Касе гуфт парвонаро к-эии ҳақир
کسی گفت پروانه را کای حقیر
Бирав дӯстӣ дар хури хеши гир
برو دوستی در خور خویش گیر
Раҳеи рӯ ки бинии тариқи раҷо
رهی رو که بینی طریق رجا
Туу меҳри шамъ аз куҷо то куҷо ?
تو و مهر شمع از کجا تا کجا؟
Самандар нае гирди оташи магарад
سمندر نهای گرد آتش مگرد
Ки мардонагӣ бояд онгаҳ набард
که مردانگی باید آنگه نبرد
зи хуршед пинҳон шавад мӯши кӯр
ز خورشید پنهان شود موش کور
Ки ҷаҳласт бо оҳанӣни панҷаи зӯр
که جهل است با آهنین پنجه زور
Касеро ки доне ки хасм ту ӯст
کسی را که دانی که خصم تو اوست
На аз ақл бошад гирифтан ба дӯст
نه از عقل باشد گرفتن به دوست
Туро кас нагӯяд накӯ ме кунӣ
تو را کس نگوید نکو میکنی
Ки ҷон дар сари кор ӯ ме кунӣ
که جان در سر کار او میکنی
Гадоӣ ки аз Подшаҳи хости духт
گدایی که از پادشه خواست دخت
Қафо хӯрду савдои беҳудаи пухт
قفا خورد و سودای بیهوده پخت
Куҷо дар ҳисоби орад ӯ чун ту дӯст
کجا در حساب آرد او چون تو دوست
Ки рӯй мулӯку салотин дар ӯст ?
که روی ملوک و سلاطین در اوست؟
Мапиндор ков дар чунон маҷлисӣ
مپندار کاو در چنان مجلسی
Мудоро кунад бо чу ту муфлисӣ
مدارا کند با چو تو مفلسی
Вагар бо ҳамаи халқ нармӣ кунад
وگر با همه خلق نرمی کند
Ту бечорае бо ту гармӣ кунад
تو بیچارهای با تو گرمی کند
Нигаҳ кун ки парвонаи сўзнок
نگه کن که پروانهٔ سوزناک
Чаҳ гуфт , эй аҷаб гар бисӯзам чаҳ бок ?
چه گفت، ای عجب گر بسوزم چه باک؟
Маро чун халили оташӣ дар дил аст
مرا چون خلیل آتشی در دل است
Ки пиндории ин шуъла бар ман гул аст
که پنداری این شعله بر من گل است
На дили доман длстон ме кашад
نه دل دامن دلستان میکشد
Ки меҳраши гиребон ҷон ме кашад
که مهرش گریبان جان میکشد
На худро бар оташ ба худ май занам
نه خود را بر آتش به خود میزنم
Ки занҷир шавқаст дар гарданам
که زنجیر شوق است در گردنم
Маро ҳамчунон давр будам ки сӯхт
مرا همچنان دور بودم که سوخت
На ин дам ки оташ ба ман дар фурухт
نه این دم که آتش به من در فروخت
На он мекунад ёр дар шоҳидӣ
نه آن میکند یار در شاهدی
Ки бо ӯ тавон гуфтан аз зоҳидӣ
که با او توان گفتن از زاهدی
Ки айбам кунад бар таваллои дӯст ?
که عیبم کند بر تولای دوست؟
Ки ман розӣами кушта дар пои дӯст
که من راضیم کشته در پای دوست
Маро бар талафи ҳирс доне чарост ?
مرا بر تلف حرص دانی چراست؟
Чу ӯ ҳаст агар ман набошам равост
چو او هست اگر من نباشم رواست
Бисӯзам ки ёр писандида ӯст
بسوزم که یار پسندیده اوست
Ки дар вай сироят кунад сӯзи дӯст
که در وی سرایت کند سوز دوست
Маро чанд гӯйӣ ки дар хӯрд хеш
مرا چند گویی که در خورد خویش
Ҳарифӣ ба дасти ори ҳамдарди хеш
حریفی به دست آر همدرد خویش
Бидон монад андарзи шӯридаи ҳол
بدان ماند اندرز شوریده حال
Ки гӯйӣ ба каждуми гузидаи манол
که گویی به کژدم گزیده منال
Касеро насиҳат магӯ эй шигифт
کسی را نصیحت مگو ای شگفت
Ки доне ки дар вай нахоҳад гирифт
که دانی که در وی نخواهد گرفت
зи кафи рафтаи бечораеро лагом
ز کف رفته بیچارهای را لگام
Нгўинди коҳстаҳи рон эй ғулом
نگویند کآهسته ران ای غلام
Чаҳ нағз омад ин нукта дар сандбод
چه نغز آمد این نکته در سندباد
Ки ишқ оташаст эй писари панд , бод
که عشق آتش است ای پسر پند، باد
Ба боди оташи тез бартар шавад
به باد آتش تیز برتر شود
Паланг аз задани кӣнаи вар тар шавад
پلنگ از زدن کینه ور تر شود
Чу некат бидидам бадӣ ме кунӣ
چو نیکت بدیدم بدی میکنی
Ки рӯем фаро чун худӣ ме кунӣ
که رویم فرا چون خودی میکنی
зи худ беҳтарии ҷӯйу фурсати шумор
ز خود بهتری جوی و فرصت شمار
Ки бо чун худӣ гум кунӣ рӯзгор
که با چون خودی گم کنی روزگار
Пай чун худии хўдпрстони раванд
پی چون خودی خودپرستان روند
Ба кӯии хатарноки мисатони раванд
به کوی خطرناک مستان روند
Ман аввал ки ин кори сари доштам
من اول که این کار سر داشتم
Дил аз сар ба як бори бардоштам
دل از سر به یک بار برداشتم
Сар андоз дар ошиқӣ содиқ аст
سر انداز در عاشقی صادق است
Ки бдзҳраҳ бар хештан ошиқ аст
که بدزهره بر خویشتن عاشق است
Аҷали ногуҳӣ дар камӣнам кашад
اجل ناگهی در کمینم کشد
Ҳамон ба ки он нозанинам кашад
همان به که آن نازنینم کشد
Чу бе шаки набиштаи сет бар сари ҳалок
چو بی شک نبشتهست بر سر هلاک
Ба дасти длороми хуштар ҳалок
به دست دلارام خوشتر هلاک
На рӯзӣ ба бечорагии ҷони диҳӣ ?
نه روزی به بیچارگی جان دهی؟
Ҳамон ба ки дар пои ҷонони диҳӣ
همان به که در پای جانان دهی