Якеро аз мулӯк , канизакӣ чинӣ овараданд . Хост то дар ҳолати мастӣ бо вай ҷамъ ояд . Канизак мамониат кард . Малик дар хашм рафту мар ӯро ба сиёҳӣ бахшед ки лаби збринш аз пурҳи бинии даргузашта буду зеринаш ба гиребони фурӯи ҳашта . Ҳайкалӣ ки схролҷн аз талъаташи брмидӣу айни алқтр аз бағалаши бгндидӣ .
یکی را از مُلوک، کنیزکی چینی آوردند. خواست تا در حالتِ مستی با وی جمع آید. کنیزک ممانعت کرد. مَلِک در خشم رفت و مر او را به سیاهی بخشید که لبِ زِبَرینش از پَرّهِٔ بینی درگذشته بود و زیرینش به گریبان فرو هشته. هَیکلی که صَخْرالجِنّ از طلعتش بِرَمیدی و عَیْنالقَطْر از بغلش بگندیدی.
Ту гӯйӣ то қиёмати зишти рӯе
تو گویی تا قیامت زشترویی
Бар ӯ хатмаст , ва бар Юсуфи никуӣ
بر او ختم است، و بر یوسف نِکویی
Чунон ки зарифон гуфтаанд :
چنان که ظریفان گفتهاند:
Шахсе , на чунон карӣаи манзар
شخصی، نه چنان کَریهْمنظر
Каз зиштӣ ӯ хабар тавон дод
کز زشتیِ او خبر توان داد
Онгаҳ бағалӣ , наузи боллٰаҳ
آن گه بغلی، نَعُوُذ بِاللّٰه
Мурдор ба офтоби мурдод
مردار به آفتاب مرداد
Овардаанд ки сияҳро дар он муддат , нафаси толиб буду шаҳвати ғолиб ; меҳраш биҷунбеду меҳраши бардошт . Бомдодон ки малик , канизакро ҷуст ва наёфт , ҳикоят бигуфтанд . Хашм гирифт ва фармуд то сиёҳро бо канизак устувор бабанданд ва аз боми ҷўсқ ба қаъри хандақ дар андозанд . Яке аз вузарои неки маҳзар рӯй шафоат бар замини ниҳод ва гуфт : сиёҳи бечораро дар ин хатое нест ки соири бандагону хидматкорон ба навозиши худовандии мтъўднд . Гуфт : агар дар мФоўзаҳ ӯ шабӣ таъхир кардӣ , чаҳ шудӣ ? ки ман ӯро афзӯн аз қимати канизак дилдорӣ кардамӣ . Гуфт : эй худованд рӯй замин ! нашунидае ? :
آوردهاند که سیه را در آن مدت، نفس طالب بود و شهوت غالب؛ مِهرش بجنبید و مُهرش برداشت. بامدادان که مَلِک، کنیزک را جُست و نیافت، حکایت بگفتند. خشم گرفت و فرمود تا سیاه را با کنیزک استوار ببندند و از بام جوسق به قعر خندق در اندازند. یکی از وزرای نیکمحضر روی شفاعت بر زمین نهاد و گفت: سیاه بیچاره را در این خطایی نیست که سایر بندگان و خدمتکاران به نوازش خداوندی مُتَعوِدند. گفت: اگر در مفاوضهٔ او شبی تأخیر کردی، چه شدی؟ که من او را افزون از قیمت کنیزک دلداری کردمی. گفت: ای خداوند روی زمین! نشنیدهای؟:
Ташнаи сӯхта дар чашмаи равшан чу расед
تشنهٔ سوخته در چشمهٔ روشن چو رسید
Ту мапиндор ки аз пели дмони андешад
تو مپندار که از پیلِ دَمان اندیشد
Мулҳиди гурусна дар хонаи холӣ бар хон
مُلْحِدِ گُرْسِنِه در خانهٔ خالی بر خوان
Ақл бовар накунад , каз рамазони андешад
عقل باور نکند، کز رمضان اندیشد
Маликро ин латифа писанд омад ва гуфт : акнӯн сиёҳи туро бахшедам ; канизакро чаҳ кунам ? гуфт : канизак , сиёҳро бахш ки ним хӯрда ӯ , ҳам ӯро шояд .
مَلِک را این لَطیفه پسند آمد و گفت: اکنون سیاه تو را بخشیدم؛ کنیزک را چه کنم؟ گفت: کنیزک، سیاه را بخش که نیمخوردهٔ او، هم او را شاید.
Ҳаргизи онро ба дӯстӣ мапаснд
هرگز آن را به دوستی مپسند
Ки равад ҷои нописандида
که رود جایِ ناپسندیده
Ташнаро дил нахоҳад оби зулол
تشنه را دل نخواهد آبِ زُلال
Ним хӯрд даҳони гандида
نیمخوردِ دهانِ گندیده