Надонам ки гуфт ин ҳикоят ба ман

ندانم که گفت این حکایت به من

Ки бӯда сети фармондиҳӣ дар Яман

که بوده‌ست فرماندهی در یمن

зи номи оварони гӯии давлати рабӯд

ز نام‌آور‌ان گوی دولت ربود

Ки дар ганҷи бахше назираш набӯд

که در گنج‌بخشی نظیر‌ش نبود

Тавон гуфт ӯро саҳоби карам

توان گفت او را سحاب کرم

Ки дасташ чу борон фишондӣ дирам

که دستش چو باران فشاندی درم

Касе номи ҳотами набардии буриш

کسی نام حاتم نبردی برش

Ки савдо нарафтӣ аз ӯ бар сараш

که سودا نرفتی از او بر سرش

Ки чанд аз мақолоти он бодсанҷ

که چند از مقالات آن بادسنج

Ки на малик дорад на фармон на ганҷ

که نه ملک دارد نه فرمان نه گنج

Шунидам ки ҷашнии мулӯконаи сохт

شنیدم که جشنی ملوکانه ساخت

Чу чанги андари он базм халқӣ навохт

چو چنگ اندر آن بزم‌، خلقی نواخت

Дар зикри ҳотам касе боз кард

در‌ِ ذکر حاتم کسی باز کرد

Дигар каси санои гуфтан оғоз кард

دگر کس ثنا گفتن آغاز کرد

Ҳасади мардро бар сар кӣна дошт

حسد مرد را بر سر کینه داشت

Якеро ба хӯн хӯрданаш бар гумошт

یکی را به خون خوردنش بر گماشت

Ки то ҳаст ҳотам дар айёми ман

که تا هست حاتم در ایام من

Нахоҳад ба некӣ шудани номи ман

نخواهد به نیکی شدن نام من

Балои ҷӯии роҳ банӣ тай гирифт

بلا جوی راه بنی طی گرفت

Ба куштани ҷавонмардро пай гирифт

به کشتن جوانمرد را پی گرفت

Ҷавонӣ ба раҳ пишбоз омадаш

جوانی به ره پیشباز آمدش

Каз ӯ буии инсӣ фароз омадаш

کز او بوی انسی فراز آمدش

Накӯ рӯйу доноу ширини забон

نکو‌روی و دانا و شیرین‌زبان

Бар хеши баради он шабаши миҳмон

بر خویش برد آن شبش میهمان

Карам кард ва ғам хӯрд ва пӯзиш намӯд

کرم کرد و غم خورد و پوزش نمود

Бади андешро дил ба некии рабӯд

بد‌اندیش را دل به نیکی ربود

Ниҳодаши саҳари бӯса бар дасту пой

نهادش سحَر بوسه بر دست و پای

Ки наздики мо чанд рӯзии бпоӣ

که نزدیک ما چند روزی بپای

Бигуфто наёрам шуд ӣнҷои муқӣм

بگفتا نیارم شد اینجا مقیم

Ки дар пеш дорам муҳиммии азим

که در پیش دارم مهمی عظیم

Бигуфт ар наҳй бо ман андари миён

بگفت ار نهی با من اندر میان

Чу ёрон икдл бакӯшам ба ҷон

چو یاران یکدل بکوشم به جان

Ба ман дор гуфт , эй ҷавонмард , гӯш

به من دار گفت، ای جوانمرد، گوش

Ки донам ҷавонмардро пардаи пӯш

که دانم جوانمرد را پرده‌پوش

Дар ин буми ҳотами шиносии магар

در این بوم حاتم شناسی مگر

Ки фархунда ройасту некӯи сайр ?

که فرخنده‌رای است و نیکو‌سیَر‌؟

Сараши подшоҳи Ямани хостаи сет

سرش پادشاه یمن خواسته‌ست

Надонам чаҳ кин дар миёни хостаҳи сет !

ندانم چه کین در میان خاسته‌ست!

Гарми раҳ намое бидон ҷо ки ӯст

گرَم ره نمایی بدان‌جا که اوست

Ҳамин чашм дорам зи лутфи ту дӯст

همین چشم دارم ز لطف تو دوست

Бихандед бурно ки ҳотами манам

بخندید برنا که حاتم منم

Сар инак ҷудо кун ба теғ аз танам

سر اینک جدا کن به تیغ از تنم

Набояд ки чун субҳ гардад сифед

نباید که چون صبح گردد سفید

Газандат расад ё шӯии ноумед

گزندت رسد یا شوی ناامید

Чу ҳотам ба озодагии сари ниҳод

چو حاتم به آزادگی سر نهاد

Ҷавонро баромади хурӯш аз ниҳод

جوان را برآمد خروش از نهاد

Ба хок андар афтод ва бар пои ҷуст

به خاک اندر افتاد و بر پای جست

Гуҳаш хок бӯседу гуҳи пойу даст

گهش خاک بوسید و گه پای و دست

Биндохти шамшеру таркиши ниҳод

بینداخت شمشیر و ترکِش نهاد

Чу бечорагони даст бар каши ниҳод

چو بیچارگان دست بر کش نهاد

Ки мангар гулӣ бар вуҷӯдати занам

که من گر گلی بر وجودت زنم

Ба наздики мардон на мардум , занам

به نزدیک مردان نه مردم، زنم

Ду чашмаш бабўсед ва дар бар гирифт

دو چشمش ببوسید و در بر گرفت

Вази онҷои тариқи Яман бар гирифт

وز آنجا طریق یمن بر گرفت

Малик дар миёни ду абрӯии мард

ملک در میان دو ابروی مرد

Бидонаст ҳоле ки корӣ накард

بدانست حالی که کاری نکرد

Бигуфто биё то чаҳ дории хабар

بگفتا بیا تا چه داری خبر

Чаро сари нбстӣ ба фитрок бар ?

چرا سر نبستی به فتراک بر؟

Магар бар ту номоварӣ ҳамла кард

مگر بر تو نام‌آوری حمله کرد‌

Наёвардӣ аз заъфи тоби набард ?

نیاوردی از ضعف تاب نبرد؟

Ҷавонмарди шотири замин бӯса дод

جوانمرد شاطر زمین بوسه‌داد

Маликро сано гуфту тамкини ниҳод

ملک را ثنا گفت و تمکین نهاد

Ки дарёфтам ҳотами номҷўӣ

که دریافتم حاتم نامجوی

Ҳунарманду хуши манзару хӯбрӯй

هنرمند و خوش‌منظر و خوبروی

Ҷавонмарду соҳиб хирад дидамаш

جوانمرد و صاحب‌خرد دیدمش

Ба мардонагии фавқ худ дидамаш

به مردانگی فوق خود دیدمش

Марои бори лутфаши ду то кард пушт

مرا بار لطفش دو تا کرد پشت

Ба шамшери эҳсон ва фазлам бикушт

به شمشیر احسان و فضلم بکشت

Бигуфт ончӣ дид аз карамҳои вай

بگفت آنچه دید از کرم‌های وی

Шҳншаҳ сано гуфт бар оли тай

شهنشه ثنا گفت بر آل طی

Фиристодаро дод Меҳрии дирам

فرستاده را داد مهری درم

Ки меҳраст бар номи ҳотами карам

که مهر است بر نام حاتم کرم

Мар ӯро сазадгар гувоҳӣ диҳанд

مر او را سزد گر گواهی دهند

Ки маънӣу овозааш ҳмрҳнд

که معنی و آوازه‌اش همرهند