Иборати он бсирт гар саботаст

عبارت آن بسیرت گر ثباتست

зи даври кули асмоءи всФотст

ز دور کل اسماء وصفاتست

Дигар ҳам аз шуъӯни зоти воҷиб

دگر هم از شئون ذات واجب

Шуд ин куброи вилоят бар муроқиб

شد این کبری ولایت بر مراقب

Чу шуд вориди бслоки суъӯдӣ

چو شد وارد بسلاک صعودی

Худ он асрори тавҳиди вуҷӯдӣ

خود آن اسرار توحید وجودی

Дигар ҳам болъёни срмъит

دگر هم بالعیان سرمعیت

Бидӯни мислиу ташбеҳу дўӣит

بدون مثل و تشبیه و دوئیت

зи фавқ арз бинад ӯ бўҷдон

ز فوق عرض بیند او بوجدان

Илои таҳти алсрии нурии сияҳи сон

الی تحت‌الثری نوری سیه‌سان

Муҳӣти он нуру муставлеи кмоҳӣ

محیط آن نور و مستولی کماهی

Бар ашёъи ҷумла аз ма то бмоҳӣ

بر اشیاء جمله از مه تا بماهی

Надорад рангӣ ар бошад сияҳи фом

ندارد رنگی ار باشد سیه‌فام

Бмҳз нисбатаст ин лек неи том

بمحض نسبت است این لیک نی تام

Бойени маънӣ кигар хўонндши асвад

باین معنی که گر خوانندش اسود

Савод аз баҳр мафҳумаст ё ҳад

سواد از بهر مفهوم است یا حد

Бони мисдоқи коллаҳ дар ъмо буд

بآن مصداق کالله در عما بود

Ъморогар сияҳ гуфтам баҷо буд

عما را گر سیه گفتم بجا بود

Ъморогар мисли хоҳӣ савод аст

عما را گر مثل خواهی سواد است

Савод аз баҳри таъйин мурод аст

سواد از بهر تعیین مراد است

Ъмои шарташи бтҳқиқи арбрии пай

عما شرطش بتحقیق اربری پی

Буд أни лоикўни маъааи шиӣӣ

بود أن لایکون معه شیئی

Ъмо бошад бмънии он сияҳи хам

عما باشد بمعنی آن سیه خم

Ки ранг мосўо гардад дар ӯ гум

که رنگ ماسوا گردد در او گم

Ғарази нури сияҳ осор зотаст

غرض نور سیه آثار ذاتست

Дар ӯ махфӣу мндк мумкинот аст

در او مخفی و مندک ممکنات است

Ба бинад пас мисоли шамси нурӣ

به بیند پس مثال شمس نوری

Шавад толеъи зи матлаъ дар зуҳӯрӣ

شود طالع ز مطلع در ظهوری

Худ он моҳии он нур сиёҳ аст

خود آن ماحی آن نور سیاه است

Ки пиндории ҳамон зот илоҳ аст

که پنداری همان ذات اله است

Намонад боқӣ ӯро ҳам асари боз

نماند باقی او را هم اثر باز

Кунад авди онзмони ашёъ дигар боз

کند عود آنزمان اشیاء دگر باز

Вуҷӯд мумкинот ояд баҷои худ

وجود ممکنات آید بجا خود

Ки дар нури сиёҳи он музмаҳили бад

که در نور سیاه آن مضمحل بد

Бимонанд вуҷӯдоти кавокиб

بمانند وجودات کواکب

Шуъоъи шамсро андари ҷавониб

شعاع شمس را اندر جوانب

Басарро чун бҳдӣ нест ҳадат

بصر را چون بحدی نیست حدت

Ки андари сайри қалбии гоҳи руят

که اندر سیر قلبی گاه رؤیت

Диҳад бо шамси тмиизи кавокиб

دهد با شمس تمییز کواکب

Бмънии фарқи мумкинро аз воҷиб

بمعنی فرق ممکن را از واجب

Чунон донад ки ҳаст ин ҳар ду як нур

چنان داند که هست این هر دو یک نور

зи тавҳидӣ ки ӯро гашти манзур

ز توحیدی که او را گشت منظور

Дар ӣнҳолаш расад аз ҳақи аноят

در اینحالش رسد از حق عنایت

Ки худ дар сайри ин куброи вилоят

که خود در سیر این کبری ولایت

Ки бошад ин вилоят аз набӣин

که باشد این ولایت از نبیین

Мақоми сҳўи куллӣ ҳам бтъиин

مقام صحو کلی هم بتعیین

Вуҷӯди мумкинот аз дуну воло

وجود ممکنات از دون و والا

Бибинад мустақару собити онҷо

ببیند مستقر و ثابت آنجا

Валикини болтбъ яъне ки зиллӣ аст

ولیکن بالتبع یعنی که ظلی است

Бидӯни нури зилл бар ҷой худ нест

بدون نور ظل بر جای خود نیست

Бар эъдомаст воқеъи куни азлол

بر اعدام است واقع کون اضلال

Чун нур омад шуд ӯ мавҷӯди фии улҳол

چون نور آمد شد او موجود فی‌الحال

Набошад ҳастӣ ашёъи кмоҳӣ

نباشد هستی اشیاء کماهی

Ҷузи осорӣ з ҳастӣ илоҳӣ

جز آثاری ز هستی الهی

бад-инсон бози ҳам авсофи ашёъ

بدینسان باز هم اوصاف اشیاء

Софати ҳақ буд на айни якто

صافت حق بود نه عین یکتا

Худ ин гӯйанд тавҳиди шҳўдист

خود این گویند توحید شهودیست

Аёни ҷуз дар латифаи нафас ҳам нест

عیان جز در لطیفه نفس هم نیست

Бтўҳиди шуҳудии солики роҳ

بتوحید شهودی سالک راه

зи сар ақрбит гардад огоҳ

ز سر اقربیت گردد آگاه

Миёни ақрбит бо маъаят

میان اقربیت با معیت

Тамиз ӣнҷост грдорӣ ба ният

تمیز اینجاست گرداری به نیت

Ниҳоят дар маъаят иттиҳод аст

نهایت در معیت اتحاد است

зи китмони дўӣити он мурод аст

ز کتمان دوئیت آن مراد است

Маъаятгар туро дар ният омад

معیت گر تو را در نیت آمد

Яқини китмон аснинит омад

یقین کتمان اثنینیت آمد

Вуҷӯди мумкин аз ҳақ мстФод аст

وجود ممکن از حق مستفاد است

Ҳақиқат бар адам ӯро ниҳод аст

حقیقت بر عدم او را نهاد است

На сӯй ӯ тавон кардӣ ишорат

نه سوی او توان کردی اشارت

Ки ин бошад зи маъдӯми истиорат

که این باشد ز معدوم استعارت

Аз ин таҳқиқи ваҷҳи ақрбит

از این تحقیق وجه اقربیت

Буд мақсӯд дар кашфи ҳақиқат

بود مقصود در کشف حقیقت

Вуҷӯди асли нисбати брўҷўдӣ

وجود اصل نسبت بروجودی

Ки он зилласт ва аз аслаш намӯдӣ

که آن ظل است و از اصلش نمودی

Буд албата бар зилли ақрб аз вай

بود البته بر ظل اقرب از وی

Ки зилл бе ӯ буд нобӯду лошиӣ

که ظل بی او بود نابود و لاشیئ

Кунӣ чун бар вуҷӯди зилли назари боз

کنی چون بر وجود ظل نظر باز

Ба бинии зи аслаши авсофу асари боз

به بینی ز اصلش اوصاف و اثر باز

Шавад бар ақрбити аътрأФт

شود بر اقربیت اعترأفت

Намояди асли ақрби бихлоФт

نماید اصل اقرب بیخلافت

Азин афзӯни зи баҳр лафз ҷонӣаст

ازین افزون ز بهر لفظ جانیست

Хиради ҳам балки онҷои ошнонист

خرد هم بلکه آنجا آشنانیست

Амали ӣнҷои варои тавр ақл аст

عمل اینجا ورای طور عقل است

Бурун аз қилу қоли илм ва нақл аст

برون از قیل و قال علم و نقل است

Биҷузи кашфи андар онҷо нест роҳӣ

بجز کشف اندر آنجا نیست راهی

Бароҳин зулматасту кашфи моҳӣ

براهین ظلمت است و کشف ماهی

зи нави таҳқиқӣ аз куброи вилоят

ز نو تحقیقی از کبری ولایت

Шинав гар бошад аз ғайбати аноят

شنو گر باشد از غیبت عنایت

Буд он доираи давр аз муғойир

بود آن دایره دور از مغایر

Мутазаммини бқўс ва се давоир

متضمن بقوس و سه دوایر

зи нисфи доираи аввалии бмънӣ

ز نصف دایره اولی بمعنی

Буд аз онўлоит кӯаст кубро

بود از آنولایت کوست کبری

Аз он се нисф яъне дар ривоят

از آن سه نصف یعنی در روایت

Буд аз баҳри он куброи вилоят

بود از بهر آن کبری ولایت

Дар ӯ шуд кашфи сроқрбит

در او شد کشف سراقربیت

Бтўҳид шуҳудӣ ёфт нисбат

بتوحید شهودی یافت نسبت

Дигар ҳам нисфи соФли баҳри асмост

دگر هم نصف سافل بهر اسماست

Ҳам авсофӣ ки зояд назд доност

هم اوصافی که زاید نزد داناست

Дигар ҳам муштамил шуд нисфи олӣ

دگر هم مشتمل شد نصف عالی

Шуъӯни зотро ъндолмўолӣ

شئون ذات را عندالموالی

Сӯии он доираи кӯро лтоӣФ

سوی آن دایره کو را لطائف

Буд мари панҷгона дар мўоқФ

بود مر پنجگانه در مواقف

Маҳалу мавриди файзи фаровон

محل و مورد فیض فراوان

Латифаи нафас дар ин доираи дон

لطیفه نفس در این دایره دان

Бшркти болтоӣФи кони бмшҳўр

بشرکت بالطائف کان بمشهور

БўсФи панҷгонаи гашти мазкӯр

بوصف پنجگانه گشت مذکور

Шуд андари доираи суғро беонаш

شد اندر دایره صغری بیانش

зи қалбу рӯҳ ва сар омад нишонаш

ز قلب و روح و سر آمد نشانش

Чу воқеъ шуд урӯҷ аз ақрбит

چو واقع شد عروج از اقربیت

Басӯии доираи асл аз мазият

بسوی دایره اصل از مزیت

Ва зон бар асли аслаш иртиқо ёфт

و زان بر اصل اصلش ارتقا یافت

Ва зон бар асли солис аҷтбо ёфт

و زان بر اصل ثالث اجتبا یافت

Фанои ӣнҷои ҳақиқат бар камол аст

فنا اینجا حقیقت بر کمال است

Ки бо маҳбӯби аслӣ иттисол аст

که با محبوب اصلی اتصال است

Фаноӣ қабл осори фанои бад

فنای قبل آثار فنا بد

Дар ӣнҷои маънии он ҷилва гар шуд

در اینجا معنی آن جلوه‌گر شد

Дар аввали ҳуби банда бар аҳад шуд

در اول حب بنده بر احد شد

Дар ӣнҷои ҳуби ҳақ бар зот худ шуд

در اینجا حب حق بر ذات خود شد

Дар аввали абд дар ҳуби ҳақи нсқи гашт

در اول عبد در حب حق نسق گشت

Дар ӣнҷои ҳуби абдии ҳуби ҳақи гашт

در اینجا حب عبدی حب حق گشت

Дигар бишинав бўҷаҳи истиқомат

دگر بشنو بوجه استقامت

зи қатъи доираи куброи аломат

ز قطع دایره کبری علامت

Ки донеи давраи сират тамом аст

که دانی دوره سیرت تمام است

Ва ё боқии зи ваии андар мақом аст

و یا باقی ز وی اندر مقام است

Намонда чизе ар боқии зи тмст

نمانده چیزی ار باقی ز طمست

Намояди доира чун қурси шамсат

نماید دایره چون قرص شمست

Бсири доираи гардӣ чу борӣк

بسیر دایره گردی چو باریک

Набошад ҷоӣӣ аз ваии ҳеҷ торик

نباشد جائی از وی هیچ تاریک

Вагар ноқис буд сайр аз вуқуф

و گر ناقص بود سیر از وقوف

Намояди офтобӣ бо кусуфат

نماید آفتابی با کسوفت

Бон қадре ки сират нотамом аст

بآن قدری که سیرت ناتمام است

Ҳамон аз доираи торик фом аст

همان از دایره تاریک فام است

Чу дар вақти кусуф аз қурси хуршед

چو در وقت کسوف از قرص خورشید

Намояди тира ва бенур дар дид

نماید تیره و بی‌نور در دید

Ҳам осораши бзоҳри шарҳ садр аст

هم آثارش بظاهر شرح صدر است

Зрби нурати ҳилолӣ ё ки бадар аст

زرب نورت هلالی یا که بدر است

Баҳри андозаи шарҳ садр бошад

بهر اندازه شرح صدر باشد

Дар исломи ҳақиқӣ қадар бошад

در اسلام حقیقی قدر باشد

Нишони шарҳи садратгар бароне

نشان شرح صدرت گر برانی

Буд тарки таъаррузи бигмонӣ

بود ترک تعرض بیگمانی

Васеъи алқлби давр аз инқибоз аст

وسیع‌القلب دور از انقباض است

Бар аҳкоми қазо беэътироз аст

بر احکام قضا بی‌اعتراض است

Валикини ин мақомаст ва камол аст

ولیکن این مقام است و کمال است

На маҳзи фарзу ваҳм ва эҳтимол аст

نه محض فرض و وهم و احتمال است

Ки каси худро тавонад бар ризо дошт

که کس خود را تواند بر رضا داشت

БънФу ҷабри розӣ бар қазо дошт

بعنف و جبر راضی بر قضا داشت

Маҳоласт ин магар каз иҳтимомат

محال است این مگر کز اهتمامت

Буд сирӣ ва он гардад мақомат

بود سیری و آن گردد مقامت