Шунидам ки дар марзӣ аз бохтар

شنیدم که در مرزی از باختر

Бародар ду буданд аз як падар

برادر دو بودند از یک پدر

Сипаҳдору гардани кашу пилтан

سپهدار و گردن کش و پیلتن

Накӯ рӯйу доноу шамшери зан

نکو روی و دانا و شمشیر زن

Падар ҳар дуро саҳмгин мард ёфт

پدر هر دو را سهمگین مرد یافت

Талабкори ҷавлон ва новирд ёфт

طلبکار جولان و ناورد یافت

Бирафт он заминро ду қисмати ниҳод

برفت آن زمین را دو قسمت نهاد

Ба ҳар як писар , зон насибӣ бидод

به هر یک پسر، زآن نصیبی بداد

Мабодо ки бар икдгри сари кашанд

مبادا که بر یکدگر سر کشند

Ба пайкори шамшер кин баркашанд

به پیکار شمشیر کین برکشند

Падари баъд аз он , рӯзгории шимурд

پدر بعد از آن، روزگاری شمرد

Ба ҷони офарини ҷони ширини супурд

به جان آفرین جان شیرین سپرد

Аҷали бгслондши таноби амл

اجل بگسلاندش طناب امل

ВФотши фурӯи басти дасти амал

وفاتش فرو بست دست عمل

Муқарар шуд он мамлакат бар ду шоҳ

مقرر شد آن مملکت بر دو شاه

Ки беҳаду мар буд ганҷу сипоҳ

که بی حد و مر بود گنج و سپاه

Ба ҳукми назар дар ба афтод хеш

به حکم نظر در به‌افتاد خویش

Гирифтанд ҳар як , яке роҳи пеш

گرفتند هر یک، یکی راه پیش

Яке адл то номи некӯи барад

یکی عدل تا نام نیکو برد

Яке зулм то мол гирд оварад

یکی ظلم تا مال گرد آورد

Яке ъотФти сират хеш кард

یکی عاطفت سیرت خویش کرد

Дирам доду тимор дарвеш хӯрд

درم داد و تیمار درویش خورد

Банно кард ва нон дод ва лашкар навохт

بنا کرد و نان داد و لشکر نواخت

Шаб аз баҳри дарвеш , шбхонаҳи сохт

شب از بهر درویش، شبخانه ساخت

Хзоин тиҳӣ кард ва пар кард ҷяш

خزاین تهی کرد و پر کرد جیش

Чунон каз хилоиқ ба ҳангоми айш

چنان کز خلایق به هنگام عیش

Баромади ҳамеи бонги шодӣ чу раъд

برآمد همی بانگ شادی چو رعد

Чу Широз дар аҳди бўбкри саъд

چو شیراز در عهد بوبکر سعد

Хдиўи хирадманди фаррухи ниҳод

خدیو خردمند فرخ نهاد

Ки шохи умедаши барӯманди бод

که شاخ امیدش برومند باد

Ҳикояти шинави кони гӯи номҷўӣ

حکایت شنو کان گو نامجوی

Писандидаи пай буду фархундаи хуй

پسندیده پی بود و فرخنده خوی

Мулозим ба дилдории хосу ом

ملازم به دلداری خاص و عام

Сногўии ҳақи бомдодону шом

ثناگوی حق بامدادان و شام

Дар он малик қорун бирафтӣ далер

در آن ملک قارون برفتی دلیر

Ки шаҳи додгар буду дарвеши сайр

که شه دادگر بود و درویش سیر

Наомад дар айём ӯ бар дилӣ

نیامد در ایام او بر دلی

Нагӯям ки хорӣ ки барги гулӣ

نگویم که خاری که برگ گلی

Саромад ба таъӣди малик аз сарон

سرآمد به تأیید ملک از سران

Ниҳоданд сар бар хаташи сарварон

نهادند سر بر خطش سروران

Дигар хост коФзўн кунад тахту тоҷ

دگر خواست کافزون کند تخت و تاج

БёФзўд бар марди деҳқони хароҷ

بیافزود بر مرد دهقان خراج

Тамаъ кард дар моли бозоргон

طمع کرد در مال بازارگان

Балои рехт бар ҷони бечорагон

بلا ریخت بر جان بیچارگان

Ба умеди бешии надод ва нахурд

به امید بیشی نداد و نخورد

Хирадманд донад ки нохуб кард

خردمند داند که ناخوب کرد

Ки то ҷамъ кард он зар аз грбзӣ

که تا جمع کرد آن زر از گربزی

Пароканда шуд лашкар аз оҷизӣ

پراکنده شد لشکر از عاجزی

Шуниданд бозоргонони хабар

شنیدند بازارگانان خبر

Ки зулмаст дар буми он бе ҳунар

که ظلم است در بوم آن بی‌هنر

Буриданд аз онҷои харид ва фурухт

بریدند از آنجا خرید و فروخت

Зироат наомад , раият бсухт

زراعت نیامد، رعیت بسوخت

Чу иқболаш аз дӯстӣ сар битофт

چو اقبالش از دوستی سر بتافت

Ба нокоми душман бар ӯ даст ёфт

به ناکام دشمن بر او دست یافت

Ситези фалаки беху бориши бикунад

ستیز فلک بیخ و بارش بکند

Сами асби душмани диёраши бикунад

سم اسب دشمن دیارش بکند

Вафо дар ки ҷӯяд чу паймон гусехт ?

وفا در که جوید چو پیمان گسیخت؟

Хароҷ аз ки хоҳад чу деҳқон гурехт ?

خراج از که خواهد چو دهقان گریخت؟

Чаҳ некӣ тамаъ дорад он бе сафо

چه نیکی طمع دارد آن بی‌صفا

Ки бошад дуои бадаш дар қафо ?

که باشد دعای بدش در قفا؟

Чу бахташи нигун буд дар коф кун

چو بختش نگون بود در کاف کن

Накард ончӣ неконаш гуфтанд кун

نکرد آنچه نیکانش گفتند کن

Чаҳ гуфтанд некон бидон никмрд ?

چه گفتند نیکان بدان نیکمرد؟

Ту брхўр ки бидодгар бар нахурд

تو برخور که بیدادگر بر نخورد

Гумонаши хато буду тадбири суст

گمانش خطا بود و تدبیر سست

Ки дар адл буд ончӣ дар зулми ҷуст

که در عدل بود آنچه در ظلم جست

Яке бар сари шох , бен ме бурид

یکی بر سر شاخ، بن می‌برید

Худованди бустон нигаҳ кард ва дид

خداوند بستان نگه کرد و دید

Бигуфтогар ин мард бад ме кунад

بگفتا گر این مرد بد می‌کند

На бо ман ки бо нафас худ ме кунад

نه با من که با نفس خود می‌کند

Насиҳат биҷойаст агар бишинавӣ

نصیحت بجای است اگر بشنوی

Заъифон Маяфкан ба китфи қавӣ

ضعیفان میفکن به کتف قوی

Ки фардо ба довари баради хусравӣ

که فردا به داور برد خسروی

Гадоӣ ки пешат наярзад ҷӯй

گدایی که پیشت نیرزد جوی

Чу хоҳӣ ки фардо ба ваии меҳтарӣ

چو خواهی که فردا بُوی مهتری

Макун душмани хештан , кеҳтарӣ

مکن دشمن خویشتن، کهتری

Ки чун бугзарад бар ту ин салтанат

که چون بگذرد بر تو این سلطنت

Бигирад ба қаҳри он гадои доманат

بگیرد به قهر آن گدا دامنت

Макун , панҷа аз нотавонон бидор

مکن، پنجه از ناتوانان بدار

Кигар бФкнндти шӯии шармсор

که گر بفکنندت شوی شرمسار

Ки зиштаст дар чашми озодагон

که زشت است در چشم آزادگان

БёФтодн аз дасти афтодагон

بیافتادن از دست افتادگان

Бузургони равшандили некбахт

بزرگان روشندل نیکبخت

Ба фарзонагии тоҷи бурданду тахт

به فرزانگی تاج بردند و تخت

Ба дунболаи расатони каҷи Марв

به دنباله راستان کج مرو

Вагар рости хоҳии зи саъдии шинав

وگر راست خواهی ز سعدی شنو