алҷўоб

الجواب

Қоли расӯли аллоҳи слии аллоҳи алайҳи вслми аввали мо халқи аллоҳи таъолии алъқл . Фқоли ?лаи ақбли Фоқбли сами қоли ?лаи адбри Фодбри қолу иззатӣу ҷалолии мо хилқати хлқои акрами алии мнки бки ахзу бки аътӣу бки асибу бки аъоқб , пас қиёси мавлонои саъди аддӣни أдоми аллоҳи офиятау аҳсани оқибатаи айн савобаст ки ақлро мақдам дошту всилти қурбат ҳақ донист ,у доъии мухлисро ба айни ризо назар кард ,у ташрифи қабул арзонӣ дошт ,у соҳиби мақоми шимурд . Аммо роҳ аз расидагони пурсанад ва ин заъф аз вомондагонасту худованди таъолии зулҷалол ва алокромаст , икромаш дар ҳаср намеояд киу ан тъдўо наамма аллоҳи лотҳсўҳо дар ҷалолаши ъзи исма чаҳ тавон гуфт ба тақдири онкии ин банда фозиласт бо афзал чигуна муқовимат тавонад кард . Аммо ба ямини ҳиммати даравишон ва ба баракати суҳбати эшон ба қадари вусъ дар хотири ин дарвеш меояд ки ақл бо чандини шараф ки дорад на роҳаст балки чароғ роҳаст ,у аввали роҳи адаб тариқатасту хосияти чароғ онаст ки ба вуҷӯди он , роҳ аз чоҳ бидонанду нек аз бад бишносанду душман аз дӯст фарқ кунанд ва чун он дақоиқро бидонаст бар ин баравад ки шахс агарчӣ чароғ дорад то наравад ба мақсад нарасад . Нақласт аз машойихи муътабар ки : рўндгони тариқат дар сулӯк ба мақомӣ барисанд ки илми он ҷо ҳиҷоб бошад . Ақлу шаръи ин суханро ба газоф қабул кардандӣ то ба қароин маълум шуд ки илми олати таҳсил муродаст на муроди куллӣ . Пас ҳар ки ба муҷарради илм фурӯд ояду ончӣ ба илм ҳосил мешавад дар наёбад ҳамчунонаст ки ба биёбон аз каъбаи боз мондааст . Бидон ки мурод аз илми зоҳир , макорим ахлоқасту сафои ботин , ки мардуми накӯҳидаи ахлоқро сафои дарун камтар бошад , вабаи ҳиҷоби кдўроти нафсонӣ аз ҷамоли мушоҳидоти рӯҳонии маҳрӯм . Пас воҷиб омад мурӣди тариқатро ба всилти илми зарурӣ , ахлоқи ҳамидаи ҳосил кардан то сафои сина муяссар гардад . Чун муддатӣ барояд бомдоди сафо , бо хилват ва бо азлат ошноӣ гирад ва аз суҳбати халқ гурезон шавад ; дар аснои ин ҳолати буии гули маърифат дамӣдан гирад аз риёзи қудс ба тариқи инс , чандон ки ғлботи насимоти файзи илоҳии маст шавқаш гирданду зимоми ихтиёр аз даст тасарруфаш бастанд : аввали ин мастиро ҳаловат зикр гӯйанду аснои онро ваҷд хонанду охири онро ки охирӣ надорад , ишқ хонанд . Ва ҳақиқати ишқи буии ошнои сету умеди висолу муродро ин машғала аз камоли маърифат маҳҷӯб мегирданд , ки на роҳи маърифат бастааст , хайли хаёли муҳаббат бар раҳ нишастааст . Соҳибдилон нагӯям ки мавҷӯд нест тилисми балои ишқ бар сарасту кушта бар сари ганҷи мёндозд .

قال رسول الله صلی الله علیه وسلم اول ما خلق الله تعالی العقل .فقال له اقبل فَاقبل ثم قال لَه اَدبر فَاَدبر قالَ وَ عزتی و جلالی ما خلقت خلقا اَکرم علی مِنکَ بکَ اخذُ و بکَ اُعطی و بک اثیب و بک اُعاقِب، پس قیاس مولانا سعد الدین أدام الله عافیته و احسن عاقبته عین صواب است که عقل را مقدم داشت و وسیلت قربت حق دانست، و داعی مخلص را به عین رضا نظر کرد، و تشریف قبول ارزانی داشت، و صاحب مقام شمرد. اما راه از رسیدگان پرسند و این ضعف از واماندگان است و خداوند تعالی ذوالجلال و الاکرام است، اکرامش در حصر نمی آید که و اِن تعدوا نعمة الله لاتحصوها در جلالش عزّ اسمه چه توان گفت به تقدیر آنکه این بنده فاضل است با افضل چگونه مقاومت تواند کرد. اما به یمین همّت درویشان و به برکت صحبت ایشان به قدر وسع در خاطر این درویش می آید که عقل با چندین شرف که دارد نه راه است بلکه چراغ راه است، و اول راه ادب طریقت است و خاصیت چراغ آن است که به وجود آن، راه از چاه بدانند و نیک از بد بشناسند و دشمن از دوست فرق کنند و چون آن دقایق را بدانست بر این برود که شخص اگرچه چراغ دارد تا نرود به مقصد نرسد.نقل است از مشایخ معتبر که:روندگان طریقت در سلوک به مقامی برسند که علم آن جا حجاب باشد . عقل و شرع این سخن را به گزاف قبول کردندی تا به قراین معلوم شد که علم آلت تحصیل مراد است نه مراد کلی .پس هر که به مجرد علم فرود آید و آنچه به علم حاصل میشود در نیابد همچنان است که به بیابان از کعبه باز مانده است.بدان که مراد از علم ظاهر ،مکارم اخلاق است و صفای باطن ،که مردم نکوهیده اخلاق را صفای درون کمتر باشد ،وبه حجاب کدورات نفسانی از جمال مشاهدات روحانی محروم . پس واجب آمد مرید طریقت را به وسیلت علم ضروری، اخلاق حمیده حاصل کردن تا صفای سینه میسر گردد.چون مدتی برآید بامداد صفا ، با خلوت و با عزلت آشنایی گیرد و از صحبت خلق گریزان شود؛در اثنای این حالت بوی گل معرفت دمیدن گیرد از ریاض قدس به طریق انس ، چندان که غلبات نسیمات فیض الهی مست شوقش گرداند و زمام اختیار از دست تصرفش بستاند:اول این مستی را حلاوت ذکر گویند و اثنای آن را وجد خوانند و آخر آن را که آخری ندارد، عشق خوانند.و حقیقت عشق بوی آشنایی ست و امید وصال و مراد را این مشغله از کمال معرفت محجوب می‌گرداند ، که نه راه معرفت بسته است ، خیل خیال محبت بر ره نشسته است . صاحبدلان نگویم که موجود نیست طلسم بلای عشق بر سر است و کشته بر سر گنج میاندازد.

Ҳеҷ доне ки маънии канти кнзои мхФёи Фоҳббти ан аърФ чист ? канз иборатӣаст аз неъмат бе қиёси пинҳонӣ , роҳ ба сари он набарди ҷузи подшоҳу танӣ чанд аз хосон ӯ ,у суннати подшоҳ онаст ки касоне ки бар кайфияти ганҷ вуқуф доранд ба теғ бедареғ , хӯни эшон бирезад то ҳадиси ганҷ пинҳон монад . Ҳамчунин подшоҳи азалу қадими лами изли ҳақиқати канзи махфии зот ӯ кас надонад ва бошад ки танӣ чанд аз хосон ӯ яъне фуқароу абдол ки бо кас нанишинанд ва дар назари каси нёинд . Раби
أғбри луи أқсми алии аллоҳи лأбраҳи ҳамин ки ба сиррӣ аз соир бе чун вуқуф ёбанд ба шамшери ақли хӯни эшонро бирезад то қиссаи ганҷ дар афвоҳ науфтад .

هیچ دانی که معنی کنتُ کنزاً مخفیاً فَاَحببت ان اُعرَف چیست؟ کنز عبارتی است از نعمت بی‌قیاس پنهانی، راه به سر آن نبرد جز پادشاه و تنی چند از خاصان او، و سنت پادشاه آن است که کسانی که بر کیفیت گنج وقوف دارند به تیغ بی‌دریغ، خون ایشان بریزد تا حدیث گنج پنهان ماند. همچنین پادشاه ازل و قدیم لم یزل حقیقت کنز مخفی ذات او کس نداند و باشد که تنی چند از خاصان او یعنی فقرا و ابدال که با کس ننشینند و در نظر کس نیایند. رُبَّ

То сари макнуни ҳақиқати зот бе чун наҳуфта бимонад .

تا سر مکنون حقیقت ذات بی چون نهفته بماند.

Пои дарвешии тавон буд ки ба ганҷӣ фурӯ равад ва битавон буд ки сараш дар сар он равад . Аз ту май пурсам ки олат маърифат чист ? ҷавобами диҳӣ ки ақлу қиёсу қӯту ҳавос , чаҳ суд онгаҳ ки қосиди мақсӯд дар манзили аввали буии баҳору ҷад аз даст ба дар май бараду ақлу идроку қиёсу ҳавос саргардон мешавад .

پای درویشی توان بود که به گنجی فرو رود و بتوان بود که سرش در سر آن رود. از تو می پرسم که آلت معرفت چیست؟ جوابم دهی که عقل و قیاس و قوت و حواس، چه سود آنگه که قاصد مقصود در منزل اول بوی بهار و جد از دست به در می برد و عقل و ادراک و قیاس و حواس سرگردان می‌شود.

Ҳайрат аз онҷо хост ки мкошФт беваҷд намешавад ,у ваҷд аз идрок машғӯл мекунад , сабаб инасту мӯҷиб ҳаминаст ки пухтагони дам хомӣ задаанду расидагони иқрор нотамомӣ кардау малоикаи малаъи аъло ба аҷз аз идроки ин маънӣ эътироф намӯда ки мо ърФноки ҳақи мърФтк . Поёни биёбони маърифат ки донад ки равандаи ин роҳро дар ҳар қадамии қадаҳии бидиҳанду мастии тнки шароби заъифи эҳтимол , дар қадами аввал ба як қадаҳи маст ва биҳуш мегирданду тоқати шароби зулоли муҳаббат наме оранд ва ба ваҷд аз ҳузур ғоиб мегирданд ва дар тӣаи ҳайрат май монандиу биёбон ба поён намерасонанд .

حیرت از آنجا خاست که مکاشفت بی وجد نمی‌شود، و وجد از ادراک مشغول می کند، سبب این است و موجب همین است که پختگان دم خامی زده‌اند و رسیدگان اقرار ناتمامی کرده و ملائکه ملأ اعلی به عجز از ادراک این معنی اعتراف نموده که ما عرفناک حق معرفتک. پایان بیابان معرفت که داند که روندۀ این راه را در هر قدمی قدحی بدهند و مستی تُنُک شرابِ ضعیف‌احتمال، در قدم اول به یک قدح مست و بیهوش می‌گرداند و طاقت شراب زلال محبت نمی‌آرند و به وجد از حضور غایب می گردند و در تیه حیرت می مانند و بیابان به پایان نمی‌رسانند.

Амӣралмуъминӣни Абубакри садиқи разии аллоҳи анҳу накӯ гуфтааст ё ман аҷзи ани маърифатаи камоли муъаррифаи алсдиқин маълум шуд ки ғояти маърифат ҳар каси мақом инқитоъ ӯст ба ваҷд аз тараққӣ .

امیرالمؤمنین ابوبکر صدیق رضی‌الله‌عنه نکو گفته است یا من عجز عَن مَعرِفَته کمال معرفة الصدّیقین معلوم شد که غایت معرفت هر کس مقام انقطاع اوست به وجد از ترقی.

Нишони дарёии оташин аз ки май пурсӣ ки бар канор месӯзанд ! биёбони ин варта аз чаҳ май пурсӣ ки ҳеҷ офарӣдае ин маъниро мафҳум накарда !

نشان دریای آتشین از که می پرسی که بر کنار می سوزند! بیابان این ورطه از چه می پرسی که هیچ آفریده‌ای این معنی را مفهوم نکرده!