Ҳаме то барояд ба тадбири кор

همی تا برآید به تدبیر کار

Мудорои душман ба аз корзор

مدارایِ دشمن بِه از کارزار

Чу натавон адуро ба қӯти шикаст

چو نتوان عدو را به قوت شکست

Ба неъмат бибояд дар фитнаи баст

به نعمت بباید درِ فتنه بست

Гар андеша бошад зи хасмати газанд

گر اندیشه باشد ز خصمت گزند

Ба тъўизи эҳсон забонаш бабанд

به تعویذِ احسان زبانش ببند

Адуро ба ҷои хск зар бирез

عدو را به جای خَسَک زر بریز

Ки эҳсон кунад кунад , дандони тез

که احسان کُنَد کُنْد، دندانِ تیز

Чу дастӣ нишоед гузидан , бабўс

چو دستی نشاید گزیدن، ببوس

Ки бо ғолибони чора зарқасту лӯс

که با غالبان، چاره زرق است و لوس

Ба тадбири рустам дар ояд ба банд

به تدبیر، رستم در آید به بند

Ки Исфандиёраш наҷуст аз каманд

که اسفندیارش نَجَست از کمند

Адуро ба фурсат тавон кунад пӯст

عدو را به فرصت توان کند پوست

Пас ӯро мудоро чунон кун ки дӯст

پس او را مدارا چُنان کن که دوست

Ҳазар кун зи пайкори камтар касе

حذر کن ز پیکار کمتر کسی

Ки аз қатра сайлоб дидам басӣ

که از قطره سیلاب دیدم بسی

Мазан то туоне бар абрӯи гиреҳ

مزن تا توانی بر ابرو گره

Ки душман агарчӣ забун , дӯст ба

که دشمن اگرچه زبون، دوست به

Буд душманаши тозау дӯсти риш

بود دشمنش تازه و دوست ریش

Касе каш буд душман аз дӯст беш

کسی کش بود دشمن از دوست بیش

Мазан бо сипоҳии зи худ бештар

مزن با سپاهی ز خود بیشتر

Ки натавон зад ангушт бар нештар

که نتوان زد انگشت بر نیشتر

Вагар зу тўонотрӣ дар набард

وگر زو تواناتری در نبرد

На мардӣаст бар нотавон зӯр кард

نه مردی است بر ناتوان زور کرد

Агар пели зӯрӣ вагар шери чанг

اگر پیل زوری وگر شیر چنگ

Ба наздики ман сулҳи беҳтар ки ҷанг

به نزدیک من صلح بهتر که جنگ

Чу даст аз ҳамаи ҳилтӣ дар гусаст

چو دست از همه حیلتی در گسست

Ҳалоласт бурдан ба шамшери даст

حلال است بردن به شمشیر دست

Агар сулҳ хоҳад аду сар мапӣч

اگر صلح خواهد عدو سر مپیچ

Вагар ҷанг ҷӯяд Аннан бар мапӣч

وگر جنگ جوید عنان بر مپیچ

Кигар ваии бибандад дар корзор

که گر وی ببندد درِ کارزار

Туро қадар ва ҳайбат шавад як , ҳазор

تو را قدر و هیبت شود یک، هزار

Вар ӯ пой ҷанг оварад дар рикоб

ور او پای جنگ آورد در رکاب

Нахоҳад ба ҳашар аз ту довари ҳисоб

نخواهد به حشر از تو داور حساب

Ту ҳам ҷангро бош чун кӣнаи хост

تو هم جنگ را باش چون کینه خواست

Ки бо кӣнаи вар меҳрбонӣ хатост

که با کینه‌ور مهربانی خطاست

Чу бо сифлаи гӯйӣ ба лутфу хушӣ

چو با سفله گویی به لطف و خوشی

Фузун гардадаш кибру гардани кашӣ

فزون گرددش کبر و گردن‌کشی

Ба асбони тозӣу мардони мард

به اسبان تازی و مردان مرد

Бар ор аз ниҳоди бидонадяши гирд

بر آر از نهاد بداندیش گرد

Вагар мебар ояд ба нармӣу ҳуш

و گر می بر آید به نرمی و هوش

Ба тундӣу хашм ва дуруштӣ макуш

به تندی و خشم و درشتی مکوش

Чу душман ба аҷз андар омад з дар

چو دشمن به عجز اندر آمد ز در

Набояд ки пархоши ҷӯӣ дигар

نباید که پرخاش جویی دگر

Чу зинҳор хоҳад карам пеша кун

چو زنهار خواهد کرم پیشه کن

Бибахшоӣ ва аз макраш андеша кун

ببخشای و از مکرش اندیشه کن

зи тадбири пери куҳан бар магарад

ز تدبیر پیر کهن بر مگرد

Ки корозмуда буд солхўрд

که کارآزموده بود سالخورد

Дар оранди бунёди рӯйин зи пой

در آرند بنیاد رویین ز پای

Ҷавонон ба неруӣу перон ба рой

جوانان به نیروی و پیران به رای

Биандеш дар қалби ҳиҷои мФр

بیندیش در قلب هیجا مفر

Чаҳ доне ки зон ки бошад зафар ?

چه دانی که زان که باشد ظفر؟

Чу бинӣ ки лашкари зи ҳам даст дод

چو بینی که لشکر ز هم دست داد

Ба танҳо мадаи ҷони ширин ба бод

به تنها مده جان شیرین به باد

Агар бар канорӣ ба рафтан бакӯш

اگر بر کناری به رفتن بکوش

Вагар дар миёни лбс душман бапуш

وگر در میان لبس دشمن بپوش

Вагар худ ҳазорӣу душмани дивист

وگر خود هزاری و دشمن دویست

Чу шаб шуд дар иқлӣм душман моиаст

چو شب شد در اقلیم دشمن مایست

Шаби тираи панҷаи савор аз камӣн

شب تیره پنجه سوار از کمین

Чу панҷсад ба ҳайбати бадаради замин

چو پانصد به هیبت بدرد زمین

Чу хоҳӣ баридан ба шаби роҳҳо

چو خواهی بریدن به شب راه‌ها

Ҳазар кун нахуст аз кмингоҳҳо

حذر کن نخست از کمینگاه‌ها

Миёни ду лашкар чу як рӯзи роҳ

میان دو لشکر چو یک روز راه

Бимонад , бизан хайма бар ҷойгоҳ

بماند، بزن خیمه بر جایگاه

Гар ӯ пишдстӣ кунад ғами мадор

گر او پیشدستی کند غم مدار

Вар афросйобаст мағзаш бар ор

ور افراسیاب است مغزش بر آر

Ндонӣ ки лашкар чу як рӯза ронад

ندانی که لشکر چو یک روزه راند

Сари панҷа зўрмндш намонад

سر پنجهٔ زورمندش نماند

Ту осӯда бар лашкари мондаи зан

تو آسوده بر لشکر مانده زن

Ки нодон ситам кард бар хештан

که نادان ستم کرد بر خویشتن

Чу душман шикастӣ бияфкан илм

چو دشمن شکستی بیفکن علم

Ки бозаш наёяд ҷароҳат ба ҳам

که بازش نیاید جراحت به هم

Басӣ дар қафои ҳазимати марон

بسی در قفای هزیمت مران

Набояд ки даври уфтӣ аз ёварон

نباید که دور افتی از یاوران

Ҳавои бинӣ аз гирди ҳиҷо чу меғ

هوا بینی از گرد هیجا چو میغ

Бигиранд гирдат ба зубину теғ

بگیرند گردت به زوبین و تیغ

Ба дунбол ғорат наронад сипоҳ

به دنبال غارت نراند سپاه

Ки холӣ бимонад пас пушти шоҳ

که خالی بماند پس پشت شاه

Сипаҳро нигаҳбонии шаҳриёр

سپه را نگهبانی شهریار

Ба аз ҷанг дар ҳалқаи корзор

به از جنگ در حلقهٔ کارزار