Ҳадис аз маҷмаъ алоҳўот гӯям

حدیث از مجمع‌الاهوات گویم

зи ҳуби ёр биҳмтот гӯям

ز حب یار بیهمتات گویم

Ҷамол мутлақаст онҳсни ҷомеъ

جمال مطلق است آنحسن جامع

Ҳар он ҳубӣ басӯи ӯст роҷеъ

هر آن حبی بسوی اوست راجع

Бҳсни хеш буд ӯро таъаллуқ

بحسن خویش بود او را تعلق

Ки пайдои гашт дар ашёъи тъшқ

که پیدا گشت در اشیاء تعشق

Ҳавоҳо ҷумлаи ршҳи он ҳўоинд

هواها جمله رشح آن هوایند

Мураббои ҳамон обу ҳўоинд

مربای همان آب و هوایند

Басари ҳошўри он ширин шиор аст

بسر هاشور آن شیرین شعار است

Бадалҳо ишқи он узро изор аст

بدلها عشق آن عذرا عذار است

Бмҷнўн ӯ зи ишқи худ Аннан дод

بمجنون او ز عشق خود عنان داد

Паии рӯпӯши Лайлиро нишон дод

پی روپوش لیلی را نشان داد

Ҷуз ӯро нест ҳасанӣ ё ҷамолӣ

جز او را نیست حسنی یا جمالی

Бдлдорӣу дили бурдани камолӣ

بدلداری و دل بردن کمالی

Ҷуз ӯ кабӯд ки то бошад ҷамолаш

جز او کبود که تا باشد جمالش

Ҳама ӯ буд ҳасани бимсолш

همه او بود حسن بیمثالش

Буд чун нест ғайриӣ дар миёна

بود چون نیست غیری در میانه

Бойен ва он муҳаббатҳо баҳона

باین و آن محبتها بهانه

Аз он ғайрат ки ӯ бар ҳасан худ дошт

از آن غیرت که او بر حسن خود داشت

Куҷои маҳбӯбии алохўиши бгзошт

کجا محبوبی الاخویش بگذاشت

Худ ин ашёъ ки берун аз ҳисобанд

خود این اشیاء که بیرون از حسابند

зи акси ҳасан ӯ дар ишқ ва тобанд

ز عکس حسن او در عشق و تابند

Бъолми ҳеҷ шиӣӣ биҳўо нест

بعالم هیچ شیئی بیهوا نیست

Бидӯни майлу ҳуби шиӣии бпонист

بدون میل و حب شیئی بپانیست

Яке майлаши ниҳон аз чашм мо шуд

یکی میلش نهان از چشم ما شد

Яке зоҳир чу коҳ ва каҳрабо шуд

یکی ظاهر چو کاه و کهربا شد

Ҳамаи ашёъи зи олӣ то бсоФл

همه اشیاء ز عالی تا بسافل

Баҳам ночор маҳбӯбанду моил

بهم ناچار محبوبند و مایل

Ҳақиқати халқи аинъолм бҳб шуд

حقیقت خلق اینعالم بحب شد

Ки ӯ худ нозиру манзури худ бад

که او خود ناظر و منظور خود بد

Таҷаллӣ кард ва худ бар хеш бинмуд

تجلی کرد و خود بر خویش بنمود

Набад ғайриӣ худ ӯ дид ва худ ӯ буд

نبد غیری خود او دید و خود او بود

Ҳақоиқи ҷумла мҷлоӣ камоланд

حقایق جمله مجلای کمالند

Таҷаллии гоҳ анвор ҷамоланд

تجلی گاه انوار جمالند

Худ аз « аҳббти ани аърФ » аёнаст

خود از «احببت ان اعرف» عیانست

Ки олами акси ҳуби длстолст

که عالم عکس حب دلستالست

зи ишқии кӯи бҳсни зот худ дошт

ز عشقی کو بحسن ذات خود داشت

Ҷамоли хеш дар мрот худ дошт

جمال خویش در مرآت خود داشت

Аз он афтод аксӣ ва ҷаҳон шуд

از آن افتاد عکسی و جهان شد

Замину осмону ҷисм ва ҷон шуд

زمین و آسمان و جسم و جان شد

Гулистон шуд ҷаҳон аз акси рӯйиш

گلستان شد جهان از عکس رویش

Баҳр ҷо тофт рухсори накӯяш

بهر جا تافت رخسار نکویش

Бгндм тофт одамро зираи барад

بگندم تافت آدم را زره برد

Магӯ гандум ки онхоли сияҳи барад

مگو گندم که آنخال سیه برد

На гандуми донаи пайғамбар фиреб аст

نه گندم دانه پیغمبر فریب است

Балои роҳи мо хол ҳабиб аст

بلای راه ما خال حبیب است

Мурод аз холи вхт ҷилавот зотаст

مراد از خال وخط جلوات ذاتست

Намоишҳои асмоء ва сифотаст

نمایشهای اسماء و صفاتست

Мабодои сӯрат лафзат занад роҳ

مبادا صورت لفظت زند راه

Нӣӣ чун зи истилоҳи қавми огоҳ

نئی چون ز اصطلاح قوم آگاه

Каманди зулф ӯ шуд зилли ммдўд

کمند زلف او شد ظل ممدود

Набошад ҳалқӣ аз онҳлқаҳи мардӯд

نباشد حلقی از آنحلقه مردود

Лабаши барад аз латофати ҳуши мисатон

لبش برد از لطافت هوش مستان

Нигоҳаши басти чашму гӯши мисатон

نگاهش بست چشم و گوش مستان

Даҳонаш халқро дар ҳайрати афканд

دهانش خلق را در حیرت افکند

Ки гуфтор аз куҷо буд ва шукр ханд

که گفتار از کجا بود و شکر خند

Миёни баст ва майонаш бастанӣ буд

میان بست و میانش بستنی بود

Бмўӣнии кофи внўни пайвастанӣ буд

بموئنی کاف ونون پیوستنی بود

Ббзм омад яке бинмуд қомат

ببزم آمد یکی بنمود قامت

Ҳамеи бинии з пай коед қиёмат

همی بینی ز پی کاید قیامت

Қиёматҳо ҷуз аз болой ӯ нест

قیامتها جز از بالای او نیست

Сиррӣ набӯд ки дар савдоӣ ӯ нест

سری نبود که در سودای او نیست

Гиреҳи бгўшд аз гесуии парчин

گره بگوشد از گیسوی پرچین

Бҳрчини ҳалқаҳо баст аз мҷонин

بهرچین حلقه‌ها بست از مجانین

Бмўӣии баста аз дилҳои хаста

بموئی بسته از دلهای خسته

Шикастаи баста ҳар сӯи дастаи даста

شکسته بسته هر سو دسته دسته

Ба пеши чашм ӯ ҳар сӯи фитода

به پیش چشم او هر سو فتاده

зи беморони дил бар марг дода

ز بیماران دل بر مرگ داده

Лабаши срчшаҳ об ҳаётаст

لبش سرچشه آب حیاتست

зи баҳри ориф аз вай воридотаст

ز بهر عارف از وی وارداتست

Нагунҷад лутфи лаълаш дар иборат

نگنجد لطف لعلش در عبارت

Наёяд васфи зотш дар ишорат

نیاید وصف ذاتش در اشارت

Сафӣ зон лаби ҳаёт ҷовдон ёфт

صفی زان لب حیات جاودان یافت

Шукрҳо Хизри вақт орифон ёфт

شکرها خضر وقت عارفان یافت

Шукрҳои лабаши чбўди латоиф

شکرهای لبش چبود لطایف

Расад зон аҳли маъниро вазоиф

رسد زان اهل معنی را وظایف

Сафиро баради зӯри бода аз даст

صفی را برد زور باده از دست

Нагардад аз қадаҳҳои сувари маст

نگردد از قدحهای صور مست

Кашад соғари ҳаме зон чашми махмур

کشد ساغر همی زان چشم مخمور

Ки чашми бади зи чашм ӯ буд давр

که چشم بد ز چشم او بود دور

Кунад касе соғару паймонаи масташ

کند کسی ساغر و پیمانه مستش

Ки дил бар ондўи чашм май парастиш

که دل بر آندو چشم می پرستش

зи сӯратҳо намояди сайри маънӣ

ز صورتها نماید سیر معنی

Набинад марди маънии ғайри маънӣ

نبیند مرد معنی غیر معنی

Тўбинии холу хат , ман ҷамъу фарқаш

توبینی خال و خط،‌من جمع و فرقش

Ту бинии зулфу рухи ман ғарбу шарқаш

تو بینی زلف و رخ من غرب و شرقش

зи холи тираи байнами ваҳдаташ ро

ز خال تیره بینم وحدتش را

зи хатҳо ҳам зуҳӯри касраташ ро

ز خطها هم ظهور کثرتش را

Чу инҳо прдҳоӣ ҳасан ёранд

چو اینها پردهای حسن یارند

Ниқоби онҷмол ва он изоранд

نقاب آنجمال و آن عذارند

Бар он рухсор рӯзафзӯн ҳиҷобанд

بر آن رخسار روزافزون حجابند

Чу гулҳо кони ҳиҷоб рӯй обанд

چو گلها کان حجاب روی آبند

Ҳиҷоб аз баҳри он бар рӯй худ баст

حجاب از بهر آن بر روی خود بست

Ки то бинад ки бе мезу шавад маст

که تا بیند که بی می زو شود مست

Шаробашро бадали резад на дар хам

شرابش را بدل ریزد نه در خم

Бъшқ ӯ зи сари хезад на аз дам

بعشق او ز سر خیزد نه از دم

Ниҳони худро зи чашми марду зани сохт

نهان خود را ز چشم مرد و زن ساخت

Бҷстҷўии худ пас анҷумани сохт

بجستجوی خود پس انجمن ساخت

Уқули анҷуманро мухталиф кард

عقول انجمن را مختلف کرد

Ҳар он якро бҷоӣӣ мӯътакиф кард

هر آن یک را بجائی معتکف کرد

Якеро сохт побанди слосл

یکی را ساخت پابند سلاسل

Якеро кард саргарми расоъл

یکی را کرد سرگرم رسائل

Якеро шуд фурӯ дар дидау дил

یکی را شد فرو در دیده و دل

Якеро роҳ васл афтод мушкил

یکی را راه وصل افتاد مشکل

Яке бориши накӯ бар манзил афтод

یکی بارش نکو بر منزل افتاد

Яке роҷстҷў биҳосл афтод

یکی راجستجو بیحاصل افتاد

Яке дидаш миёни ҷамъ ва нашнохт

یکی دیدش میان جمع و نشناخت

Яке ҳам диду орифи гашту ҷони бохт

یکی هم دید و عارف گشت و جان باخت

Якеро чашм бино доду нурӣ

یکی را چشم بینا داد و نوری

Ки дар ҷамъаш бибинад бе қусӯрӣ

که در جمعش ببیند بی‌قصوری

Набошад ҳеҷ ҳоҷати ҷустуҷӯ ро

نباشد هیچ حاجت جستجو را

Нашуд ғоиб ки токс ҷӯяд ӯ ро

نشد غایب که تاکس جوید او را

Яке дидаш вале лаби баст ва шуд гӯш

یکی دیدش ولی لب بست و شد گوش

Гузид ӯ лаб бар ин яъне ки хомӯш

گزید او لب بر این یعنی که خاموش

Яке андари ҳақиқати ҷусти розаш

یکی اندر حقیقت جست رازش

Яке омад гирифтори муҷозаш

یکی آمد گرفتار مجازش

Бҳсн ӯ ҷилвагар дар об ва гул шуд

بحسن او جلوه‌گر در آب و گل شد

Ҳам одами ишқи ӯро мутаҳаммил шуд

هم آدم عشق اورا متحمل شد

Замину осмон аз вай або кард

زمین و آسمان از وی ابا کرد

Магари одам ки ҳамли ин бало кард

مگر آدم که حمل این بلا کرد

Чун ансонро набӯд ондидаҳу ҳад

چون انسانرا نبود آندیده و حد

Ки ббнндши ҳамаи онсон ки бояд

که ببنندش همه آنسان که باید

Банодир шуд ки бинад биўсоит

بنادر شد که بیند بیوسایط

Яке рӯи накӯяш дар равобит

یکی رو نکویش در روابط

Лиҳозои мо сўоро кард асбоб

لهذا ما سوارا کرد اسباب

Ки пуед сӯй ӯ ҳар каси азин боб

که پوید سوی او هر کس ازین باب

Ба бинад рӯй хубашро дар ойин

به بیند روی خوبش را در آئین

Чу рӯй оби софи андари раёҳин

چو روی آب صاف اندر ریاحین

Баҳри шиӣии зи ҳасани бимсолш

بهر شیئی ز حسن بیمثالش

Нишонеи ҳашт баҳри иттисолаш

نشانی هشت بهر اتصالش

Сафо бар гули латофат бар саман дод

صفا بر گل لطافت بر سمن داد

Бсрўи андом ва бар сунбул шикан дод

بسرو اندام و بر سنبل شکن داد

Чу зи ашёъ буд инсони ҷумлаи ҷомеъ

چو ز اشیاء بود انسان جمله جامع

Дар ӯ шуд ҷамъи кули ҳасани сонеъ

در او شد جمع کل حسن صانع

зи малики ақл то шаҳри ҳаюло

ز ملک عقل تا شهر هیولا

зи сӯрати бози ҳам то ҷамъи асмо

ز صورت باز هم تا جمع اسما

Ки ҳаст аз ҳасан ӯ ҳар як далоил

که هست از حسن او هر یک دلایل

Дар аснони ҷилвагар гашти оншмоил

در اسنان جلوه‌گر گشت آنشمایل

Яке дар дид худ комили назар буд

یکی در دید خود کامل نظر بود

Шарории ҳам зи ишқаш бар ҷигар буд

شراری هم ز عشقش بر جگر بود

Бъолмҳои маънии раҳи сипари гашт

بعالمهای معنی ره سپر گشت

Бар ӯ шоҳи аволими ҷилвагар гашт

بر او شاه عوالم جلوه گر گشت

Нигорӣ аз ҳақиқати ҷилвагар гашт

نگاری از حقیقت جلوه‌گر گشت

Аёни андари мроёии сувари гашт

عیان اندر مرایای صور گشت

Сувари ҳам з ӯст лекин дар саноат

صور هم ز اوست لیکن در صناعت

Макун бар сӯрат ар мардии қаноат

مکن بر صورت ار مردی قناعت

Бензади аҳли маънии ҳуби акмал

بنزد اهل معنی حب اکمل

Нзибди ҷуз ки бар маҳбӯби аввал

نزیبد جز که بر محبوب اول