Чаҳ ҷавҳараст ки монад ба чархи оинаи фом

چه جوهر است که ماند به چرخ آینه فام

Бадв диҳанд магари гӯнаи чарху оинаи вом

بدو دهند مگر گونه چرخ و آینه وام

Ба рӯй оина монад з рӯй гӯнау ранг

به روی آینه ماند ز روی گونه و رنگ

Чунонкӣ оина монад ба чархи оинаи фом

چنانکه آینه ماند به چرخ آینه فام

Агар дар оинаи сӯрати ҳамеи тавон дидан

اگر در آینه صورت همی توان دیدن

Даров зи чарх тавон дид сӯрати аҷром

دراو ز چرخ توان دید صورت اجرام

Ҳамеи хурӯшад ва худ бедаҳан ба вақти хурӯш

همی خروشد و خود بی دهن به وقت خروش

Ҳамеи хиромад ва худ беқадам ба вақти хиром

همی خرامد و خود بی قدم به وقت خرام

Ба олами андар аз ӯ шахсро саботу ҳаёт

به عالم اندر از او شخص را ثبات و حیات

Ба қолаби андар азов рӯҳро тавону қавом

به قالب اندر ازاو روح را توان و قوام

Ҳаво ба суҳбат ӯ дирафшанд аз сару чашм

هوا به صحبت او درفشاند از سر و چشم

Сабо ба қӯт ӯ гул даманд аз дару бом

صبا به قوت او گل دماند از در و بام

Чу даври чархи гуҳӣ эминасту гоҳи махуф

چو دور چرخ گهی ایمن است و گاه مخوف

Чу ҷурми моҳи гуҳӣ ноқисаст ва гоҳе том

چو جرم ماه گهی ناقص است و گاهی تام

Ҳусӯл ӯст ки пар гул кунад чаманро рӯй

حصول اوست که پر گل کند چمن را روی

Ҳузур ӯст ки пар дар кунад садафро ком

حضور اوست که پر در کند صدف را کام

Бадви супурди табоиъи манофеи арвоҳ

بدو سپرد طبایع منافع ارواح

Дар ӯ ниҳоди кавокиби масолеҳи аҷсом

در او نهاد کواکب مصالح اجسام

На бериоят ӯ ташнаро наҷоту нҷоҳ

نه بی رعایت او تشنه را نجات و نجاح

На беаноят ӯ меъдаро шаробу таом

نه بی عنایت او معده را شراب و طعام

Бақоӣ ӯ чу зи баҳри бақои мо сабаб аст

بقای او چو ز بهر بقای ما سبب است

Бидон сабаби араб аз лафзи мо ниҳодаши ном

بدان سبب عرب از لفظ ما نهادش نام

зи ном ӯ сифат рӯй ҳар ки баҳра гирифт

ز نام او صفت روی هر که بهره گرفت

Ба назд номварон баҳра гирад аз икром

به نزد ناموران بهره گیرد از اکرام

Бдонкаҳ ҳаст мар ӯро сафои ҳафт фалак

بدانکه هست مر او را صفای هفت فلک

Шудааст ҷурми латифаши салоҳи ҳафт андом

شده است جرم لطیفش صلاح هفت اندام

Ба рӯзи бод чу ҳафт осмони нёромд

به روز باد چو هفت آسمان نیارامد

Вгрчаҳи ҳафт заминро бадв буд ором

وگرچه هفت زمین را بدو بود آرام

Ба теғ монад ва то теғро аз ӯ ндиҳанд

به تیغ ماند و تا تیغ را از او ندهند

Ба маърака нашавад ҷони рубои хӯни ошом

به معرکه نشود جان ربای خون آشام

Фанои оташ аз ӯ хезаду зи бими фано

فنای آتش از او خیزد و ز بیم فنا

Сикандараш талабед ва Хизр расед ба ком

سکندرش طلبید و خضر رسید به کام

Агар миёна ӯ роҳ хушк ёфт кулем

اگر میانه او راه خشک یافت کلیم

зи бим ӯ писари Нӯҳи кӯҳи сохт мақом

ز بیم او پسر نوح کوه ساخت مقام

Ба Карбало чу даҳони ҳусайн аз ӯ начишед

به کربلا چو دهان حسین از او نچشید

Ҳаме диҳанд забонҳо язидро дашном

همی دهند زبانها یزید را دشنام

Агар ҳаёту ҳаммомаш лақаб кунам шояд

اگر حیات و حمامش لقب کنم شاید

Ки вақти завқ ҳаётасту гоҳи ғарқи ҳаммом

که وقت ذوق حیات است و گاه غرق حمام

Шигифт нестгар ӯро шигифт хонд ақл

شگفت نیست گر او را شگفت خواند عقل

Балии шигифт буд ҷон физой ҷони анҷом

بلی شگفت بود جان فزای جان انجام

Аё бадеъи сифати ҷавҳарӣ ки нашносад

ایا بدیع صفت جوهری که نشناسد

Ба воҷибии сифататро хавотиру авҳом

به واجبی صفتت را خواطر و اوهام

Ҳаёти мое аз он таъм туаст таъми ҳаёт

حیات مایی از آن طعم توست طعم حیات

Чаҳ хуштараст ба назд хиради ҳаёти киром

چه خوشتر است به نزد خرد حیات کرام

Забонат ва чу дар чашми ошиқони ое

زبانت و چو در چشم عاشقان آیی

Ҳамаи зи рози дил ошиқон кунӣ эълом

همه ز راز دل عاشقان کنی اعلام

Чу бингарад зи ту бинанда дар сиёҳии шаб

چو بنگرد ز تو بیننده در سیاهی شب

Гумони барӣ ки ҳамеи брдрди сипедаи бом

گمان بری که همی بردرد سپیده بام

Агар либоси ту чун осмон кабӯд ояд

اگر لباس تو چون آسمان کبود آید

Бидон либос чаро мондае бараҳнаи мудом

بدان لباس چرا مانده ای برهنه مدام

Нишони диҳӣ ба баҳору хазони зи лафзи сифат

نشان دهی به بهار و خزان ز لفظ صفت

Гуҳии зи сандали судаи гуҳии зи нуқраи хом

گهی ز صندل سوده گهی ز نقره خام

Гуҳии қамари зи ту тории зи пардаҳои бухор

گهی قمر ز تو تاری ز پرده های بخار

Гуҳии шимури зи ту равшан ба таҳтаҳои рухом

گهی شمر ز تو روشن به تخته های رخام

Чу осмони ҳамаи олами асир ком тавонад

چو آسمان همه عالم اسیر کام تواند

Чаро муҳӣт замин гаштае чу ҳалқаи дом

چرا محیط زمین گشته ای چو حلقه دام

Ба чарх бар шӯй аз хоку мураккаби ту рухом

به چرخ بر شوی از خاک و مرکب تو رخام

Туро ки дод чунин қудрат ва чунин илҳом

تو را که داد چنین قدرت و چنین الهام

Чу комҳои садафҳо шаванд ҷои дрр

چو کامهای صدفها شوند جای درر

зи қатраҳои латифи ту чашмҳои ғмом

ز قطره های لطیف تو چشمهای غمام

зи чашми абр чу бар хоки бӯстони борӣ

ز چشم ابر چو بر خاک بوستان باری

Кунӣ зи лолау гули айши дӯстони пидром

کنی ز لاله و گل عیش دوستان پدرام

Миёни абр чаро барқро ҳаме накашӣ

میان ابر چرا برق را همی نکشی

Агар кушандаи оташ ту бӯдае ба салом

اگر کشنده آتش تو بوده ای به سلام

Чу бод бар рухи ту ишқ бохтан гирад

چو باد بر رخ تو عشق باختن گیرد

Шавад чу силсилаи зулфи он маи асном

شود چو سلسله زلف آن مه اصنام

зи суҳбат ту расад ҳар замон ба ҳади камол

ز صحبت تو رسد هر زمان به حد کمال

Ҷимоъи боғи худованди умдаи алислом

جماع باغ خداوند عمده الاسلام

Ҷалоли оли набии садри шарқи мҷдолдин

جلال آل نبی صدر شرق مجدالدین

Ки ифтихор номасту ихтиёри эмом

که افتخار نام است و اختیار امام

Қавоми адли имомати алии бен ҷаъфар

قوام عدل امامت علی بن جعفر

Ки бе хилофи хилофат бадв гирифт низом

که بی خلاف خلافت بدو گرفت نظام

Гуҳи шарафи қадамашро мсобти гардун

گه شرف قدمش را مثابت گردون

Гуҳи ҳунари қаламашро сромти самсом

گه هنر قلمش را صرامت صمصام

Фузуда ҳурмат ӯро мувофиқати афлок

فزوده حرمت او را موافقت افلاک

Намӯда тоъат ӯро мтобъти айём

نموده طاعت او را متابعت ایام

зи баҳри нусрати адлаш ҳамеша ҳирсу влўъ

ز بهر نصرت عدلش همیشه حرص و ولوع

Ба фасли молаши зулмаши ҳамаи қууду қиём

به فصل مالش ظلمش همه قعود و قیام

ЗлФз ӯ лутфи фазлу иқтибоси улӯм

زلفظ او لطف فضل و اقتباس علوم

Задаст ӯ шарафи калаку ифтихори ҳисом

زدست او شرف کلک و افتخار حسام

Кафши Карим ва дар икром ӯ вафои ъҳўд

کفش کریم و در اکرام او وفای عهود

Дилаши табиб ва дар анъом ӯ шифои саққоам

دلش طبیب و در انعام او شفای سقام

Ба даст чарх кунад никхўоаҳро нусрат

به دست چرخ کند نیکخواه را نصرت

ЗлФз ҳар ки диҳад бадсиголро дашном

زلفظ هر که دهد بدسگال را دشنام

Зиҳии хисоли ту зеботар аз вафои умед

زهی خصال تو زیباتر از وفای امید

Зиҳии ниҳоди ту некӯтар аз қазои змом

زهی نهاد تو نیکوتر از قضای ذمام

Рафеъ гашта зи расмати русумро дараҷот

رفیع گشته ز رسمت رسوم را درجات

Баланд гашта зи илмати улӯмро эълом

بلند گشته ز علمت علوم را اعلام

Агар вуҷӯди туу ҷӯади ту набудандӣ

اگر وجود تو و جود تو نبودندی

Замона фарқ накардӣ киромро зи лӣом

زمانه فرق نکردی کرام را ز لئام

Бар аҳли илми зи эъломи ту фариза шуда аст

بر اهل علم ز اعلام تو فریضه شده است

Ҳамеша кардани оғози сӯраи алонъом

همیشه کردن آغاز سوره الانعام

Ҳаме чу рӯз равад номи ту ба шарқ ва ба ғарб

همی چو روز رود نام تو به شرق و به غرب

Ҳаме чу ризқ расад бар ту ба хос ва ба ом

همی چو رزق رسد بر تو به خاص و به عام

Надоди даври фалаки ҳам рикоб чун ту Карим

نداد دور فلک هم رکاب چون تو کریم

Надид чашми ҷаҳони ҳам Аннан чун ту ҳамам

ندید چشم جهان هم عنان چون تو همام

Супурди мари сари калаки туро ситораи Аннан

سپرد مر سر کلک تو را ستاره عنان

Чунонкӣ дод муроди туро замонаи зимом

چنانکه داد مراد تو را زمانه زمام

Ғуломи он сари калакам ки пеш ӯ шуда анд

غلام آن سر کلکم که پیش او شده اند

Равони соҳибу собӣу ибни мқлаҳи ғулом

روان صاحب و صابی و ابن مقله غلام

Влўъ ӯ ба сахоу нишот ӯ ба сухан

ولوع او به سخا و نشاط او به سخن

Бисот ӯ ззёу ғизоӣ ӯ ззлом

بساط او زضیا و غذای او زظلام

Савори ақлу ҳидояти савори нутқу баён

سوار عقل و هدایت سوار نطق و بیان

Савори фазлу кифояти савори илму калом

سوار فضل و کفایت سوار علم و کلام

Бадваст ҳурмати шаръ ва бадваст нусрати теғ

بدوست حرمت شرع و بدوست نصرت تیغ

Дар ӯст феъли синон ва дар ӯст саҳми саҳҳом

در اوست فعل سنان و در اوست سهم سهام

Масирот ? фалаки ҳамчуи сайри мураккаби ту

مسیرات؟ فلک همچو سیر مرکب تو

Ки дар масофи тақаддум ҳаме кунад иқдом

که در مصاف تقدم همی کند اقدام

Чаҳ мураккабӣ ки мураккаби зобру бод шуда аст

چه مرکبی که مرکب زابر و باد شده است

Бар абру боди зи рафтор ӯ итобу муллоам

بر ابر و باد ز رفتار او عتاب و ملام

Ки дид бод ки ӯро буд Аннану рикоб

که دید باد که او را بود عنان و رکاب

Ки гуфт абр ки бар вай ниҳанд зину лагом

که گفت ابر که بر وی نهند زین و لگام

Равад чу дев ба як так зи Кӯфа то кўФн

رود چو دیو به یک تک ز کوفه تا کوفن

Расад чу ақл ба як дами зи Басра то бастом

رسد چو عقل به یک دم ز بصره تا بسطام

Агар ба зери рикоби ҳусайн ӯ будӣ

اگر به زیر رکاب حسین او بودی

Ба даст фатҳ гирифтӣ Аннани лашкари шом

به دست فتح گرفتی عنان لشکر شام

Расед лашкари наврӯзу боғ аз ин лашкар

رسید لشکر نوروز و باغ از این لشکر

Ба сӯрати дами тоўси гашту тавқи ҳаммом

به صورت دم طاوس گشت و طوق حمام

Ба сурху зард мунаққаш чарост ҳафт иқлӣм

به سرخ و زرد منقش چراست هفت اقلیم

Гар абрҳои баҳорӣ надоштанд авҳом

گر ابرهای بهاری نداشتند اوهام

Бар абри гашти рухи гул чу оризи ъФро

بر ابر گشت رخ گل چو عارض عفرا

Дар абр буд магари чашми ърўаҳи бен ҳзом

در ابر بود مگر چشم عروه بن حزام

Кунун чу лола ба сурхӣ шудааст чун рухи дӯст

کنون چو لاله به سرخی شده است چون رخ دوست

Лабнигору лаби ҷӯй бояду лаби ҷом

لب نگار و لب جوی باید و لب جام

зи ҷоми бода талаб кун тараб ки бар дилу ҷон

ز جام باده طلب کن طرب که بر دل و جان

Ба фари ҷоми тарабро накӯ шавад фарҷом

به فر جام طرب را نکو شود فرجام

зи заҳмати гулу сабза наме шиносади чашм

ز زحمت گل و سبزه نمی شناسد چشم

Ки рӯй сабза кадомаст ва рӯй чархи кадом

که روی سبزه کدام است و روی چرخ کدام

Ба теғи бода бибояд бурид гардани ғам

به تیغ باده بباید برید گردن غم

Кунун ки беди ҳаме теғ баркашад зи ниёам

کنون که بید همی تیغ برکشد ز نیام

зи доми ғам ки раҳанд ба ҷузи мудому самоъ

ز دام غم که رهاند به جز مدام و سماع

Ҳамеша боди самоъу мудоми боди мудом

همیشه باد سماع و مدام باد مدام

Чу рӯзгори гул ва мл расед бустонем

چو روزگار گل و مل رسید بستانیم

Змли насиби нишоту зи гули насиби машом

زمل نصیب نشاط و ز گل نصیب مشام

Забони лола агарчӣ сухан надонад гуфт

زبان لاله اگرچه سخن نداند گفت

Ба лафз ҳол диҳад сӯии бодаи хори паём

به لفظ حال دهد سوی باده خوار پیام

Ки булбул омаду гулро салом гуфт ба боғ

که بلبل ‌آمد و گل را سلام گفت به باغ

зи гул ба бодаи расонида ба дуруду салом

ز گل به باده رسانیده به درود و سلام

зи дасти соқии бодоми чашми пистаи даҳон

ز دست ساقی بادام چشم پسته دهان

Бихоҳ бода ба вақти шукуфаи бодом

بخواه باده به وقت شکوفه بادام

зи умри айш талаб кун на гардиши шабу рӯз

ز عمر عیش طلب کن نه گردش شب و روز

зи гули гулоби гиромӣ буд на хору зуком

ز گل گلاب گرامی بود نه خار و زکام

Ҳамон бааст ки бар рӯзгор чошт хӯрем

همان به است که بر روزگار چاشت خوریم

зи пеш онкӣ хӯрд рӯзгор бар мо шом

ز پیش آنکه خورد روزگار بر ما شام

Туе ситораи давлат бар осмони шараф

تویی ستاره دولت بر آسمان شرف

Ки хоки пои ту шояд ситораи баҳром

که خاک پای تو شاید ستاره بهرام

Агар барои ту будӣ хурӯҷи зайди алӣ

اگر برای تو بودی خروج زید علی

Асир шом нагаштӣ ба рӯзгори Њишом

اسیر شام نگشتی به روزگار هشام

Тафохури насаби он паямбарӣ ки бадв

تفاخر نسب آن پیمبری که بدو

Шараф гирифт сафоу мноу рукну мақом

شرف گرفت صفا و منا و رکن و مقام

Ба ҳурмат аз ҳамагони ҳақтарӣ ки дар қуръон

به حرمت از همگان حق تری که در قرآن

Гўоӣ ҳурмат туаст ояти аўлўолорҳом

گوای حرمت توست آیت اولوالارحام

Чаҳ ҳурматаст ки аз подшо наёфта Эй

چه حرمت است که از پادشا نیافته ای

Зохтсоси хитобу силаҳу асбу стом

زاختصاص خطاب و سلاح و اسب و ستام

Шарафи ту рост ки дар ҷоҳилияту ислом

شرف تو راست که در جاهلیت و اسلام

Набӯд ҷузи падаратро салоҳу савму сиём

نبود جز پدرت را صلاح و صوم و صیام

Туро сазад ки кунӣ фахр бар ду олам аз онк

تو را سزد که کنی فخر بر دو عالم از آنک

Гузаштагон ту буданд халқро ҳукком

گذشتگان تو بودند خلق را حکام

Сифоти ҷади ту ҷаббор гуфт бо Мӯсо

صفات جد تو جبار گفت با موسی

Нишон ӯ ба ҳама ҷост дода дар аҳком

نشان او به همه جاست داده در احکام

Мисли зананд ки дар меҳтарӣ ъсомӣ бош

مثل زنند که در مهتری عصامی باش

Ки фазл дод бар аҳли Асоами нафаси Асоам

که فضل داد بر اهل عصام نفس عصام

Ту ҳам ба нафаси бузургӣ ва ҳам ба асли шариф

تو هم به نفس بزرگی و هم به اصل شریف

Ҳиммати камол Асоамаст ва ҳам ҷамоли изом

همت کمال عصام است و هم جمال عظام

На илм бе ту азиз ва на лафз бе маънӣ

نه علم بی تو عزیز و نه لفظ بی معنی

На даҳр бе ту тамом ва на даст бе ибҳом

نه دهر بی تو تمام و نه دست بی ابهام

Алиф ки улфати иқболи ту талаб накунад

الف که الفت اقبال تو طلب نکند

Бадв диҳад қалами рӯзгори гўжии лоам

بدو دهد قلم روزگار گوژی لام

Бақои ту з барои салоҳи ин иқлӣм

بقای تو ز برای صلاح این اقلیم

Басии фариза тараст аз алиф дар истифҳом

بسی فریضه تر است از الف در استفهام

Расад ки аз хулафоу мулӯк асар монад

رصد که از خلفا و ملوک اثر ماند

Ба рӯзгори ту ӯро падед шуд итмом

به روزگار تو او را پدید شد اتمام

Ба рӯзгор ту шуд карда гарчи карда нагашт

به روزگار تو شد کرده گرچه کرده نگشت

Ба рӯзгори имомони Музаффару хайём

به روزگار امامان مظفر و خیام

Вазин рбз ки туро дар банноӣ ӯст ғараз

وزین ربض که تو را در بنای اوست غرض

Салоҳи моли хавосу низоми ҳоли авом

صلاح مال خواص و نظام حال عوام

Бадви вилояти Тирмиз ки ҳаст ҳазрати ту

بدو ولایت ترمذ که هست حضرت تو

зи бими фитна мусаллам шавад чу дори салом

ز بیم فتنه مسلم شود چو دار سلام

зи баҳри мадҳи ту шояд ки зиндаи гаштандӣ

ز بهر مدح تو شاید که زنده گشتندی

Дар ин қирон ва дар ин муддат ва дар ин ҳангом

در این قران و در این مدت و در این هنگام

зи модҳони аҷами унсурӣу Фирдавсӣ

ز مادحان عجم عنصری و فردوسی

зи шоирони араби бҳтрӣу бўтмом

ز شاعران عرب بحتری و بوتمام

Ман аз ниёбати эшон ба қадару тоқати хеш

من از نیابت ایشان به قدر و طاقت خویش

Ҳамеи даҳум ба санои маҷлиси туро ибром

همی دهم به ثنا مجلس تو را ابرام

Санои далели бақои гашт ва аз санои мондаи сет

ثنا دلیل بقا گشت و از ثنا مانده ست

Хабари зи соҳибу ҳотами асари зи рустаму сом

خبر ز صاحب و حاتم اثر ز رستم و سام

На бебақоӣ ту бошад фароғати дили халқ

نه بی بقای تو باشد فراغت دل خلق

На бесаноӣ ту бошад ҳаловати лабу ком

نه بی ثنای تو باشد حلاوت لب و کام

Фазойили ту санои туро дарозӣ дод

فضایل تو ثنای تو را درازی داد

Макун итоби зи назми дароз бар низом

مکن عتاب ز نظم دراز بر نظام

Ҳамеша то ки нбисди дабири ҳукми қазо

همیشه تا که نبیسد دبیر حکم قضا

Ҳикояти ғаму шодӣу номи ноқису том

حکایت غم و شادی و نام ناقص و تام

Дабири номаи ҳукми ту боди умри азал

دبیر نامه حکم تو باد عمر ازل

Тарози номаи ҷоҳи ту боди номи давом

طراز نامه جاه تو باد نام دوام

Асоси адли ту муҳкам ба хусрави олам

اساس عدل تو محکم به خسرو عالم

Баннои қадари ту олии зи эзади ълом

بنای قدر تو عالی ز ایزد علام

зи шоирони сногўӣ бар сари ту нисор

ز شاعران ثناگوی بر سر تو نثار

Зчокрони ҳавои ҷӯй бар дар ту зҳом

زچاکران هوا جوی بر در تو زحام

Ҳиммати каромати ъзу ҳиммати ҷалолати ҷоҳ

همت کرامت عز و همت جلالت جاه

Зкрдгори ҷаҳони зулҷалоли волокром

زکردگار جهان ذوالجلال والاکرام