گوی دولت آن سعادتمند برد

Кӯ ба пои дилбари худ ҷони супурд

کو به پای دلبر خود جان سپرد

Ҳаркиро тавфиқ ҳақ омад далел

هرکه را توفیق حق آمد دلیل

Ъзлтӣ багазед ва раст аз қолу қил

عزلتی بگزید و رست از قال و قیل

Азлат бе айни илм , он зиллат аст

عزلت بی عینِ علم، آن ذلت است

Вар буд бе зои зуҳд , ин иллат аст

ور بود بی زای زهد، این علت است

Зуҳди чбўд аз ҳамаи пардохтан

زهد چبود از همه پرداختن

Ҷумларо дар дови аввал бохтан

جمله را در داو اول باختن

Илми чбўди онкии раҳи бнмоидт

علم چبود آنکه ره بنمایدت

Занги гумроҳии зи дили бздоидт

زنگ گمراهی ز دل بزدایدت

أиҳои алқлби алҳзини алмбтло

أیُّها القَلبُ الحَزینُ المُبتلا

Фии тариқи алъшқи анвоъи албло

فی طریقِ العشقِ انواعٌ البَلا

Локини алсби алъшўқи алммтҳн

لَکِنَ الصَّبَ العَشُوقَ المُمْتَحَن

Лоиболии болблоёу алмҳн

لایُبالِی بِالبَلایا و المِحَن

٭٭٭

٭٭٭

Саҳл бошад дар раҳи Фқрўи фано

سهل باشد در ره فقرو فنا

Гар расад ҷонро тъби танро ъно

گر رسد جان را تعب تن را عنا

Ранҷи роҳати дон чу шуд матлаби бузург

رنج راحت دان چو شد مطلب بزرگ

Гирди гилаи тўтёии чашми гург

گرد گله توتیای چشم گرگ

Кӣ буд дар роҳи ишқи осӯдагӣ

کی بود در راه عشق آسودگی

Сар ба сар дардасту хӯни полудагӣ

سر به سر درد است و خون پالودگی

Ғайри нокомии дарин раҳ ком нест

غیر ناکامی درین ره کام نیست

Роҳ ишқаст ин раҳ ҳаммом нест

راه عشق است این ره حمام نیست

эй хуши он кӯ рафт дар ҳсни сукут

ای خوش آن کو رفت در حصن سکوت

Басти дил дар зикри ҳии лоямут

بست دل در ذکر حی لایموت

Хомшӣ бошад мақоли аҳли ҳол

خامشی باشد مقال اهل حال

Гар бҷнбоннд лаб гирданд лол

گر بجنبانند لب گردند لال

Назд аҳли дил буд дил костан

نزد اهل دل بود دل کاستن

Аз ибодати музд аз ҳақ хостан

از عبادت مزد از حق خواستن

Чашм бар аҷри амал аз кӯрӣ аст

چشم بر اجر عمل از کوری است

Тоъат аз баҳри тамаъ муздурӣ аст

طاعت از بهر طمع مزدوری است

Андарин вайронаи пари васваса

اندرین ویرانهٔ پر وسوسه

Дил гирифт аз хонақоҳу мадриса

دل گرفت از خانقاه و مدرسه

Неи зи хилвати коми ҷустами неи зи сайр

نی ز خلوت کام جستم نی ز سیر

Неи зи масҷиди тарафи бастами неи зи дайр

نی ز مسجد طرف بستم نی ز دیر

Олимӣ хоҳам азин олам ба дар

عالمی خواهم ازین عالم به در

То ба ком дил кунам хокӣ ба сар

تا به کام دل کنم خاکی به سر