Чу марди раҳрави андари роҳи ҳақи собит қадам гардад
چو مرد رهرو اندر راه حق ثابتقدم گردد
Вуҷӯди ғайри ҳақ дар чашми тавҳидаш адам гардад
وجود غیر حق در چشم توحیدش عدم گردد
Камари бандади қалами кирдори сар дар пешу лаб бар ҳам
کمر بندد قلمکردار سر در پیش و لب بر هم
Ба ҳар ҳарфӣ ки пеш ояд ба торак чун қалам гардад
به هر حرفی که پیش آید به تارک چون قلم گردد
зи чавгони маломати нодири он кас рӯй бартобад
ز چوگان ملامت نادر آن کس روی برتابد
Ки дар роҳи худо чун гӯии сар то сар қадам гардад
که در راه خدا چون گوی سر تا سر قدم گردد
Сами икрони султонро дар ин майдон касе бинад
سم یکران سلطان را در این میدان کسی بیند
Ки пешонӣ кунад чун мех ва ҳамчун наъл хам гардад
که پیشانی کند چون میخ و همچون نعل خم گردد
Ту хоҳии неку хоҳӣ бад кун имрӯз эй писари коинҷо
تو خواهی نیک و خواهی بد کن امروز ای پسر کاینجا
Амалгар бад буд вари нек бар омил рақам гардад
عمل گر بد بود ور نیک بر عامل رقم گردد
Мубин каз зулми ҷабборӣ , кам озорӣ ситам бинад
مبین کز ظلمِ جباری، کمآزاری ستم بیند
Ситамгар низ рӯзии куштаи теғ ситам гардад
ستمگر نیز روزی کشتهٔ تیغ ستم گردد
Дар ин гирдоб бепоён манеҳ бори шикам бар дил
در این گرداب بیپایان منه بار شکم بر دل
Ки киштии рӯзи тӯфони ғарқа аз бор шикам гардад
که کشتی روز طوفان غرقه از بار شکم گردد
Ба саъй эй оҳанӣни дили муддатӣ борӣ бикаш коҳн
به سعی ای آهنین دل مدتی باری بکش کآهن
Ба саъии ойӣнаи гетии намоу ҷом ҷам гардад
به سعی آیینهٔ گیتینما و جام جم گردد
Такопуии ҳарам то кӣ , хаёл аз табъ берун кун
تکاپوی حرم تا کی، خیال از طبع بیرون کن
Ки муҳаррамгар шӯй , зотати ҳақоиқро ҳарам гардад
که محرم گر شوی، ذاتت حقایق را حرم گردد
Кбоир саҳмгин сангӣаст дар раҳи мондаи мардум ро
کبایر سهمگین سنگیست در ره مانده مردم را
Чунин сангии магари доир ба сайлоб надам гардад
چنین سنگی مگر دایر به سیلاب ندم گردد
Ғамии хури кон ба шодиҳои бе андозаи анҷомад
غمی خور کان به شادیهای بیاندازه انجامد
Чу бе ақлони Марви дунболи он шодӣ ки ғам гардад
چو بیعقلان مرو دنبال آن شادی که غم گردد
Худовандони фатҳи малику касри душманонро гӯй
خداوندان فتح ملک و کسر دشمنان را گوی
Бар эшон чун бгшти аҳвол , бар мо низ ҳам гардад
بر ایشان چون بگشت احوال، بر ما نیز هم گردد
Дилатро дидаҳо брдўз то айн алиқин гардад
دلت را دیدهها بردوز تا عین الیقین گردد
Танатро захм ҳо баргир то канз алҳкм гардад
تنت را زخمها برگیر تا کنز الحکم گردد
Дарунат ҳирс нагузорад ки зар бар дӯстони пошӣ
درونت حرص نگذارد که زر بر دوستان پاشی
Шиками холӣ чу наргис бош то дастат дирам гардад
شکم خالی چو نرگس باش تا دستت درم گردد
Худовандогарафзое бад-ӣни ҳикмат ки бахшедӣ
خداوندا گر افزایی بدین حکمت که بخشیدی
Маро афзӯн шавад беонкӣ аз малики ту кам гардад
مرا افزون شود بیآنکه از ملک تو کم گردد
Фитод андари тани хокӣ , зи абри бахшишати қатра
فتاد اندر تن خاکی، ز ابر بخششت قطره
Мадад фармо ба фазли хеш то ин қатра ӣам гардад
مدد فرما به فضل خویش تا این قطره یم گردد
Умед раҳматаст ореи хусӯси онро ки дар хотир
امید رحمتست آری خصوص آن را که در خاطر
Санои Сайиди мурсали набӣ муҳтарам гардад
ثنای سید مرسل نبی محترم گردد
Муҳамад каз санои фазл ӯ бар хок ҳар хотир
محمد کز ثنای فضل او بر خاک هر خاطر
Ки боради қатрае дар ҳоли дарёӣ нъм гардад
که بارد قطرهای در حال دریای نعم گردد
Чу давлат боядам тҳмиди зот Мустафо гӯям
چو دولت بایدم تحمید ذات مصطفی گویم
Ки дар дарюзаи сӯфии гирди асҳоб карам гардад
که در دریوزه صوفی گرد اصحاب کرم گردد
Забонро даракаш эй саъдии зи шарҳи илм ӯ гуфтан
زبان را درکش ای سعدی ز شرح علم او گفتن
Ту дар илмаш чаҳ доне бош то фардо илм гардад
تو در علمش چه دانی باش تا فردا علم گردد
Агар ту ҳикмати омӯзӣ ба девони Муҳамади рӯ
اگر تو حکمت آموزی به دیوان محمد رو
Ки бўҷҳли он буд кӯи худ ба дониш бўолҳкм гардад
که بوجهل آن بود کو خود به دانش بوالحکم گردد
зи қаър ҷовдонӣ расту соҳиби мол дунё шуд
ز قعر جاودانی رست و صاحب مال دنیا شد
Ҳар он дарвеши соҳибдил каз ин дар муҳташам гардад
هر آن درویش صاحبدل کز این در محتشم گردد