Ҷаҳон ҷавон шуд аз ин навбаҳори тозаи ҷавон

جهان جوان شد از این نوبهار تازه جوان

Бад-ӣни ҷавони нигару тозаи дори ҷону равон

بدین جوان نگر و تازه دار جان و روان

Агар зи барфи сари кӯҳ буд чун сари пер

اگر ز برف سر کوه بود چون سر پیر

Зъкси лолаи сар пер шуд чу рӯй ҷавон

زعکس لاله سر پیر شد چو روی جوان

Магар ки хаймаи нӯшин равон шудааст саҳоб

مگر که خیمه نوشین روان شده است سحاب

Ба зери хайма дар аз сабзаи сабзи шодравон

به زیر خیمه در از سبزه سبز شادروان

Вагарнаи табъи ҷаҳон аз баҳор баҳра гирифт

وگرنه طبع جهان از بهار بهره گرفت

Ба эътидоли табоиъи зъдли нўшрўон

به اعتدال طبایع زعدل نوشروان

зи ҳиҷри сабзаи ҳамеи оҳӯони ҳўони диданд

ز هجر سبزه همی آهوان هوان دیدند

Дамид сабзау растанади оҳӯони зи ҳўон

دمید سبزه و رستند آهوان ز هوان

Бдонкаҳи дидаи наргис чу чашми ҷонон буд

بدانکه دیده نرگس چو چشم جانان بود

Нишоти сохт ҳавоаш аз латоифи алвон

نشاط ساخت هواش از لطایف الوان

Збс ки тарафи чаман бо чамона суҳбат ёфт

زبس که طرف چمن با چمانه صحبت یافت

Шудаи сет аз ӯ сари сарви чаман чу масти навон

شده ست از او سر سرو چمن چو مست نوان

Чаман ба базми худованди маҷд дайн монад

چمن به بزم خداوند مجد دین ماند

Ба воҷибӣ натавон гуфт наът ӯ натавон

به واجبی نتوان گفت نعت او نتوان

Чу пели пел ки аз равад нили бргзрд

چو پیل پیل که از رود نیل برگذرد

Падед шуд зи ҳавои пораи пораи абри равон

پدید شد ز هوا پاره پاره ابر روان

зи ранҷ рафтан агар хуй накарда анд чарост

ز رنج رفتن اگر خوی نکرده اند چراست

Чу қатраи қатраи хуии қатраи қатраи борон

چو قطره قطره خوی قطره قطره باران

Миёни сабзаи сероби ҷӯии пиндорӣ

میان سبزه سیراب جوی پنداری

з равад нил гузаштааст Мӯсои умрон

ز رود نیل گذشته است موسی عمران

Чароғи солиму султони ахтарон ба ҳамл

چراغ سالم و سلطان اختران به حمل

Гузашту гашти бадви гашти рӯзу шаби яксон

گذشت و گشت بدو گشت روز و شب یکسان

з ростяш биёрост кори боғу баҳор

ز راستیش بیاراست کار باغ و بهار

Чунин буд ҳама чун ростӣ кунад султон

چنین بود همه چون راستی کند سلطان

Бунафшаи табариро нигар ба тарафи чаман

بنفشه طبری را نگر به طرف چمن

Чу пушти ошиқу зулфи шикастаи ҷонон

چو پشت عاشق و زلف شکسته جانان

Ва гарна бар рухи гул ошиқаст дидаи абр

و گرنه بر رخ گل عاشق است دیده ابر

Чаро чу дидаи ошиқ буд ҳамеи гирён

چرا چو دیده عاشق بود همی گریان

На абри душман гул шуд на боғи душмани абр

نه ابر دشمن گل شد نه باغ دشمن ابر

Гул аз гиристани абр чун шавад хандон

گل از گریستن ابر چون شود خندان

Агар на миллат исо гирифт ва тарсо шуд

اگر نه ملت عیسی گرفت و ترسا شد

Ҷаҳони зи баҳр чу пӯшеди ҷомаи рҳбон

جهان ز بهر چو پوشید جامه رهبان

Збс ки бар сар бустон гирист дидаи абр

زبس که بر سر بستان گریست دیده ابر

Ба хандаи лолау гул боз кардаанд даҳон

به خنده لاله و گل باز کرده اند دهان

Вазон қабл ки салоҳи даҳони з дандон аст

وزان قبل که صلاح دهان ز دندان است

Сиришки абр наад дар даҳонишон дандон

سرشک ابر نهد در دهانشان دندان

зи ҷинси ҷинси ҷавоҳири зи навъи навъи тараф

ز جنس جنس جواهر ز نوع نوع طرف

Хазона маликон шуд миёнаи бустон

خزانه ملکان شد میانه بستان

Ба боғи умдаи ислом ва мусалламин бахшед

به باغ عمده اسلام و مسلمین بخشید

Ҷаҳони хазонаи ёқӯту лўлўу марҷон

جهان خزانه یاقوت و لولو و مرجان

Хабар диҳанд зи ризвону равзаҳои биҳишт

خبر دهند ز رضوان و روضه های بهشت

Хабар ба кор наёяд ки ҳозираст аён

خبر به کار نیاید که حاضر است عیان

зи боғи Сайиди машриқи зи равзаҳои латиф

ز باغ سید مشرق ز روضه های لطیف

Ҳаме шавад ба назари мушкили биҳишти баён

همی شود به نظر مشکل بهشت بیان

Биҳишту равзаи ризвони ҳаме сано гӯйанд

بهشت و روضه رضوان همی ثنا گویند

Барӣни биҳишту барӣни равзау барӣни ризвон

براین بهشت و براین روضه و براین رضوان

Забони лола агар бастаи нестӣ ба сухан

زبان لاله اگر بسته نیستی به سخن

Кушоядӣ ба сазо бар саноӣ ҳар се забон

گشایدی به سزا بر ثنای هر سه زبان

Вагар на дидаи наргиси ҷдостии зи басар

وگر نه دیده نرگس جداستی ز بصر

Набардии назар аз дидани ҷамоли ҷаҳон

نبردی نظر از دیدن جمال جهان

Збс ки абри ҳаме дирафшон кунад дар боғ

زبس که ابر همی درفشان کند در باغ

Замини боғи садафи чеҳраи гашту баҳри нишон

زمین باغ صدف چهره گشت و بحر نشان

На мадҳати малик алсодаҳ гуфт абри баҳор

نه مدحت ملک الساده گفت ابر بهار

Чу лафзи модҳ ӯ чун шудааст дар афшон

چو لفظ مادح او چون شده است در افشان

Ду ошиқанд баҳори хушу шароби латиф

دو عاشقند بهار خوش و شراب لطیف

Ҳаме рақиб шавад дар майонишон рамазон

همی رقیب شود در میانشان رمضان

Ҷудо шаванд ҳам акнӯн зи бими чашми рақиб

جدا شوند هم اکنون ز بیم چشم رقیب

Ҳаме рақиб шавад дар майонишон рамазон

همی رقیب شود در میانشان رمضان

Ҷудо шаванд ҳам акнӯн зи бими чашми рақиб

جدا شوند هم اکنون ز بیم چشم رقیب

Ҳам он зи суҳбати ин ваҳми ин зи суҳбати он

هم آن ز صحبت این وهم این ز صحبت آن

Чаҳ ишқҳо ки барин ошиқони туоне бохт

چه عشقها که برین عاشقان توانی باخت

Гар ин рақиб набошад нишаста дар ду миён

گر این رقیب نباشد نشسته در دو میان

Ба рӯзи аввали шавол ме тавон хӯрдан

به روز اول شوال می توان خوردن

Кро видоъ кунад рӯзи охири шаъбон

کرا وداع کند روز آخر شعبان

Ҳануз рӯй замини пар шуъоъ аст

هنوز روی زمین پر شعاع است

Шуъоъ май ба тану ҷону чашм ва дил бирасон

شعاع می به تن و جان و چشم و دل برسان

зи ишқ ва менатавон дошт дасту дили холӣ

ز عشق و می نتوان داشت دست و دل خالی

Кунун ки булбули ошиқ ҳаме занад дастон

کنون که بلبل عاشق همی زند دستان

Чу рӯй носеҳи тоҷи алмъолӣ аз шодӣ

چو روی ناصح تاج المعالی از شادی

Рухи замини ҳамаи гулзори гашту лолаи ситон

رخ زمین همه گلزار گشت و لاله ستان

зи дасти онкии гулу лола рӯй ва ориз ӯст

ز دست آنکه گل و لاله روی و عارض اوست

Ба рӯй лолаи ситони бодае чу лолаи ситон

به روی لاله ستان باده ای چو لاله ستان

Чаҳ бодае ки чу бӯяш бар осмон гузарад

چه باده ای که چو بویش بر آسمان گذرد

Змштрӣ ба саодат фузун шавад кайвон

زمشتری به سعادت فزون شود کیوان

Вагар зҷръаҳ ӯ қатра бар замин уфтад

وگر زجرعه او قطره بر زمین افتد

Ҳама ба қӯт ӯ лолаи равед аз Қатарон

همه به قوت او لاله روید از قطران

Чу роз дар дил ҷомаст ва чун аз ӯ бичишӣ

چو راز در دل جام است و چون از او بچشی

Бурун кунад ҳамаи рози наҳуфтаро зи ниҳон

برون کند همه راز نهفته را ز نهان

Магари мухолифати носеҳи алмулук дар ӯст

مگر مخالفت ناصح الملوک در اوست

Каз ӯ ба молу димоғ ва хирад расад хизлон

کز او به مال و دماغ و خرد رسد خذلان

Ҳариф ӯст яке гўжи пушти андаки сол

حریف اوست یکی گوژ پشت اندک سال

На аҳли ишқ ва чу ушшоқи баргирифтаи фиғон

نه اهل عشق و چو عشاق برگرفته فغان

Гуҳ аз хазонат ҳикоят кунад гуҳ аз наврӯз

گه از خزانت حکایت کند گه از نوروز

Гуҳ аз висол ривоят кунад гуҳ аз ҳиҷрон

گه از وصال روایت کند گه از هجران

Ба рӯй зард ва аз он рӯй давр аз офат

به روی زرد و از آن روی دور از آفت

Ба пушти чифта ва зон пушти фориғ аз нуқсон

به پشت چفته و زان پشت فارغ از نقصان

На слсласт ва чу слсл ҳаме кунад нола

نه صلصل است و چو صلصل همی کند ناله

На булбуласт ва чу булбул ҳаме занад алҳон

نه بلبل است و چو بلبل همی زند الحان

Ба лаҳну нола агар меҳрбони гӯш ва лаб аст

به لحن و ناله اگر مهربان گوش و لب است

Чаро ба хона озодагон равад меҳмон

چرا به خانه آزادگان رود مهمان

Чу рои фахри шарафро зи душманон ба замир

چو رای فخر شرف را ز دشمنان به ضمیر

Бидонад аз дил ҳар ошиқии замиру гумон

بداند از دل هر عاشقی ضمیر و گمان

Навойу нағмаи инро бидон буд равнақ

نوای و نغمه این را بدان بود رونق

Ту гӯйии он як даъвӣ шудааст ва ин бурҳон

تو گویی آن یک دعوی شده است و این برهان

Латифи пешау рустаи таниши зи хоки касиф

لطیف پیشه و رسته تنش ز خاک کثیف

Таҳяши меъда ва гашта ғизоаши боди даҳон

تهیش معده و گشته غذاش باد دهان

Вазони сабаб ки ҳама бар даҳонаш бӯса диҳанд

وزان سبب که همه بر دهانش بوسه دهند

Ғам аз дамидон ӯ дар ҷаҳон шудааст ҷаҳон

غم از دمیدان او در جهان شده است جهان

Чу садри шарқ ба айвони нишот бода кунад

چو صدر شرق به ایوان نشاط باده کند

Хурӯш ҳар ду ба кайвон барояд аз айвон

خروش هر دو به کیوان برآید از ایوان

Гуҳи баҳор ба аз ошиқӣ ҳадисӣ нест

گه بهار به از عاشقی حدیثی نیست

Ҳадис ишқ бигир ва навой ноӣ бимон

حدیث عشق بگیر و نوای نای بمان

Хушо баҳору лаби дилбарони нӯшин лаб

خوشا بهار و لب دلبران نوشین لب

Ниҳодаи пеши лаб аз бӯсаҳои фитнаи нишон

نهاده پیش لب از بوسه های فتنه نشان

Шароб дар кафу гули пеш рӯйу дӯсти рафиқ

شراب در کف و گل پیش روی و دوست رفیق

Шароби васл шудаи дарди ҳиҷрро дармон

شراب وصل شده درد هجر را درمان

Чу шохаҳои сабкро гарон кунанд аз барг

چو شاخه های سبک را گران کنند از برگ

Таронаҳои сабк бояду шароби гарон

ترانه های سبک باید و شراب گران

Ба рӯй онкӣ чу бар рӯй ӯ фикандӣ чашм

به روی آنکه چو بر روی او فکندی چشم

Ту Хизр бошӣ ӯ бо ту чашмаи ҳайвон

تو خضر باشی او با تو چشمه حیوان

Ба ҷони хариди туоне се бӯса аз ду лабаш

به جان خرید توانی سه بوسه از دو لبش

Чуну шунидае арзони фуруши бозаргон

چنو شنیده ای ارزان فروش بازرگان

Агар чунуи санамии хезад аз нажодаи тарк

اگر چنو صنمی خیزد از نژاده ترک

Ҳамеша хурраму ободи боди туркистон

همیشه خرم و آباد باد ترکستان

Магари зи меҳри низом хилофатаст Рахш

مگر ز مهر نظام خلافت است رخش

Ки эминаст бадв ҳар ки дил диҳад зи зиён

که ایمن است بدو هر که دل دهد ز زیان

Ҷамоли итрати ҷаду ҷалоли аҳли шараф

جمال عترت جد و جلال اهل شرف

Ки ҷуз бар ӯ ҳамаи номи шараф буд нуқсон

که جز بر او همه نام شرف بود نقصان

Қавоми номи имомат , низоми уммати ҷад

قوام نام امامت، نظام امت جد

Ба ҷаду ҷӯаду ҳунари сарфароз бар ақрон

به جد و جود و هنر سرفراز بر اقران

Аҷали олами одил , алии бен ҷаъфар

اجل عالم عادل، علی بن جعفر

Ки чун алӣаст ба илму мъолӣу имон

که چون علی است به علم و معالی و ایمان

Асари расидаи зи тавфиқ ӯ ба ҳафт иқлӣм

اثر رسیده ز توفیق او به هفت اقلیم

Шариф гашта ба таркиб ӯ чаҳор арқон

شریف گشته به ترکیب او چهار ارکان

Расӯли манзалаташ бар шимурда дар ахбор

رسول منزلتش بر شمرده در اخبار

Худои манқибаташ ёд карда дар қуръон

خدای منقبتش یاد کرده در قرآن

Иборати суханаши муқтадоӣ ҳар доно

عبارت سخنش مقتدای هر دانا

Ишорати қаламаши раҳнамоӣ ҳар нодон

اشارت قلمش رهنمای هر نادان

Бидон сухан шудаи зулм аз раияти овора

بدان سخن شده ظلم از رعیت آواره

Бад-ӣни қалам шудаи адл аз риояти ободон

بدین قلم شده عدل از رعایت آبادان

Ситораи ҳурмати онро ҳаме кунад хизмат

ستاره حرمت آن را همی کند خدمت

Фалаки ишорати инро ҳамеи баради фармон

فلک اشارت این را همی برد فرمان

Мисли зананд ки туғёни раванда бар қалам аст

مثل زنند که طغیان رونده بر قلم است

Чаро бар ӯ наравад чун равон шавад туғён

چرا بر او نرود چون روان شود طغیان

Аҷаби зи мураккаб ӯ дорам аз қалам чаҳ аҷаб

عجب ز مرکب او دارم از قلم چه عجب

Ки шакл кӯҳ гирифту збоди сохт Аннан

که شکل کوه گرفت و زباد ساخت عنان

Агар баробари иҳмўми вмсл шабдиз аст

اگر برابر یحموم ومثل شبدیز است

Ки ҳаст мураккаби садри замона дар ҷавлон

که هست مرکب صدر زمانه در جولان

Ба қадари соҳиб ӯро раҳин буд парвиз

به قدر صاحب او را رهین بود پرویز

Ба ҷоҳи рокиб ӯро раҳе сазад нӯъмон

به جاه راکب او را رهی سزد نعمان

Агар на оташ аз он теғ об дода ӯст

اگر نه آتش از آن تیغ آب داده اوست

Чу теғ ӯ зчаҳ гаштааст бо шарору духон

چو تیغ او زچه گشته است با شرار و دخان

Аҷали зи ҳайбат ӯ ҳар замон ҳаме гуяд

اجل ز هیبت او هر زمان همی گوید

Ки эй худои маро аз наҳиф ӯ бурҳон

که ای خدای مرا از نهیب او برهان

Ба ранги баҳру ҳамаи солаи ҷурми равшан ӯ

به رنگ بحر و همه ساله جرم روشن او

Чу қаъри баҳри пар аз гавҳар аз карон ба карон

چو قعر بحر پر از گوهر از کران به کران

Қарини нусрат ва фатҳаст зон гуҳар ки дроўст

قرین نصرت و فتح است زان گهر که دراوست

Ба сад ҳазор қирон дар нахезад аз Аммон

به صد هزار قران در نخیزد از عمان

Ба ҷанг агар чаҳ ҳамаи лолаи зори бори орад

به جنگ اگر چه همه لاله زار بار آرد

Ба вақти сулҳ буд ҳамчуи сабза дар Нитсаон

به وقت صلح بود همچو سبزه در نیسان

Паноҳи саф ва ба боистагӣ ба рӯзи масоф

پناه صف و به بایستگی به روز مصاف

Чу ҷомаро илмаст ва чу номаро унвон

چو جامه را علم است و چو نامه را عنوان

Агар ба разм чу пайкони зираи шикофаду мағз

اگر به رزم چو پیکان زره شکافد و مغز

Аҷаби мадор ки ҳам нисбатаст бо пайкон

عجب مدار که هم نسبت است با پیکان

Ба гоҳи маърака дар сояи сиёсат ӯ

به گاه معرکه در سایه سیاست او

Замонаи эмин ва ӯ эмин аз фусуну Фсон

زمانه ایمن و او ایمن از فسون و فسان

Шавад ба зарбат ӯ резаи реза чун ҷавшан

شود به ضربت او ریزه ریزه چون جوشن

Чу роз гӯй шавад рӯзи разм бо хуфтон

چو راز گوی شود روز رزم با خفتان

Зиҳии муҳаббати ту дар дили замонаи макин

زهی محبت تو در دل زمانه مکین

Зиҳии ҷалоли туро бар сари ситораи макон

زهی جلال تو را بر سر ستاره مکان

Ба қасди ҳазрати султони нишот раҳ кардӣ

به قصد حضرت سلطان نشاط ره کردی

Ъдили ҳифзу ҳаросати қарини амну амон

عدیل حفظ و حراست قرین امن و امان

зи баҳри хизмати ту чокарӣ кунад гардун

ز بهر خدمت تو چاکری کند گردون

Ба рӯз рафтан ту раҳбарӣ кунад даврон

به روز رفتن تو رهبری کند دوران

Шавад ҳавои ҳамаи пари машку анбару кофур

شود هوا همه پر مشک و عنبر و کافور

Буд замини ҳамаи пари лолау гулу райҳон

بود زمین همه پر لاله و گل و ریحان

зи мураккабон ту гирданд бодҳо тайра

ز مرکبان تو گردند بادها طیره

Збхтён ту гирданд кӯҳҳо ҳайрон

زبختیان تو گردند کوهها حیران

На ҳеҷ дида бидидааст бодро пайкар

نه هیچ دیده بدیده است باد را پیکر

На ҳеҷ халқ бигуфтааст кӯҳро кӯҳон

نه هیچ خلق بگفته است کوه را کوهان

Ба нури талъати ту гул барояд аз хора

به نور طلعت تو گل برآید از خاره

Ба фари давлати ту лолаи равед аз санадон

به فر دولت تو لاله روید از سندان

Чу пеши тахти рисии бахти ту фузун гардад

چو پیش تخت رسی بخت تو فزون گردد

Чу офтоб ба ҷавзо чу моҳ бар саратон

چو آفتاب به جوزا چو ماه بر سرطان

Ба зарра аз ту нагардад риояти давлат

به ذره از تو نگردد رعایت دولت

Ба лаҳза бе ту набошад анояти яздон

به لحظه بی تو نباشد عنایت یزدان

Чу қасди ман зи қазо бар саноӣ маҷлис туаст

چو قصد من ز قضا بر ثنای مجلس توست

Яке қасидаи ман ба буд зада девон

یکی قصیده من به بود زده دیوان

Змн ба мадҳ фузунанд модҳони лекин

زمن به مدح فزونند مادحان لیکن

Камоли мадҳи туро табъ ман диҳад сомон

کمال مدح تو را طبع من دهد سامان

Калиди каъба ба шайбонӣон раседу басӣ

کلید کعبه به شیبانیان رسید و بسی

Фзўнтрнд банӣ ҳошим аз байни шебон

فزونترند بنی هاشم از بین شیبان

Сухани натиҷа ҷонасту шеъри ҷони сухан

سخن نتیجه جان است و شعر جان سخن

Азон ба шеъру сухани инс инс бошаду ҷон

ازآن به شعر و سخن انس انس باشد و جان

Агар таровати дили хоҳии ин натиҷа бибин

اگر طراوت دل خواهی این نتیجه ببین

Вагар латофати ҷони хоҳии ин қасида бихон

و گر لطافت جان خواهی این قصیده بخوان

Ба вақти мадҳи ту лафзи маро вафо накунад

به وقت مدح تو لفظ مرا وفا نکند

Магари фасоҳати масъӯди саъди бен салмон

مگر فصاحت مسعود سعد بن سلمان

Ҳамеша то ки замин сокинаст чун нуқта

همیشه تا که زمین ساکن است چون نقطه

Фалак ба гӯнаи паргори гирд ӯ ҷавлон

فلک به گونه پرگار گرد او جولان

Туро чу ҷурми замини боди мартабати боқӣ

تو را چو جرم زمین باد مرتبت باقی

Туро чу чархи фалаки боди умр бе поён

تو را چو چرخ فلک باد عمر بی پایان

Ситора аз ҷиҳати ҳурмати ту дар байъат

ستاره از جهت حرمت تو در بیعت

Замона аз қабл хизмати ту дар паймон

زمانه از قبل خدمت تو در پیمان