Шунидам дар айёми ҳотам ки буд
شنیدم در ایام حاتم که بود
Ба хайли андараши бодпоиӣ чу дӯд
به خیل اندرش بادپایی چو دود
Сабои суръатӣ , раъди бонги адҳамӣ
صبا سرعتی، رعد بانگ ادهمی
Ки бар барқ пешӣ гирифтӣ ҳаме
که بر برق پیشی گرفتی همی
Ба так жола май рехт бар кӯҳу дашт
به تک ژاله میریخت بر کوه و دشت
Ту гуфтӣ магари абри Нитсаон гузашт
تو گفتی مگر ابر نیسان گذشت
Яке сайли рафтори ҳомӯни навард
یکی سیلرفتار هاموننورد
Ки бод аз пеш боз монадӣ чу гирд
که باد از پیاش باز ماندی چو گرد
зи авсофи ҳотам ба ҳар марзу бум
ز اوصاف حاتم به هر مرز و بوم
Бигуфтанд бархе ба султони рӯм
بگفتند برخی به سلطان روم
Ки ҳамтоӣ ӯ дар карам мард нест
که همتای او در کرم مرد نیست
Чу асбаш ба ҷавлон ва новирд нест
چو اسبش به جولان و ناورد نیست
Биёбони навардӣ чу киштӣ бар об
بیاباننوردی چو کشتی بر آب
Ки болой сайраш напарад уқоб
که بالای سیرش نپرد عقاب
Ба дастури доно чунин гуфт шоҳ
به دستور دانا چنین گفت شاه
Ки даъвии хиҷолат буд бе гувоҳ
که دعوی خجالت بود بیگواه
Ман аз ҳотами он асби тозии нажод
من از حاتم آن اسب تازینژاد
Бихоҳам ,гар ӯ мкрмт кард ва дод
بخواهم، گر او مکرمت کرد و داد
Бидонам ки дар ваии шиква маӣ аст
بدانم که در وی شکوه مهیست
Вагар рад кунад бонги табл тиҳӣ аст
وگر رد کند، بانگ طبل تهیست
Расӯлии ҳунарманди олам ба тай
رسولی هنرمند عالم به طی
Равон кард ва даҳ марди ҳамроҳи вай
روان کرد و ده مرد همراه وی
Замини мурдау абри гирён бар ӯ
زمین مرده و ابر گریان بر او
Сабо карда бор дигар ҷон дар ӯ
صبا کرده بار دگر جان در او
Ба манзилгаҳ ҳотам омад фурӯд
به منزلگه حاتم آمد فرود
Бар осуд чун ташна бар зинда равад
بر آسود چون تشنه بر زندهرود
Смотӣ бияфканад ва асбӣ бикушт
سماطی بیفکند و اسبی بکشت
Ба доман шукр додашон зар ба мушт
بهدامن شکر دادشان، زر به مشت
Шаби он ҷои ббўднду рӯз дигар
شب آنجا ببودند و روز دگر
Бигуфт ончӣ донист соҳиби хабар
بگفت آنچه دانست صاحبخبر
Ҳаме гуфт ҳотами парешон чу маст
همیگفت حاتم پریشان چو مست
Ба дандони зи ҳасрат ҳаме кунад даст
به دندان ز حسرت همیکند دست
Ки эй баҳраи вари мӯбади неки ном
که ای بهرهور موبد نیکنام
Чаро пеш аз инам нагуфтӣ паём ?
چرا پیش از اینم نگفتی پیام؟
Ман он боди рафтори длдли шитоб
من آن بادرفتارِ دُلدلشتاب
зи баҳри шумо дӯш кардам кабоб
ز بهر شما دوش کردم کباب
Ки донистам аз ҳавли борону сайл
که دانستم از هول باران و سیل
Нишоед шудан дар чарогоҳи хайл
نشاید شدن در چراگاه خیل
Ба навъе дигар рӯй ва роҳам набӯд
به نوعی دگر روی و راهم نبود
Ҷуз ӯ бар дар боргоҳам набӯд
جز او بر در بارگاهم نبود
Мурувват надидам дар ойини хеш
مروّت ندیدم در آیین خویش
Ки меҳмони бхсбди дил аз фоқаи риш
که مهمان بخسبد دل از فاقه ریش
Марои ном бояд дар иқлӣми фош
مرا نام باید در اقلیم فاش
Дигар мураккаби номвар гӯ мабош
دگر مرکب نامور گو مباش
Касонро дирам доду ташрифу асб
کسان را درم داد و تشریف و اسب
Табиӣаст ахлоқи некӯ на касб
طبیعیست اخلاق نیکو، نه کسب
Хабар шуд ба рӯм аз ҷавонмарди тай
خبر شد به روم از جوانمرد طی
Ҳазор офарин гуфт бар табъи вай
هزار آفرین گفت بر طبع وی
зи ҳотами бад-ӣни нукта розӣ машав
ز حاتم بدین نکته راضی مشو
Аз ин хубтар моҷароеи шинав
از این خوبتر ماجرایی شنو