Боҳасани боғу фари баҳору ҷамоли гул

باحسن باغ و فر بهار و جمال گل

Некӯаст ҳоли мо ки накӯи боди ҳоли гул

نیکوست حال ما که نکو باد حال گل

Пари нақш озрӣ шуду пари сӯрати парӣ

پر نقش آزری شد و پر صورت پری

Боғ аз баҳори хурраму чашм аз ҷамоли гул

باغ از بهار خرم و چشم از جمال گل

Гули буиу бодаи нӯш ба дидори гул ки ҳаст

گل بوی و باده نوش به دیدار گل که هست

Имрӯзи рӯзи бодау имсоли соли гул

امروز روز باده و امسال سال گل

Бо гул нишину нағмаи булбул самоъ кун

با گل نشین و نغمه بلبل سماع کن

Пеш аз раҳили булбулу пеш аз заволи гул

پیش از رحیل بلبل و پیش از زوال گل

Бо васл гул набед чу гули хур ки ногаҳон

با وصل گل نبید چو گل خور که ناگهان

Моро зи гули фироқи намояди малоли гул

ما را ز گل فراق نماید ملال گل

Чун базм подшо шуд ва чун равзаи биҳишт

چون بزم پادشا شد و چون روضه بهشت

Шох аз навой булбулу боғ аз висоли гул

شاخ از نوای بلبل و باغ از وصال گل

Гӯйии ҳаме ба боғи худованди муҷаддадин

گویی همی به باغ خداوند مجددین

Ризвон ба дасти хеши нишонди ниҳоли гул

رضوان به دست خویش نشاند نهال گل

Гар фош кард рози ман овози андалеб

گر فاش کرد راز من آواز عندلیب

Гул низ фош кард ҳамаи рози андалеб

گل نیز فاش کرد همه راز عندلیب

Чун андалеб нола кунам бар фироқи ёр

چون عندلیب ناله کنم بر فراق یار

Вақти саҳар ки бишинавам овози андалеб

وقت سحر که بشنوم آواز عندلیب

Парвози ҷони ман ҳама то назд дилбар аст

پرواز جان من همه تا نزد دلبر است

То назд гул буд ҳамаи парвози андалеб

تا نزد گل بود همه پرواز عندلیب

Ҷонро равостгар бикашади бори ишқи дӯст

جان را رواست گر بکشد بار عشق دوست

Гулро сазостгар бикашади нози андалеб

گل را سزاست گر بکشد ناز عندلیب

Бо дил хушаст неъмати дидори дилрабоӣ

با دل خوش است نعمت دیدار دلربای

Бо гул накӯаст нағмаи дмсози андалеб

با گل نکوست نغمه دمساز عندلیب

Малики чаман ки зоғ хазоне гирифта буд

ملک چمن که زاغ خزانی گرفته بود

Бастади баҳор ва дод ҳамаи бози андалеб

بستد بهار و داد همه باز عندلیب

Гар мадҳи садри мӯсавиён андалеб хонд

گر مدح صدر موسویان عندلیب خواند

Инак бад-ӣни сухани манам анбози андалеб

اینک بدین سخن منم انباز عندلیب

Фархундаи гашти толеъи боғ аз баҳори нав

فرخنده گشت طالع باغ از بهار نو

Вақти баҳор ноз фазояднигор ту

وقت بهار ناز فزاید نگار تو

Мурғон ҳаме зананд ҳама шаб навой боғ

مرغان همی زنند همه شب نوای باغ

Он ба ки қасд бода кунӣ дар ҳавои боғ

آن به که قصد باده کنی در هوای باغ

Аз хуррамӣ ки равза боғ аст нанигарад

از خرمی که روضه باغ است ننگرد

Ризвони ҳаме ба равзаи хеш аз ризои боғ

رضوان همی به روضه خویش از رضای باغ

Бо боғу сабзаи қасд қадаҳ кун ки дар баҳор

با باغ و سبزه قصد قدح کن که در بهار

Ҷони рости майли сабзау дили рости рои боғ

جان راست میل سبزه و دل راست رای باغ

Чун рӯй дӯст шуд чамани боғи длгшоӣ

چون روی دوست شد چمن باغ دلگشای

Бигушоӣ дил бар ин чамани длгшои боғ

بگشای دل بر این چمن دلگشای باغ

Ҳар гӯшае зи боғ биҳиштӣаст ошкор

هر گوشه ای ز باغ بهشتی است آشکار

Акнӯн касе биҳишт нахоҳад ба ҷои боғ

اکنون کسی بهشت نخواهد به جای باغ

Гоҳе асири гӯшам ва гоҳе асири чашм

گاهی اسیر گوشم و گاهی اسیر چشم

Ин аз барои булбул ва он аз барои боғ

این از برای بلبل و آن از برای باغ

Булбул чу майли Сайиди машриқ ба боғ дид

بلبل چو میل سید مشرق به باغ دید

Додан гирифт дод сухан дар санои боғ

دادن گرفت داد سخن در ثنای باغ

Аз раъди гӯшҳо ҳамаи пари бонг ва машъала аст

از رعد گوشها همه پر بانگ و مشعله است

Вази барқи чашмҳо ҳамаи пари шамъ ва машъала аст

وز برق چشم ها همه پر شمع و مشعله است

Вази бодҳо ки бар сари гулҳо ҳаме занад

وز بادها که بر سر گلها همی زند

Ларзанда шохҳо чу замини вақт зилзила аст

لرزنده شاخها چو زمین وقت زلزله است

Ваон жолаҳо ба ҳам шуда бар рӯй лола ҳо

وان ژاله ها به هم شده بر روی لاله ها

Гӯйӣ ки рӯй лолаи зи жолаи пар обила аст

گویی که روی لاله ز ژاله پر آبله است

Ва андари ҳавои зқтраҳи борони қаторҳо

و اندر هوا زقطره باران قطارها

Гӯйии здри тавила ва аз сим силсила аст

گویی زدر طویله و از سیم سلسله است

Ваз дидани троиФи атрофи бӯстон

وز دیدن طرایف اطراف بوستان

Вақти назораи мардуми икдл чу даҳ дила аст

وقت نظاره مردم یکدل چو ده دله است

Булбули ҳаме ба ҷоми гул ва лола ме хӯрд

بلبل همی به جام گل و لاله می خورد

Ҷоми ору булбула ки гуҳи ҷом ва булбула аст

جام آر و بلبله که گه جام و بلبله است

То рӯй садр шарқ набинам ба коми дил

تا روی صدر شرق نبینم به کام دل

Аз дили марои шикоят ва аз гули маро гила аст

از دل مرا شکایت و از گل مرا گله است

Рӯй замини зи сабзау гули пари нгорҳост

روی زمین ز سبزه و گل پر نگارهاست

Вази чашми абр бар сар ҳар ду нсорҳост

وز چشم ابر بر سر هر دو نثارهاست

Нохӯрдаи ҳеҷ бода ва нобӯда ҳеҷ маст

ناخورده هیچ باده و نابوده هیچ مست

Дар чашмҳои наргиси мискини хморҳост

در چشم های نرگس مسکین خمارهاست

Гӯйӣ ки сад ҳазор чароғасту машъала

گویی که صد هزار چراغ است و مشعله

Аз баси фурӯғи лола ки дар лолаи зорҳост

از بس فروغ لاله که در لاله زارهاست

Дар рангу буии ҳамчуи бунафшаи сети оби ҷӯй

در رنگ و بوی همچو بنفشه ست آب جوی

Аз заҳмати бунафша ки бар ҷўиборҳост

از زحمت بنفشه که بر جویبارهاست

Чун зулфи ёри боди саборо насим ҳост

چون زلف یار باد صبا را نسیم هاست

Чун рӯй дӯсти тарафи чаманро нгорҳост

چون روی دوست طرف چمن را نگارهاست

Гар фахри рӯзгор ба наврӯз хуррам аст

گر فخر روزگار به نوروز خرم است

Ин рӯзгори фахри ҳамаи рўзгорҳост

این روزگار فخر همه روزگارهاست

Зон дил ба рӯзгори надодам ки бо дилам

زان دل به روزگار ندادم که با دلم

Аз баҳри мадҳи умдаи исломи корҳост

از بهر مدح عمده اسلام کارهاست

Боди сабо чу қасди гул афшон кунад ҳаме

باد صبا چو قصد گل افشان کند همی

Аз хоки тира дар дирафшон кунад ҳаме

از خاک تیره در درفشان کند همی

Хўршидўори қатраи борони зи хоку санг

خورشیدوار قطره باران ز خاک و سنگ

Зари айёру лаъл Бадахшон кунад ҳаме

زر عیار و لعل بدخشان کند همی

Ҷмшидўори абри баҳорӣ бар асби бод

جمشیدوار ابر بهاری بر اسب باد

Гирд ҳаво барояд ва ҷавлон кунад ҳаме

گرد هوا برآید و جولان کند همی

Наққоши Қандаҳори зи нӯк қалам накард

نقاش قندهار ز نوک قلم نکرد

Ин нақшҳо ки қатра борон кунад ҳаме

این نقش ها که قطره باران کند همی

Дар тани зи бодаи ҷон дигар кун ки ҳар шабӣ

در تن ز باده جان دگر کن که هر شبی

Боди баҳор дар тани гул ҷон кунад ҳаме

باد بهار در تن گل جان کند همی

Гар қасди дили насими сари зулф дӯст кард

گر قصد دل نسیم سر زلف دوست کرد

Аз дилбарии насими сабо он кунад ҳаме

از دلبری نسیم صبا آن کند همی

Абри сахии ҳадису ҳикоят ба базли вбр

ابر سخی حدیث و حکایت به بذل وبر

Аз маҷлиси раис хуросон кунад ҳаме

از مجلس رئیس خراسان کند همی

Ин нолаҳо ки булбули ошиқ ҳаме кунад

این ناله ها که بلبل عاشق همی کند

Бар ҳоли ошиқони ҳамаи лоиқ ҳаме кунад

بر حال عاشقان همه لایق همی کند

Он кас ки дили надод ба ёри бунафшаи зулф

آن کس که دل نداد به یار بنفشه زلف

Зулфи бунафшаи фитнау ошиқ ҳаме кунад

زلف بنفشه فتنه و عاشق همی کند

Барги гули ду равияи ҳамаи рӯза бе нифоқ

برگ گل دو رویه همه روزه بی نفاق

Васфи дилу забони мунофиқ ҳаме кунад

وصف دل و زبان منافق همی کند

Соқӣ каз оби ҷом ва зотшнабед сохт

ساقی کز آب جام و زآتش نبید ساخت

Аздодро чигуна мувофиқ ҳаме кунад

اضداد را چگونه موافق همی کند

Ҷонӣаст май ки хосият ӯ ҷамод ро

جانی است می که خاصیت او جماد را

Чун ҷон ба ҷунбиши ораду нотиқ ҳаме кунад

چون جان به جنبش آرد و ناطق همی کند

Ишқаст навбаҳори нўоиин ки ишқи вор

عشق است نوبهار نوآیین که عشق وار

Аҳли салоҳро ҳамаи фосиқ ҳаме кунад

اهل صلاح را همه فاسق همی کند

Чун ҳиммати қавоми имомат ба ҷои ман

چون همت قوام امامت به جای من

Дафъи ниёзу нафъи хилоиқ ҳаме кунад

دفع نیاز و نفع خلایق همی کند

Пайвастаи гашти сӯии дили ман паёми ишқ

پیوسته گشت سوی دل من پیام عشق

Пайвастаи боди хутбаи дилҳо ба номи ишқ

پیوسته باد خطبه دلها به نام عشق

Гули бушковад чу сӯй гул ояд паёми абр

گل بشکفد چو سوی گل آید پیام ابر

Дили бушковад чу сӯй дил ояд паёми ишқ

دل بشکفد چو سوی دل آید پیام عشق

Моро саломи ишқи расониди навбаҳор

ما را سلام عشق رسانید نوبهار

Бар лафзи навбаҳор ба ояд саломи ишқ

بر لفظ نوبهار به آید سلام عشق

Дил буду бас ки дар бар мо фом ишқ дошт

دل بود و بس که در بر ما فام عشق داشت

Дидем рӯй дилбару додеми фоми ишқ

دیدیم روی دلبر و دادیم فام عشق

Бар ҳеҷ табъи номи латофат дуруст нест

بر هیچ طبع نام لطافت درست نیست

Бе номи ишқу ошиқӣ эй ман ғуломи ишқ

بی نام عشق و عاشقی ای من غلام عشق

Чун мари маро ба ишқ маломат расад муқӣм

چون مر مرا به عشق ملامت رسد مقیم

Танҳо на истодаи манам дар мақоми ишқ

تنها نه ایستاده منم در مقام عشق

Аз доми ишқи ҳеҷ дилӣ бенасиб нест

از دام عشق هیچ دلی بی نصیب نیست

Гӯйии атоеи тоҷ мъолӣаст доми ишқ

گویی عطایی تاج معالی است دام عشق

Боғ аз баҳори ҳурмати байт алҳрм гирифт

باغ از بهار حرمت بیت الحرم گرفت

Сабзаи зи лолаи ртбти боғ Ирам гирифт

سبزه ز لاله رتبت باغ ارم گرفت

Пушти бунафша аз ғами перӣ ба хам бимонад

پشت بنفشه از غم پیری به خم بماند

Гӯйӣ ки ишқу муфлисӣ ӯро ба ҳам гирифт

گویی که عشق و مفلسی او را به هم گرفت

Чун нақш боғ дид қалам кард дасти хеш

چون نقش باغ دید قلم کرد دست خویش

Онкў ба нақш кардани дебо қалам гирифт

آنکو به نقش کردن دیبا قلم گرفت

Наққоши боду хоки чунин нақш кам нигошт

نقاش باد و خاک چنین نقش کم نگاشت

Сайёди ҳису ақли чунин сайд кам гирифт

صیاد حس و عقل چنین صید کم گرفت

Аз хонаи рахти сӯии чаман бар ки рӯҳ ро

از خانه رخت سوی چمن بر که روح را

Хона чу доми гашти зкошонаҳ дам гирифт

خانه چو دام گشت زکاشانه دم گرفت

Рӯй замини зи дидаи абру ҳавои дил

روی زمین ز دیده ابر و هوای دل

Чун чашми ошиқони ҷафои дида нам гирифт

چون چشم عاشقان جفا دیده نم گرفت

Шохи шаҷари зи гавҳару ёқӯту симу зар

شاخ شجر ز گوهر و یاقوت و سیم و زر

Чун пушти соилони худованд хам гирифт

چون پشت سایلان خداوند خم گرفت

Ин олии ахтарон ки бар ин чарх ахзаранд

این عالی اختران که بر این چرخ اخضرند

Андар улувва аёли алӣ бен ҷаъфаранд

اندر علو عیال علی بن جعفرند

Чандини ҳазор сол ба чандини ҳазор чашм

چندین هزار سال به چندین هزار چشم

Мислаши надидаанд зи чандин ки бингаранд

مثلش ندیده اند ز چندین که بنگرند

Ахлоқ ӯ чу ақли ҳаме манфиат диҳанд

اخلاق او چو عقل همی منفعت دهند

Алфоз ӯ чу илми ҳаме рӯҳ парваранд

الفاظ او چو علم همی روح پرورند

Ҳирсу тамаъ ки сирии эшон аҷоиб аст

حرص و طمع که سیری ایشان عجایب است

Сирии ҳамеи зи моидаҳи ҷӯад ӯ баранд

سیری همی ز مایده جود او برند

Даҳру фалак ки сухра нигараданд халқ ро

دهر و فلک که سخره نگردند خلق را

Чун бандагони ишорат ӯро мусаххаранд

چون بندگان اشارت او را مسخرند

Бо ному книтши дили уммати бёрмид

با نام و کنیتش دل امت بیارمید

Зирокаҳи ёдгори васӣ ва паямбаранд

زیراکه یادگار وصی و پیمبرند

То миллати паёмбар ва то ном ҳайдараст

تا ملت پیامبر و تا نام حیدرست

Бо ҳурмати паёмбар ва бо қадар ҳайдаранд

با حرمت پیامبر و با قدر حیدرند

Садрӣ ки бе хилофи низом хилофат аст

صدری که بی خلاف نظام خلافت است

Арзоқи халқро ба каф ӯ азоФт аст

ارزاق خلق را به کف او اضافت است

Онҷо ки садри олӣу қадар рафеъ ӯст

آنجا که صدر عالی و قدر رفیع اوست

Худ бе хилофи хизмат ӯ чун хилофат аст

خود بی خلاف خدمت او چون خلافت است

Халқи замини мувофиқат ӯ гузида анд

خلق زمین موافقت او گزیده اند

Аз бас ки дар мухолифаташи ранҷ ва офат аст

از بس که در مخالفتش رنج و آفت است

Чун баҳр бе карони ҳунарашро канора нест

چون بحر بی کران هنرش را کناره نیست

Чун боди субҳдами суханашро латофат аст

چون باد صبحدم سخنش را لطافت است

Кайвон ки пеши хизмат райш наме расад

کیوان که پیش خدمت رایش نمی رسد

Аз кибр нест балки зи баъд масофат аст

از کبر نیست بلکه ز بعد مسافت است

Гар дар сукӯн ба вазн заминаст ҳалам ӯ

گر در سکون به وزن زمین است حلم او

ӯро замин махон ки заминро касофат аст

او را زمین مخوان که زمین را کثافت است

Вар чанд ҷӯади дмон кам з ҷӯад ӯст

ور چند جود دمان کم ز جود اوست

Баҳраш махон ки баҳри дмонро мухолифат аст

بحرش مخوان که بحر دمان را مخالفت است

Гар на ба гавҳар аз насаби мстФостӣ

گر نه به گوهر از نسب مصطفاستی

Чун мстФои ҳаламу ҳаёаш аз кҷостӣ

چون مصطفا حلم و حیاش از کجاستی

ӯро ба рӯзи хашму ризо чун нигаҳ кунӣ

او را به روز خشم و رضا چون نگه کنی

Гӯйии дурусту рости алии мртзостӣ

گویی درست و راست علی مرتضاستی

Гар подшоҳи малики хиради нестии дилаш

گر پادشاه ملک خرد نیستی دلش

Кӣ ихтиёри малики чунин подшостӣ

کی اختیار ملک چنین پادشاستی

Вари бахти нек нек набӯдӣ ба ном ӯ

ور بخت نیک نیک نبودی به نام او

Султони силаҳу соз мурассаъ нахостӣ

سلطان سلاح و ساز مرصع نخواستی

Дар ҳурмату мсобту миқдору манзалат

در حرمت و مثابت و مقدار و منزلت

Гӯйии яке зтоиФаҳи анбёстӣ

گویی یکی زطایفه انبیاستی

Кас нест мисли ӯ ба дурустӣу ростӣ

کس نیست مثل او به درستی و راستی

Гар рост гуфтанӣаст бигӯеми ростӣ

گر راست گفتنی است بگوییم راستی

Махлуқро бақои абадгар бшоидӣ

مخلوق را بقای ابد گر بشایدی

То нафхи сувари давлат ӯро бқостӣ

تا نفخ صور دولت او را بقاستی

Аввал сиёсатаст ки шарт раёсат аст

اول سیاست است که شرط ریاست است

ӯро раёсатӣаст ки яксар сиёсат аст

او را ریاستی است که یکسر سیاست است

Ин ҳалу ақду манъу атоу қабулу рад

این حل و عقد و منع و عطا و قبول و رد

Не аз сиёсатаст ки шарт раёсат аст

نی از سیاست است که شرط ریاست است

Садри раёсат ар ба киёст тавон гирифт

صدر ریاست ار به کیاست توان گرفت

Инак раёсатӣ ки саросар киёст аст

اینک ریاستی که سراسر کیاست است

Омад нигоҳи бони раёсати фаросаташ

آمد نگاه بان ریاست فراستش

Ореи нигоҳи бони раёсат фаросат аст

آری نگاه بان ریاست فراست است

Аз шаҳриёри ҳишмат ӯро мъўнт аст

از شهریار حشمت او را معونت است

Вази кирдигори ҳурмат ӯро ҳаросат аст

وز کردگار حرمت او را حراست است

эй абри бадараи бахш ки дар абри қатраи бахш

ای ابر بدره بخش که در ابر قطره بخش

Онҷо ки бару базли тўбошд хисосат аст

آنجا که بر و بذل توباشد خساست است

Душманатро намоз раво нест зонка ҳаст

دشمنت را نماز روا نیست زانکه هست

Дар неъмати ту кофару кофарон наҷосат аст

در نعمت تو کافر و کافران نجاست است

Чун об ва оташаст гуҳи сулҳу ҷанг ро

چون آب و آتش است گه صلح و جنگ را

Чун боду хоки рӯзи шитобу диранг ро

چون باد و خاک روز شتاب و درنگ را

Калаки ту дар масофи кифоят асир кард

کلک تو در مصاف کفایت اسیر کرد

Шамшер об додау тири хаданг ро

شمشیر آب داده و تیر خدنگ را

Кас чун ту парвариши надиҳади дайн ва дод ро

کس چون تو پرورش ندهد دین و داد را

Кас чун ту тарбият накунад ному нанг ро

کس چون تو تربیت نکند نام و ننگ را

Ширӣаст ҳишмати ту ки пеши ҳузур ӯ

شیری است حشمت تو که پیش حضور او

Дар сари маҷол кибр намонад паланг ро

در سر مجال کبر نماند پلنگ را

Хуршеди равшанӣ ки ба таъсии рои ту

خورشید روشنی که به تاثیر رای تو

Ёқӯти обдор тавон кард санг ро

یاقوت آبدار توان کرد سنگ را

Суъӯда ба қӯт ту бигирад уқоб ро

صعوده به قوت تو بگیرد عقاب را

Моҳӣ ба ҳишмат ту бимолад наҳанг ро

ماهی به حشمت تو بمالد نهنگ را

Андари замонаи ҷӯади ту танагӣ раҳо накард

اندر زمانه جود تو تنگی رها نکرد

Бимаст аз ин сухани даҳану чашми танг ро

بیم است از این سخن دهن و چشم تنگ را

То боду хоку оташ ва обаст дар ҷаҳон

تا باد و خاک و آتش و آب است در جهان

То офтоб ва моҳ битобанд бар ҷаҳон

تا آفتاب و ماه بتابند بر جهان

То ҳаст пари ривояти илми алии замин

تا هست پر روایت علم علی زمین

То ҳаст пари ҳикояти адли умри ҷаҳон

تا هست پر حکایت عدل عمر جهان

То гардад аз таҷориби гетии фузуни хирад

تا گردد از تجارب گیتی فزون خرد

То ёбад аз кавокиби гардуни асари ҷаҳон

تا یابد از کواکب گردون اثر جهان

Осор бе каронаи туро бод дар замин

آثار بی کرانه تو را باد در زمین

Иқболи ҷовдонаи тўрои бод дар ҷаҳон

اقبال جاودانه تورا باد در جهان

Бурдор ҳаззи лиззату айшу тараби зи умр

بردار حظ لذت و عیش و طرب ز عمر

Бигзор дар бузургӣу ҷоҳу хатари ҷаҳон

بگذار در بزرگی و جاه و خطر جهان

Карда туро бар ончии ту хоҳии қарини қазо

کرده تو را بر آنچه تو خواهی قرین قضا

Дода туро бар ончии ту хоҳии зафари ҷаҳон

داده تو را بر آنچه تو خواهی ظفر جهان

Ъзи туро зи тири тбдли зираи фалак

عز تو را ز تیر تبدل زره فلک

Ҳоли туро зи теғи тағайюри сипари ҷаҳон

حال تو را ز تیغ تغیر سپر جهان