зи аҳли дониши ворбоби маънӣ

ز اهل دانش وارباب معنی

Сؤўолӣ дорам андари боби маънӣ

سؤوالی دارم اندر باب معنی

Нахуст аз фикри хешам дар таҳайюр

نخست از فکر خویشم در تحیر

Чаҳ чизости он ки хўонндши тафаккур

چه چیزاست آن که خوانندش تفکر

Онҷо ки ҳарим бениёзӣ аст

آنجا که حریم بی نیازی است

Андешаи мо хаёл бозӣ аст

اندیشهٔ ما خیال بازی است

Ҳарфӣ ки равад зи роҳи тақлид

حرفی که رود ز راه تقلید

Хурсандии табъи дон на тавҳид

خرسندی طبع دان نه توحید

Қавмӣ ки зи ҷумлаи пеши диданд

قومی که ز جمله پیش دیدند

Дар оинаи акси хеши диданд

در آینه عکس خویش دیدند

Ҳамвора ба гирди худ тании ту

همواره به گرد خود تنی تو

Он гуҳи дами маърифати зании ту

آن گه دم معرفت زنی تو

Дар оинаи дидае ҳаво ро

در آینه دیده‌ای هوا را

Гӯйӣ ки шинохтами худо ро

گویی که شناختم خدا را

ӯро чу ҳамеша ӯ тамом аст

او را چو همیشه او تمام است

Густохи Марв ки кор хом аст

گستاخ مرو که کار خام است

Зинҳор ба ҳуҷҷату қиёсӣ

زنهار به حجت و قیاسی

Ғарра нашӯй ба ҳақи шиносӣ

غره نشوی به حق شناسی

Мушкил буд эй ғариби гумроҳ

مشکل بود ای غریب گمراه

Ганди бағалу надимии шоҳ

گند بغل و ندیمی شاه

Шблӣ чу дар ин таҳайюр афтод

شبلی چو در این تحیر افتاد

Рӯзӣ дар ин сўؤол бикшод

روزی دَرِ این سوؤال بگشاد

Омад бар он ҷаҳони пари шӯр

آمد برِ آن جهان پر شور

Мақбули азали ҳусайни Мансур

مقبول ازل حسین منصور

Пурсед ки ин чаҳ кор созӣаст

پرسید که این چه کار سازیست

Дар ҳуққаи нигар чаҳ муҳра бозӣаст

در حقه نگر چه مهره بازیست

Аллоҳ чаҳ лафз ё чаҳ ном аст

اللّه چه لفظ یا چه نام است

Кӯи вирди забони хос ва ом аст

کو ورد زبان خاص و عام است

Гуфто неам аз ҳақиқати огоҳ

گفتا نی‌ام از حقیقت آگاه

Лекини ҳама дар ту байнами ин роҳ

لیکن همه در تو بینم این راه

Таҳқиқ ту чист бе ту бӯдан

تحقیق تو چیست بی تو بودن

Зин беш наме тавон намӯдан

زین بیش نمی‌توان نمودن

Ҳар як ба ишоратӣ давиданд

هر یک به اشارتی دویدند

Карданд баёни чунонкии диданд

کردند بیان چنانکه دیدند

Дар дидани шан шаккӣ набошад

در دیدن‌شان شکی نباشد

Лек он ҳамаи ҷуз яке набошад

لیک آن همه جز یکی نباشد

Он дида ки ӯ дуе набинад

آن دیده که او دویی نبیند

Ҷузи ваҳдат маънавӣ набинад

جز وحدت معنوی نبیند

Дар роҳи ту эй ғариби дилтанг

در راه تو ای غریب دلتنگ

Беруни з ту нест ҳеҷ фарсанг

بیرون ز تو نیست هیچ فرسنگ

Бегонаи зи ошнои мост

بیگانه ز آشنایی ماست

Пайвастан ӯ ҷудои мост

پیوستن او جدایی ماست

Оҳи ин чаҳ тарона май занами ман

آه این چه ترانه می‌زنم من

Умрӣаст ҳаме ки ҷон кунам ман

عمری است همی که جان کنم من

Аз хештанам хабар наомад

از خویشتنم خبر نیامد

Ҷузи як дам сард барнаёмад

جز یک دم سرد برنیامد

Бисёр давидам аз чапу рост

بسیار دویدم از چپ و راست

Ҳосил нашуд ончии дили ҳамеи хост

حاصل نشد آنچه دل همی خواست

Ҳар тайифаро бёзмўдм

هر طایفه را بیازمودم

Гуҳи перу гуҳӣ мурӣд будам

گه پیر و گهی مرید بودم

Бо ҳар ки дилам зад ин нафас ро

با هر که دلم زد این نفس را

Осӯдаи надидаи ҳеҷ кас ро

آسوده ندیده هیچ کس را

Касро ба ҳақиқаташ гузар нест

کس را به حقیقتش گذر نیست

Ваз рафтан ва омадан хабар нест

وز رفتن و آمدن خبر نیست

Гӯйанд Аннани худ чаҳ тобӣ

گویند عنان خود چه تابی

Гуми шӯ ки чу гум шӯй биёбӣ

گم شو که چو گم شوی بیابی

Ин нукта намӯд носўобм

این نکته نمود ناصوابم

Чун гум шавам онгаҳе чаҳ ёбам

چون گم شوم آنگهی چه یابم

Ноёфтаро касе чаҳ ҷӯяд

نایافته را کسی چه جوید

Гум гашта з ёфтан чаҳ гуяд

گم گشته ز یافتن چه گوید

То кӣ талабам дар ин раҳ ӯ ро

تا کی طلبم در این ره او را

Ин чист ки гум кунам ман ӯ ро

این چیست که گم کنم من او را

Май сӯзаму Зуҳра нафас нест

می‌سوزم و زهرهٔ نفس نیست

Дармон чаҳ кунам ки дастрас нест

درمان چه کنم که دسترس نیست

Ин сӯхта чанд коҳади охир

این سوخته چند کاهد آخر

Аз сӯхтанам чаҳ хоҳад охир

از سوختنم چه خواهد آخر

Ҳар дами ғамаш оташӣ фурӯзад

هر دم غمش آتشی فروزد

То сӯхтаро дубораи сӯзад

تا سوخته را دوباره سوزد

эй ҳам ту зи чашми худ наоне

ای هم تو ز چشم خود نهانی

Нодон шудае ва ме ндонӣ

نادان شده‌ای و می‌ندانی

эй панҷ ва дуро шумор бо ту

ای پنج و دو را شمار با تو

Ту ғофилу ҷумлаи кор бо ту

تو غافل و جمله کار با تو

Бар худ назар аз ҳавос кардӣ

بر خود نظر از حواس کردی

Ҳайвон дигар қиёс кардӣ

حیوانِ دگر قیاس کردی

эй қатраи ту ғофилии зи дарё

ای قطره تو غافلی ز دریا

Дар ҷӯй ту меравад ҳувайдо

در جوی تو می‌رود هویدا

Аллоҳ ба ҳавл дар ниҳод аст

اللّه به حول در نهاد است

Аммо на ҳулӯл ва иттиҳод аст

اما نه حلول و اتحاد است

Ойӣна ҳар ду олимии ту

آیینهٔ هر دو عالمی تو

Бандяш ки бо ки ҳамдамии ту

بندیش که با که همدمی تو

эй сӯрати хубу зишт бо ту

ای صورت خوب و زشت با تو

Ҳам дӯзах ва ҳам биҳишт бо ту

هم دوزخ و هم بهشت با تو

Дар бурҷи ту офтоб ва моҳ аст

در برج تو آفتاب و ماه است

Лекини пас парда саҳоб аст

لیکن پس پردهٔ سحاب است

Дории ту замину осмонӣ

داری تو زمین و آسمانی

Гар ёфта Эй бидиҳ нишоне

گر یافته‌ای بده نشانی

Пайдоу ниҳон ва буду нобӯд

پیدا و نهان و بود و نابود

Дар лавҳ ту ҳаст ҷумлаи мавҷӯд

در لوح تو هست جمله موجود

Гар дидаи дидаро гушойӣ

گر دیدهٔ دیده را گشایی

Дар худ ҳамаро ба худ намое

در خود همه را به خود نمایی

Доне чу бибинӣ аз чапу рост

دانی چو ببینی از چپ و راست

Кин ҳаждаҳи ҳазор олам ӣнҷост

کاین هجده هزار عالم اینجاست

эй бехабар аз ҷаҳони маънӣ

ای بی خبر از جهان معنی

Бо ту чаҳ кунам баёни маънӣ

با تو چه کنم بیان معنی

То дар ?назарети умед ва бим аст

تا در نظرت امید و بیم است

Роҳат на сирот мустақӣм аст

راهت نه صراط مستقیم است

Умрии сару по бараҳна рафтӣ

عمری سر و پا برهنه رفتی

Лекини қадамӣ ба раҳ нарафтӣ

لیکن قدمی به ره نرفتی

Чандини таку пўии ту ду гом аст

چندین تک و پوی تو دو گام است

Бурдор қадам ки раҳ тамом аст

بردار قدم که ره تمام است

Аввали зи ту рафтанаст ва дидан

اول ز تو رفتن است و دیدن

Охири ҳамаи бурдан ва расӣдан

آخر همه بردن و رسیدن

Фонии шӯ агар бақоат бояд

فانی شو اگر بقات باید

Бигузар зи худ ар худоат бояд

بگذر ز خود ار خدات باید

Гар мурдани ту зи ту тамом аст

گر مردن تو ز تو تمام است

Ҳашари ту ҳам андарин мақом аст

حشر تو هم اندرین مقام است

Мардон ки раҳ худо супурданд

مردان که ره خدا سپردند

Дар олам зиндагӣ бамурданд

در عالم زندگی بمردند

Авсофи змимаҳ чун бадал шуд

اوصاف ذمیمه چون بدل شد

Ҳар уқда ки буд дар тўҳл шуд

هر عقده که بود در توحل شد

Дар шебу фарози ин мақомот

در شیب و فراز این مقامات

Сад гум шудаи бинӣ аз каромот

صد گم شده بینی از کرامات

Мардони ҳамаи асл пок доранд

مردان همه اصل پاک دارند

Нисбат на ба об ва хок доранд

نسبت نه به آب و خاک دارند

Чун оби раванд бе алойиқ

چون آب روند بی علایق

Омехта бо ҳамаи хилоиқ

آمیخته با همه خلایق

Ин раҳ на ба хирқа ва гилӣм аст

این ره نه به خرقه و گلیم است

Аввали қадамаши дил салим аст

اول قدمش دل سلیم است

Наздик касе ки роҳ байн аст

نزدیک کسی که راه بین است

Нафрини хилоиқ офарин аст

نفرینِ خلایق آفرین است

эй парда нишин ин гузаргоҳ

ای پرده نشین این گذرگاه

Беишқ ба сар намерасад роҳ

بی عشق به سر نمی‌رسد راه

Аввали қадамӣ ки ишқ дорад

اول قدمی که عشق دارد

Абрӣаст ки ҷумлаи куфри борад

ابری است که جمله کفر بارد

Мансур на марди срсрӣ буд

منصور نه مرد سرسری بود

Аз тӯҳмати кофарии барӣ буд

از تهمت کافری بری بود

Чун нукта асл гуфт бо фаръ

چون نکتهٔ اصل گفت با فرع

Бибаред сараши сиёсати шаръ

ببرید سرش سیاست شرع

Дар ишқ на шак ва на яқин аст

در عشق نه شک و نه یقین است

На чун ва чаро на куфр ва дайн аст

نه چون و چرا نه کفر و دین است

Онон ки зи ҷоми ишқи мустанад

آنان که ز جام عشق مستند

Ҳақро з барои ҳақ парастанд

حق را ز برای حق پرستند

Дил ҳақ талабеду нафаси ботил

دل حق طلبید و نفس باطل

Ин арбадаи исти сахти мушкил

این عربده‌ایست سخت مشکل

Чун дар назари ту мо ва ман нест

چون در نظر تو ما و من نیست

ӯ бошад ва ӯ дигар сухан нест

او باشد و او دگر سخن نیست

Май байн ва мапурс то бадоне

می بین و مپرس تا بدانی

Май дон ва магӯӣ то наМонӣ

می‌دان و مگوی تا نمانی

Сар бар қадаму қадам ба сар на

سر بر قدم و قدم به سر نه

Вонгаҳи қадам аз қадам ба дар на

وانگه قدم از قدم به در نه

Беному нишони шӯ ва нишон кун

بی نام و نشان شو و نشان کن

Бекому баёни шӯ ва баён кун

بی کام و بیان شو و بیان کن

Ту ҷом ҷаҳон намой хешӣ

تو جام جهان نمای خویشی

Аз ҳарчӣ қиёси тести бешӣ

از هرچه قیاس تست بیشی

эй соя , ту марди суҳбати нур на Эй

ای سایه، تو مرد صحبت نور نه‌ای

Рӯи мотами худ гири казин сур на Эй

رو ماتم خود گیر کزین سور نه‌ای

Андешаи васл офтобат расад

اندیشهٔ وصل آفتابت رسد

Май сози бад-ӣни қадар казу давр на Эй

می‌ساز بدین قدر کزو دور نه‌ای