Тӯтӣӣ бо зоғ дар қафас карданд ва аз қубҳи мушоҳида ӯ муҷоҳида май барад ва мегуфт : ин чаҳ талъат макрӯҳасту ҳиأти ммқўту манзари малъуну шамоили номавзун , ё ғроби албин ё лӣати бинӣу бинки баъди алмшрқин .
طوطیی با زاغ در قفس کردند و از قُبحِ مشاهدهٔ او مُجاهده میبرد و میگفت: این چه طَلعتِ مَکروه است و هَیْأتِ مَمقوت و مَنظرِ ملعون و شمایلِ ناموزون؟ یا غُرابَالْبَیْنِ، یا لَیْتَ بَیْنی و بَیْنَکَ بُعْدَ المَشْرِقَیْنِ.
Алии алсбоҳ ба рӯй ту ҳар ки бархезад
عَلیالصَّباح به رویِ تو هر که برخیزد
Сабоҳи рӯзи саломат бар ӯ мсо бошад
صباحِ روزِ سلامت بر او مَسا باشد
Бади ахтарӣ чу ту дар суҳбат ту боистӣ
بد اختری چو تو در صحبتِ تو بایستی
Вале чунин ки туе дар ҷаҳон куҷо бошад
ولی چنین که تویی، در جهان کجا باشد؟
Аҷаби он ки ғроб аз муҷовирати тӯтии ҳам ба ҷони омада буду малул шуда . Лоҳўли кунон аз гардиши гетӣ ҳаме нолид ва дастҳои тағобун бар икдгр ҳаме молида ки : ин чаҳ бахт нигунасту толеъи дуну айёми буқаламун . Лоиқи қадари ман онстӣ ки бо зоғӣ ба девори боғӣ бар хиромони ҳамеи рФтмӣ .
عجب آن که غُراب از مجاورتِ طوطی هم به جان آمده بود و ملول شده، لاحولکنان از گردشِ گیتی همینالید و دستهایِ تَغابُن بر یکدگر همی مالید که: این چه بختِ نگون است و طالعِ دُون و ایّامِ بوقلمون! لایق قدرِ من آنستی که با زاغی به دیوارِ باغی بر خرامان همی رفتمی.
Порсоро баси ин қадари зиндон
پارسا را بس این قدر زندان
Ки буд ҳам тавилаи риндон
که بود هم طویلهٔ رندان
Балӣ то чаҳ кардам ки рӯзгорам ба уқубати он дар силки суҳбати чунин аблаҳии худрои ноҷинси хира дароӣ ба чунин банди балои мубтало гардонидааст ?
بلی، تا چه کردم که روزگارم به عقوبتِ آن در سِلکِ صحبتِ چنین ابلهی، خودرای، ناجنس، خیره درای، به چنین بند بلا مبتلا گردانیده است؟
Кас наёяд ба пои деворӣ
کس نیاید به پایِ دیواری
Ки бар он сӯратат нигор кунанд
که بر آن صورتت نگار کنند
Гар туро дар биҳишт бошад ҷой
گر تو را در بهشت باشد جای
Дигарон дӯзах ихтиёр кунанд
دیگران دوزخ اختیار کنند
Ин зарб алмисл бидон оварадам то бадоне ки сад чандон ки доноро аз нодон нафратаст , нодонро аз доно ваҳшатаст .
این ضربالمثل بدان آوردم تا بدانی که صدچندان که دانا را از نادان نفرت است، نادان را از دانا وحشت است.
Зоҳидӣ дар самоъи риндон буд
زاهدی در سَماعِ رندان بود
Зон миён гуфт шоҳидии балхӣ
زآن میان گفت شاهدی بلخی
Гар малулии зи мо турши манишин
گر ملولی ز ما، تُرُش منشین
Ки ту ҳам дар миёни мо талхӣ
که تو هم در میانِ ما تلخی
Ҷамъӣ чу гулу лола ба ҳам пайваста
جمعی چو گل و لاله به هم پیوسته
Ту ҳизуми хушк дар миёнии руста
تو هیزمِ خشک در میانی رَسْتَه
Чун боди мухолиф ва чу сармои нохуш
چون باد مخالف و چو سرما ناخوش
Чун барф нишастае ва чун яхи баста
چون برف نشستهایّ و چون یخ بسته