Ин миннатӣ бар аҳли замин буд аз осмон

این منتی بر اهل زمین بود از آسمان

Венаи раҳмати худои ҷаҳон буд бар ҷаҳон

وین رحمت خدای جهان بود بر جهان

То гирди нон рӯй замин мунзаҷир шуданд

تا گرد نان روی زمین منزجر شدند

Гардани ниҳода бар хату фармони илхон

گردن نهاده بر خط و فرمان ایلخان

Ақсоӣ бару баҳр ба таъӣди адл ӯ

اقصای بر و بحر به تأیید عدل او

Омад ба теғи ҳодиса дарбора амон

آمد به تیغ حادثه دربارهٔ امان

Буии чамани баромаду барф ҷабал гудохт

بوی چمن برآمد و برف جبل گداخت

Гул бо шукуфтан омаду булбул ба бӯстон

گل با شکفتن آمد و بلبل به بوستان

Он давр шуд ки нохуни дарандаи тез буд

آن دور شد که ناخن درنده تیز بود

Ва он рӯзгор рафт ки гиреҳгӣ кунад шубон

و آن روزگار رفت که گرگی کند شبان

Бар буқъае ки чашм иродат кунад худоӣ

بر بقعه‌ای که چشم ارادت کند خدای

Фармондиҳӣ гуморд бар халқи меҳрбон

فرماندهی گمارد بر خلق مهربان

Шоҳӣ ки арзи лашкари Мансур агар диҳад

شاهی که عرض لشکر منصور اگر دهد

Аз қирвон сипоҳ кашад то ба қирвон

از قیروان سپاه کشد تا به قیروان

Гар тохтан ба лашкар сайёра оварад

گر تاختن به لشکر سیاره آورد

Аз ҳам биўФтнди сурайёу Фрқдон

از هم بیوفتند ثریا و فرقدان

Султони рӯму рӯс ба миннат диҳад хароҷ

سلطان روم و روس به منت دهد خراج

Чиполи ҳинду санад ба гардан кашад қулон

چیپال هند و سند به گردن کشد قلان

Мулкии бад-ӣни масофату ҳукмии барин нсқ

ملکی بدین مسافت و حکمی برین نسق

Нанавиштаанд дар ҳамаи шаҳномаи достон

ننوشته‌اند در همه شهنامه داستان

эй подшоҳи машриқу мағриб ба иттифоқ

ای پادشاه مشرق و مغرب به اتفاق

Бали камтаринаи бандаи ту Подшаҳи нишон

بل کمترینه بندهٔ تو پادشه نشان

Ҳақро ба рӯзгори ту бар халқи мнтист

حق را به روزگار تو بر خلق منتیست

Кандар ҳисоб ақл наёяд шумори он

کاندر حساب عقل نیاید شمار آن

Дар рӯй душманони ту тирии биўФтод

در روی دشمنان تو تیری بیوفتاد

Каз ҳайбати ту пушт бидоданд чун камон

کز هیبت تو پشت بدادند چون کمان

Ҳар ки ба бандагӣати камари баст тоҷ ёфт

هر که به بندگیت کمر بست تاج یافت

Биниҳод муддаии сар ва бар сари ниҳоди ҷон

بنهاد مدعی سر و بر سر نهاد جان

Бо шери панҷа кардани рӯбаҳ на рой буд

با شیر پنجه کردن روبه نه رای بود

Ботили хаёли баст ва хилоф омадаш гумон

باطل خیال بست و خلاف آمدش گمان

Сар бар синон найза накардяш рӯзгор

سر بر سنان نیزه نکردیش روزگار

Гар сар ба бандагӣ биниҳодӣ бар остон

گر سر به بندگی بنهادی بر آستان

Гунҷишкро ки донаи рӯзӣ тамом шуд

گنجشک را که دانهٔ روزی تمام شد

Аз пеши боз , боз наёяд ба ошён

از پیش باز، باز نیاید به آشیان

Нафаси даранда , панд хирадманд нашунӯд

نفس درنده، پند خردمند نشنود

Бигзор то дурушти биўборди устихон

بگذار تا درشت بیوبارد استخوان

Гардуни синони қаҳр ба ботил наме занад

گردون سنان قهر به باطل نمی‌زند

Ало касе ки худ бузанд сина бар синон

الا کسی که خود بزند سینه بر سنان

Иқболи нониҳода ба кӯшиш наме диҳанд

اقبال نانهاده به کوشش نمی‌دهند

Бар бом осмон натавон шуд ба нардбон

بر بام آسمان نتوان شد به نردبان

Бахти баланд бояд ва пас китфи зӯрманд

بخت بلند باید و پس کتف زورمند

Бе шӯртаи хок бар сари млоҳу бодбон

بی‌شرطه خاک بر سر ملاح و بادبان

эй подшоҳ рӯй замини давр аз он тест

ای پادشاه روی زمین دور از آن تست

Андеша кун тақаллуби даврони осмон

اندیشه کن تقلب دوران آسمان

Бехии нишон ки давлати боқӣати бардаад

بیخی نشان که دولت باقیت بردهد

Кин боғи умр гоҳ баҳорасту гуҳи хазон

کاین باغ عمر گاه بهارست و گه خزان

Ҳар навбатии назар ба яке мекунад сипеҳр

هر نوبتی نظر به یکی می‌کند سپهر

Ҳар муддатии замин ба яке медиҳад замон

هر مدتی زمین به یکی می‌دهد زمان

Чун коми ҷовдон мутасаввир наме шавад

چون کام جاودان متصور نمی‌شود

Хуррами танӣ ки зинда кунад номи ҷовдон

خرم تنی که زنده کند نام جاودان

Нодон ки бухл мекунаду ганҷ май наад

نادان که بخل می‌کند و گنج می‌نهد

Муздур душманаст ту бар дӯстон фишон

مزدور دشمنست تو بر دوستان فشان

Ёрб ту ҳарчӣ рой савобасту феъли хайр

یارب تو هرچه رای صوابست و فعل خیر

Андари дили ваии афкан ва бар даст вай барон

اندر دل وی افکن و بر دست وی بران

Оҳӯии табъи бандаи чунин машк ме диҳад

آهوی طبع بنده چنین مشک می‌دهد

Каз порс мебаранд ба тотораши армағон

کز پارس می‌برند به تاتارش ارمغان

Беҳуда дар басити замини ин сухан нарафт

بیهوده در بسیط زمین این سخن نرفت

Мардум намебаранд ки худ меравад равон

مردم نمی‌برند که خود می‌رود روان

Саъдии диловарӣу забон оварӣ макун

سعدی دلاوری و زبان‌آوری مکن

То айб нашмуранд бузургони хурдаи дон

تا عیب نشمرند بزرگان خرده‌دان

Гар дар Ироқи нақди туро бар маҳак зананд

گر در عراق نقد تو را بر محک زنند

Бисёр зар ки мис ба даройади зи имтиҳон

بسیار زر که مس به درآید ز امتحان

Лекин ба ҳукми онкии худованди маърифат

لیکن به حکم آنکه خداوند معرفت

Донад ки буи хуш натавон доштани ниҳон

داند که بوی خوش نتوان داشتن نهان

Гар чун бунафшаи сар ба сухан барнаме кунам

گر چون بنفشه سر به سخن برنمی‌کنم

Фикр аз дилам чу лола ба дар мекунад забон

فکر از دلم چو لاله به در می‌کند زبان

Чун ғунчаи оқибати лабам аз икдгр бирафт

چون غنچه عاقبت لبم از یکدگر برفت

То чун шукуфаи пари зар сурхам кунӣ даҳон

تا چون شکوفه پر زر سرخم کنی دهان

Ёрб дуои перу ҷавонати рафиқи бод

یارب دعای پیر و جوانت رفیق باد

То он замон ки пери шӯии давлатати ҷавон

تا آن زمان که پیر شوی دولتت جوان

Дасти мулӯк , лозими фитроки давлатат

دست ملوک، لازم فتراک دولتت

Чун пой дар рикоб кунӣ бахти ҳам Аннан

چون پای در رکاب کنی بخت هم عنان

Дар иҳтимоми соҳиби садри бузургвор

در اهتمام صاحب صدر بزرگوار

Фармонравои оламу алломаи ҷаҳон

فرمانروای عالم و علامهٔ جهان

АкФии алкФоаҳ рӯй замини шамси малику дайн

اکفی الکفاة روی زمین شمس ملک و دین

Ҷониби нигоҳи дори худоӣу хдоигон

جانب نگاه‌دار خدای و خدایگان

Садри ҷаҳону соҳиби соҳибқирон ки ҳаст

صدر جهان و صاحب صاحبقران که هست

Қадари маон рӯй замини пеш ӯ маон

قدر مهان روی زمین پیش او مهان

Гар муқтазӣ наҳв набӯдӣ нгФтмӣ

گر مقتضی نحو نبودی نگفتمی

Бо баҳри каф ӯ хабари кону исми кон

با بحر کف او خبر کان و اسم کان

Назми мдиҳ ӯ на ба андоза манаст

نظم مدیح او نه به اندازهٔ منست

Лекин равост назми лолӣ ба ресмон

لیکن رواست نظم لالی به ریسمان

эй офтоби малик , басӣ рӯзҳо битоб

ای آفتاب ملک، بسی روزها بتاب

Ваии сояи худои басии солҳо бимон

وی سایهٔ خدای بسی سالها بمان

Холӣ мабод гулшани хзрои маҷлисат

خالی مباد گلشن خضرای مجلست

зи овози булбулони ғазали гӯй мадҳ хон

ز آواز بلبلان غزل‌گوی مدح‌خوان

То бар дарат ба расми бишорат ҳаме зананд

تا بر درت به رسم بشارت همی زنند

Душман ба чӯб то чу дуҳул мекунад фиғон

دشمن به چوب تا چو دهل می‌کند فغان