Якеро дил аз дасти рафта буду тарк ҷон кардау мтмҳи назараш ҷое хатарноку мзнаҳи ҳалок .
یکی را دل از دست رفته بود و ترکِ جان کرده و مَطْمَحِ نظرش جایی خطرناک و مَظنّهٔ هلاک.
На луқмае ки мусаввир шудӣ ки ба ком ояд ё мурғӣ ки ба дом уфтад .
نه لقمهای که مصوّر شدی که به کام آید یا مرغی که به دام افتد.
Чу дар чашм шоҳид наёяд зарат
چو در چشمِ شاهد نیاید زرت
Зару хоки яксони намояди ?бирт
زر و خاکْ یکسان نماید برت
Борӣ ба насиҳаташ гуфтанд : аз ин хаёли маҳол тҷнб кун ки халқии ҳам бад-ӣни ҳавас ки ту дорӣ асиранду пой дар занҷир .
باری، به نصیحتش گفتند: از این خیالِ مُحال تجنّب کن که خلقی هم بدین هوس که تو داری، اسیرند و پای در زنجیر.
Бинолед ва гуфт :
بنالید و گفت:
Дӯстони гӯ насиҳатам макунед
دوستان گو، نصیحتم مکنید
Ки марои дида бар иродат ӯст
که مرا دیده بر ارادتِ اوست
Ҷангҷуён ба зӯри панҷау китф
جنگجویان به زورِ پنجه و کتف
Душманонро кашанду хубони дӯст
دشمنان را کُشند و خوبانْ دوست
Шарт маваддат набошад ба андешаи ҷон , дил аз меҳри ҷонон баргирафтан .
شرطِ مودّت نباشد به اندیشهٔ جان، دل از مهرِ جانان برگرفتن.
Ту ки дар банд хештан бошӣ
تو که در بندِ خویشتن باشی
Ишқи бози дурӯғ зан бошӣ
عشقبازِ دروغزن باشی
Гар нишоед ба дӯсти раҳи бурдан
گر نشاید به دوست ره بردن
Шарт ёрӣаст дар талаби мурдан
شرطِ یاری است در طلب مردن
Гар даст расад ки остинаши гирам
گر دست رسد که آستینش گیرم
Вар на биравам бар остонаш меРом
ور نه، بروم بر آستانش میرم
Мутаъаллиқонро ки назар дар кор ӯ буду шафқат ба рӯзгор ӯ , пандаш доданд ва бандаш ниҳоданд ва судӣ накард .
متعلّقان را که نظر در کارِ او بود و شفقت به روزگارِ او، پندش دادند و بندش نهادند و سودی نکرد.
Дардо ки табиб сабр ме фармоед
دردا که طبیبْ صبر میفرماید
Венаи нафаси ҳарисро шукр май бояд
وین نفسِ حریص را شکَر میباید
Он шунидӣ ки шоҳидӣ ба наҳуфт
آن شنیدی که شاهدی به نهفت
Бо дил аз дасти рафта Эй ме гуфт
با دل از دست رفتهای میگفت:
То туро қадар хештан бошад
تا تو را قدرِ خویشتن باشد
Пеши чашмат чаҳ қадар ман бошад ?
پیشِ چشمت چه قدرِ من باشد؟
Овардаанд ки мари он Подшаҳи зода ки ммлўҳи назар ӯ буд хабар карданд ки ҷавонӣ бар сари ин майдони мудовимат май намояд , хуши табъу ширини забон ва суханҳои латиф мегуяду нуктаҳои бадеъ аз ӯ мешунаванд ва чунин маълум ҳаме шавад ки дил ошуфтаасту шурӣ дар сар дорад .
آوردهاند که مر آن پادشهزاده که مملوحِ نظر او بود خبر کردند که جوانی بر سرِ این میدان مداومت مینماید، خوشطبع و شیرینزبان و سخنهایِ لطیف میگوید و نکتههایِ بَدیع از او میشنوند و چنین معلوم همیشود که دلآشفته است و شوری در سر دارد.
Писар донист ки дил овехта ӯст ва ин гирд бало ангехта ӯ . Мураккаб ба ҷониб ӯ ронад . Чун дид ки наздик ӯ азм дорад , бигирист ва гуфт :
پسر دانست که دلآویختهٔ اوست و این گردِ بلا انگیختهٔ او؛ مَرکب به جانبِ او راند. چون دید که نزدیکِ او عزم دارد، بگریست و گفت:
Он кас ки маро бикушт боз омад пеш
آن کس که مرا بکشت، باز آمد پیش
Моно ки дилаш бсухт бар куштаи хеш
مانا که دلش بسوخت بر کشتهٔ خویش
Чандон ки мулотафат кард ва пурседаш аз куҷое ва чаҳ номӣ ва чаҳ санъати доне , дар қаъри баҳри маваддати чунон ғариқ буд ки маҷол нафас надошт .
چندان که ملاطفت کرد و پرسیدش از کجایی و چه نامی و چه صنعت دانی؟ در قَعرِ بَحرِ مودّت چنان غریق بود، که مجال نفس نداشت.
Агар худ ҳафт сабъ аз бар бихонӣ
اگر خود هفت سَبْع از بر بخوانی
Чу ошуфтӣ алиф б т ндонӣ
چو آشفتی الف ب ت ندانی
Гуфто : суханӣ бо ман чаро нагӯйӣ ки ҳам аз ҳалқаи дрўишонм балки ҳалқа ба гӯши эшонам ?
گفتا: سخنی با من چرا نگویی که هم از حلقهٔ درویشانم بلکه حلقه به گوشِ ایشانم؟
Онгаҳ ба қӯти астиноси маҳбӯб аз миёни талотуми амвоҷи муҳаббат сар баровард ва гуфт :
آن گه به قوّتِ استیناسِ محبوب از میانِ تلاطمِ امواج محبّت سر برآورد و گفت:
Аҷабаст бо вуҷӯдат ки вуҷӯд ман бимонад
عجب است با وجودت که وجودِ من بمانَد
Ту ба гуфтани андари оеу маро сухан бимонад
تو به گفتن اندر آییّ و مرا سخن بماند
Ин бигуфту наъра Эй заду ҷон ба ҳақ таслим кард .
این بگفت و نعرهای زد و جان به حقّ تسلیم کرد.
Аҷаб аз кушта набошад ба дар хаймаи дӯст
عجب از کشته نباشد به درِ خیمهٔ دوست
Аҷаб аз зинда ки чун ҷон ба дар оварад салим
عجب از زنده که چون جان به در آورد سَلیم؟