Чу даври хилофат ба мأмўн расед
چو دور خلافت به مأمون رسید
Яке моҳи пайкари канизаки харид
یکی ماه پیکر کنیزک خرید
Ба чеҳри офтобӣ , ба тани гулбунӣ
به چهر آفتابی، به تن گلبنی
Ба ақли хирадманд бозӣ кунӣ
به عقل خردمند بازی کنی
Ба хӯни азизони фурӯи бардаи чанг
به خون عزیزان فرو برده چنگ
Сар ангуштҳо карда унноби ранг
سر انگشتها کرده عناب رنگ
Бар абрӯии обиди фиребаши хизоб
بر ابروی عابد فریبش خضاب
Чу қавси қзҳ буд бар офтоб
چو قوس قزح بود بر آفتاب
Шаби хилвати он лаъибати ҳури зод
شب خلوت آن لعبت حور زاد
Магари тан дар оғӯши мأмўни надод
مگر تن در آغوش مأمون نداد
Гирифт оташи хашм дар ваии азим
گرفت آتش خشم در وی عظیم
Сараши хост кардан чу ҷавзои ду ним
سرش خواست کردن چو جوزا دو نیم
Бигуфто сар инак ба шамшери тез
بگفتا سر اینک به شمشیر تیز
Биндоз ва бо ман макун хуфту хез
بینداز و با من مکن خفت و خیز
Бигуфт аз чаҳ бар дил газанд омадат ?
بگفت از چه بر دل گزند آمدت؟
Чаҳ хислати зи ман нописанд омадат ?
چه خصلت ز من ناپسند آمدت؟
Бигуфт ар кашии вари шикофии серум
بگفت ار کشی ور شکافی سرم
зи буии даҳонат ба ранҷи андарам
ز بوی دهانت به رنج اندرم
Кашад тири пайкору теғи ситам
کشد تیر پیکار و تیغ ستم
Ба як бору буии даҳани дам ба дам
به یک بار و بوی دهن دم به دم
Шунид ин сухани сарвари некбахт
شنید این سخن سرور نیکبخت
Барошуфт тунд ва биринҷед сахт
برآشفت تند و برنجید سخت
Ҳамаи шаб дар ин фикр буд ва нахуфт
همه شب در این فکر بود و نخفت
Дигар рӯз бо ҳӯшмандон бигуфт
دگر روز با هوشمندان بگفت
Табиати шиносон ҳар кишварӣ
طبیعت شناسان هر کشوری
Сухан гуфт бо ҳар як аз ҳар дарӣ
سخن گفت با هر یک از هر دری
Дилаш гарчи дар ҳол аз ӯ ранҷа шуд
دلش گرچه در حال از او رنجه شد
Даво карду хушбӯӣ чун ғунча шуд
دوا کرد و خوشبوی چون غنچه شد
Парии чеҳраро ҳамнишин карду дӯст
پری چهره را همنشین کرد و دوست
Ки ин айб ман гуфт , ёр ман ӯст
که این عیب من گفت، یار من اوست
Ба назд ман он кас нкўхўоаҳ туаст
به نزد من آن کس نکوخواه توست
Ки гуяд фалони хор дар роҳ туаст
که گوید فلان خار در راه توست
Ба гумроҳи гуфтани накӯ май рӯй
به گمراه گفتن نکو میروی
Ҷафое тамомасту ҷӯрии қавӣ
جفایی تمام است و جوری قوی
Ҳар он гуҳ ки айбати нгўинди пеш
هر آن گه که عیبت نگویند پیش
Ҳунари доне аз ҷоҳилии айби хеш
هنر دانی از جاهلی عیب خویش
Магӯ шаҳди ширини шукр Фоиқ аст
مگو شهد شیرین شکر فایق است
Касеро ки сқмўнё лоиқ аст
کسی را که سقمونیا لایق است
Чаҳ хуш гуфт як рӯзи доруи фуруш :
چه خوش گفت یک روز دارو فروش:
Шифо боядат доруии талхи нӯш
شفا بایدت داروی تلخ نوش
Агар шарбатӣ боядат сӯдманд
اگر شربتی بایدت سودمند
зи саъдии ситони талхи доруии панд
ز سعدی ستان تلخ داروی پند
Ба прўизни маърифати бихтаҳ
به پرویزن معرفت بیخته
Ба шаҳди зарофати бромихтаҳ
به شهد ظرافت برآمیخته