Мутлақи алзотӣ ки ӯ дорандаи ашёстӣ

مطلق الذاتی که او دارنده اشیاستی

Ҳаштӣ ашёъ аз он яктоӣ бе ҳмтостӣ

هشتی اشیاء از آن یکتای بی‌همتاستی

Лои бшрти андари вуҷӯду мутлақ аз ашёъи бзот

لا بشرط اندر وجود و مطلق از اشیاء بذات

Дар маротиб гарчи айни ҷумлаи ашёстӣ

در مراتب گرچه عین جمله اشیاستی

Мутлақ аз итлоқ ва тақӣедасту пок аз чанд ва чун

مطلق از اطلاق و تقیید است و پاک از چند و چون

Неи бшрти шеи қоими неи бшрти лостӣ

نی بشرط شیی قائم نی بشرط لاستی

Ваҳдату касрат ду васфанд он бҷмъ ва он бФрқ

وحدت و کثرت دو وصفند آن بجمع و آن بفرق

Ношӣ аз зотӣ ки ҷамъу фарқро доростӣ

ناشی‌ از ذاتی که جمع و فرق را داراستی

Ваҳдати зотш таҷаллӣ кард ва шуд касрати падед

وحدت ذاتش تجلی کرد و شد کثرت پدید

Бози пайдои зини касӣри он воҳиди иктостӣ

باز پیدا زین کثیر آن واحد یکتاستی

Орифони гӯяндагони зоти қадими лобшрт

عارفان گویندگان ذات قدیم لابشرط

Ки на ҷузваст ва на кули андар мисли дрёстӣ

که نه جزو است و نه کل اندر مثل دریاستی

Баҳри лоҳдии бурун аз каму Киеву маду ҷзр

بحر لاحدی برون از کم و کیف و مد و جزر

Неи фузуни гаштии зи шиӣии неи бшиӣии костӣ

نی فزون گشتی ز شیئی نی بشیئی کاستی

Баҳри аввалро ки зотаст он бтртиби вуҷӯд

بحر اول را که ذاتست آن بترتیب وجود

Нест ҷузи як мавҷ ва он як ҳазрати асмостӣ

نیست جز یک موج و آن یک حضرت اسماستی

Чист асмоءи он мсмоӣӣ ки лафзу ҳарфу савт

چیست اسماء آن مسمائی که لفظ و حرف و صوت

Раҳ надорад дар вайу беруни зи шарҳи мостӣ

ره ندارد در وی و بیرون ز شرح ماستی

Аҳмадяти ин буд ақлаш агар хуоне равост

احمدیت این بود عقلش اگر خوانی رواست

Шарти шиӣии влои бшиӣӣ ҳар дуро мбностӣ

شرط شیئی ولا بشیئی هر دو را مبناستی

Мавҷи сонии олам аиъон шуд аз баҳри вуҷӯд

موج ثانی عالم ایعان شد از بحر وجود

Хуоне аз илм ар ки ғайби мутлақаши брҷостӣ

خوانی از علم ار که غیب مطلقش برجاستی

Хонд аъёнро ду аъёни собитаи мавҷӯдаи боз

خواند اعیان را دو اعیان ثابته موجوده باز

Пеши орифи ин маъонии собиту мҷростӣ

پیش عارف این معانی ثابت و مجراستی

Айни собити олам илмасту файзи мунбасит

عین ثابت عالم علم است و فیض منبسط

Айни мавҷӯди онкии ашёъро бҷмъ оростӣ

عین موجود آنکه اشیاء را بجمع آراستی

Мавҷи сими олами ҷабарут аъло шуд баном

موج سیم عالم جبروت اعلی شد بنام

Каз мисоли мутлақу ғайби музофи аншостӣ

کز مثال مطلق و غیب مضاف انشاستی

Он чаҳоруми мавҷ малакӯт омад аз амраши тамом

آن چهارم موج ملکوت آمد از امرش تمام

Олами арвоҳ агар дории биёади онҷостӣ

عالم ارواح اگر داری بیاد آنجاستی

Мавҷи панҷуми олам халқаст дар танзими малик

موج پنجم عالم خلق است در تنظیم ملک

Ки шуҳуд мутлақаш хонанд ва ин пидостӣ

که شهود مطلقش خوانند و این پیداستی

Ҷумлаи афлоку аносир аз сурайёи срӣ

جمله افلاک و عناصر از ثریا ثری

Олам маликасту боқӣ ҳар чаҳ зини аҷзостӣ

عالم ملک است و باقی هر چه زین اجزاستی

Мавҷи аъзами ҷомеъи ин ҷумла аз ғайбу шуҳуд

موج اعظم جامع این جمله از غیب و شهود

Ҳазрати инсони комили мазҳари волостӣ

حضرت انسان کامل مظهر والاستی

Мавҷҳо яъне вуҷӯди мумкинот аз ҷузъу кул

موجها یعنی وجود ممکنات از جزء و کل

Мавҷ ин баҳранду арзу фарши азуи брпостӣ

موج این بحرند و عرض و فرش ازو برپاستی

Ҷумлаи ашёъи рост дар файзи вуҷӯд ӯ восита

جمله اشیاء راست در فیض وجود او واسطه

Ҳам далели халқи зини пастии абри болостӣ

هم دلیل خلق زین پستی ابر بالاستی

Рутбаҳо дар ҳади худ ҳар як бФизии мустафиз

رتبه‌ها در حد خود هر یک بفیضی مستفیض

Ин буд қавси нузул ар оқилу доностӣ

این بود قوس نزول ار عاقل و داناستی

Холиқи аинҷмлаҳи ашёъи мавҷади ин мумкинот

خالق اینجمله اشیاء موجد این ممکنات

Зот бе мисли онўҷўди мутлақи аълостӣ

ذات بی‌مثل آنوجود مطلق اعلاستی

Баъди тартиби нузулии ҳозири қавси суъӯд

بعد ترتیب نزولی حاضر قوس صعود

Бош нек ар Рахши идрокати фалаки пимостӣ

باش نیک ار رخش ادراکت فلک پیماستی

Кун таъаллуқи комдӣ аз нутфа чун то малики ақл

کن تعلق کامدی از نطفه چون تا ملک عقل

Бозгашти зини сафар то ҷинаи алмоўостӣ

بازگشت زین سفر تا جنه‌‌الماواستی

Рахти бастӣ чун зи дори ҷисму раҳи барадии бҷон

رخت بستی چون ز دار جسم و ره بردی بجان

Қавми гўиндти тариқати манзили аўлостӣ

قوم گویندت طریقت منزل اولاستی

Хизмат пераст гирдонеи тариқат каз нахуст

خدمت پیر است گردانی طریقت کز نخست

Дар сулӯкати раҳнамо то манзили ахростӣ

در سلوکت رهنما تا منزل اخراستی

Гардад ин манзили тааюнҳои ҷисмонии заъиф

گردد این منزل تعینهای جسمانی ضعیف

Зонка сӯрат монад даравии дили сӯии мъностӣ

زانکه صورت ماند دروی دل سوی معناستی

Манзили сонӣ туро бошад мақоми маърифат

منزل ثانی ترا باشد مقام معرفت

Кон буд малакӯту онҷои ъломи ъқбостӣ

کان بود ملکوت و آنجا علام عقباستی

Кашф ар воҳт чу шуд гаштии бакулии мунқатиъ

کشف ار واحت چو شد گشتی بکلی منقطع

Зини шуъӯноти шуҳудии кат дар ӯ скностӣ

زین شئونات شهودی کت در او سکناستی

Шуд ҳақиқати номи ҷабарутат ки сим манзил аст

شد حقیقت نام جبروتت که سیم منزل است

Рӯҳи куллиро заъифи ӣнҷои тъинҳостӣ

روح کلی را ضعیف اینجا تعینهاستی

Манзили тўҳд агар дории яқини аъёни мост

منزل توحد اگر داری یقین اعیان ماست

Кандар анҷои номи касрат аз миён бархестӣ

کاندر انجا نام کثرت از میان برخاستی

Айни зоти солик ӣнҷо монаду боқии гашти маҳв

عین ذات سالک اینجا ماند و باقی گشت محو

Ҷамъи ваҳдат бемаҷол аз ҳар чаҳ ҷузи алостӣ

جمع وحدت بی‌مجال از هر چه جز الاستی

Манзили мо баъд аз ин бошад фанои фии алсФот

منزل ما بعد از این باشد فنای فی‌الصفات

Олами асмости он гуфтему баси зибостӣ

عالم اسماست آن گفتیم و بس زیباستی

Фонии фии ?ил шайх донад сари асмоءи сифот

فانی فی‌ال شیخ داند سر اسماء صفات

Шайхи худ дарёии илми илми алосмоءстӣ

شیخ خود دریای علم علم الاسماءستی

Чун гузашт аз олами асмоءи фанои фӣ илоҳ аст

چون گذشت از عالم اسماء فنای فی‌اله است

Зоти поки зулҷалоли ӣнҷоу боқии лостӣ

ذات پاک ذوالجلال اینجا و باقی لاستی

Бартараф гардид ӣнҷои гирди васфи эътибор

برطرف گردید اینجا گرد وصف اعتبار

Ин буд қавси суъӯди аръорФи биностӣ

این بود قوس صعود ارعارف بیناستی

Хлътии пӯшад дар ӣнҷои солик аз дебои қудс

خلعتی پوشد در اینجا سالک از دیبای قدس

Бози роҷеъи сӯии фарқ аз ҷамъ ӯ адностӣ

باز راجع سوی فرق از جمع او ادناستی

Ин бақоӣ биллоҳасту фарқи баъд аз ҷамъи мо

این بقای بالله است و فرق بعد از جمع ما

Ҳосилаши иршоди халқи ин раҷъати ъзмостӣ

حاصلش ارشاد خلق این رجعت عظماستی

Оташи дигар бадал дорам зи ҷазби ишқи дӯст

آتش دیگر بدل دارم ز جذب عشق دوست

Каз шарории мағзи ирфонами пар аз сўдостӣ

کز شراری مغز عرفانم پر از سوداستی

Бишинав асрори қаландарро мақом дигар аст

بشنو اسرار قلندر را مقام دیگر است

Дони фанои баъд аз бақо дар истилоҳи мостӣ

دان فنا بعد از بقا در اصطلاح ماستی

Боқӣ аллоҳ бошад мазҳари исми малик

باقی الله باشد مظهر اسم ملک

Вена қуланд молик алмаликасту нуқтаи босетӣ

وین قلند مالک الملک است و نقطه باستی

Боқии аллоҳи набӣу нуқта бо Муртазо аст

باقی الله نبی و نقطه با مرتضی است

Нуқта дар бо сомит ва аз нуқта бо гўёстӣ

نقطه در با صامت و از نقطه با گویاستی

Ҳаст болотар мақомии гӯши ишқии кӯ каз он

هست بالاتر مقامی گوش عشقی کو کز آن

Шарҳи созам гарчи шарҳи он на ҳади мостӣ

شرح سازم گرچه شرح آن نه حد ماستی

Шуд қаландари соҳиби он рутбаи олии баном

شد قلندر صاحب آن رتبه عالی بنام

Қавмро дар ин баёни иҷмоъ ва ҳам Фтўостӣ

قوم را در این بیان اجماع و هم فتواستی

Мо сӯии андари қаландари ғарқ ва ӯ саркаши зкўн

ما سوی اندر قلندر غرق و او سرکش زکون

Ҷумла аз вай ҳаст ва ӯ аз ҷумлаи мстсностӣ

جمله از وی هست و او از جمله مستثناستی

Мутлақ ӯ аз халқ ва ҳастӣҳои халқ аз вай чунонк

مطلق او از خلق و هستیهای خلق از وی چنانک

Нуқта аз ҳарфасту мутлақи ҳрФрои мбдостӣ

نقطه از حرفست و مطلق حرفرا مبداستی

Ҷумла аҷзоӣ ҳуруфаст аз вуҷӯди нуқтаи пар

جمله اجزای حروفست از وجود نقطه پر

Ҳарфҳоро нуқтаи доро аз алифи тоёстӣ

حرفها را نقطه دارا از الف تایاستی

Васфи втркибу тааюни ҳаду таъйину русум

وصف وترکیب و تعین حد و تعیین و رسوم

Нуқтаро набӯд ки ӯ собити бшрти лостӣ

نقطه را نبود که او ثابت بشرط لاستی

Аз аноолмънии алзии ҳам лоиқъи исми алайҳ

از اناالمعنی الذی هم لایقع اسم علیه

Шуд мудаллал каз ду кун ӯ бартару аълостӣ

شد مدلل کز دو کون او برتر و اعلاستی

Васф дар ёро нагӯяд каси бързу тӯлу умқ

وصف در یارا نگوید کس بعرض و طول و عمق

Ҳар чаҳ то хоҳии ту баҳр ва ҳар чаҳ бинии моءстӣ

هر چه تا خواهی تو بحر و هر چه بینی ماءستی

Гар ту гўӣӣ дар тааюни воҳид мутлақ куҷост

گر تو گوئی در تعین واحد مطلق کجاست

Нашоҳ гӯ бо ман куҷо дар ҳастӣ сҳбостӣ

نشاه گو با من کجا در هستی صهباستی

Нест шиӣии хориҷ аз вай ҳастяш бошад гувоҳ

نیست شیئی خارج از وی هستیش باشد گواه

Одамии охири ту чун хориҷи зи крмностӣ

آدمی آخر تو چون خارج ز کرمناستی

Олами Акбари тўӣӣ дар худ Фрўшў то тамом

عالم اکبر توئی در خود فروشو تا تمام

Кашф гардад каз чаҳ барпои оинҳмаҳи ғўғостӣ

کشف گردد کز چه برپا آینهمه غوغاستی

Озрии шўбти шикан бар нафаси бутгари зани табар

آزری شوبت شکن بر نفس بتگر زن تبر

То бутии бинӣ ки бутҳоро чунин оростӣ

تا بتی بینی که بتها را چنین آراستی

Мўсӣии шӯи дидаи вар то бенгарӣ каз фавқу таҳт

موسئی شو دیده ور تا بنگری کز فوق و تحت

Нав дар нурасту олами соҳати синостӣ

نو در نور است و عالم ساحت سیناستی

Ъисӣии шӯи поки дам то неки бинӣ ҳар чаҳ ҳаст

عیسئی شو پاک دم تا نیک بینی هر چه هست

Бедам ва бе миннати рҳи алқудси аҳёстӣ

بی‌دم و بی‌منت رح‌القدس احیاستی

Аҳмадии шӯи ишқи ҷӯ то донеи ин маънӣ ки шоҳ

احمدی شو عشق جو تا دانی این معنی که شاه

Бо ҳамаи дрср ва бо шахси ту дар ҷҳростӣ

با همه درسر و با شخص تو در جهراستی

Яъне ӯро нест ҷиру сари турои ин всФҳост

یعنی او را نیست جر و سر ترا این وصفهاست

Ҳар куҷо рафтӣ ту ӯ онҷо ва ӯ биҷостӣ

هر کجا رفتی تو او آنجا و او بیجاستی

Гӯш кун ашёъ чаҳ мегӯйанд дар дасти қабул

گوش کن اشیاء چه می‌گویند در دست قبول

То на пиндории бтсбиҳши ҳсои тнҳостӣ

تا نه پنداری بتسبیحش حصا تنهاستی

Гар зи худ ғофил набошӣ ҷумлаи зарроти вуҷӯд

گر ز خود غافل نباشی‌ جمله ذرات وجود

Раҷъатӣ доранд ва ҳар ҷузи ваии бакули пўёстӣ

رجعتی دارند و هر جز وی بکل پویاستی

Чашм дил бигушо ки бинӣ аз ҷавоҳир то арз

چشم دل بگشا که بینی از جواهر تا عرض

Рӯ бовар доранд ва ӯ ҳар дилии шидостӣ

رو باور دارند و او هر دلی شیداستی

Тобиши хури лаълҳоро дод ранги арғавон

تابش خور لعلها را داد رنگ ارغوان

Дар дили кҳсорҳои даллоли он мҷлостӣ

در دل کهسارها دلال آن مجلاستی

Хандаи гули боғҳоро сохт моломоли хеш

خنده گل باغها را ساخت مالامال خویش

Хуррам аз он хандаи хуш каз хорў каз хоростӣ

خرم از آن خنده خوش کز خارو کز خاراستی

Боғ дар боғасту ҷон дар ҷаҳони биҳишти андари биҳишт

باغ در باغست و جان در جهان بهشت اندر بهشت

Ҳар куҷо дар хотирати онсрўи маи симостӣ

هر کجا در خاطرت آنسرو مه سیماستی

Оламат ҷинат шавадгар тарки тан гўӣӣ бичишам

عالمت جنّت شود گر ترک تن گوئی بچشم

Ҳар саробии кавсарӣ ҳар хорбни тўбостӣ

هر سرابی کوثری هر خاربن طوباستی

Дӯзахат фирдавс шудгар нафии худхоҳии бъин

دوزخت فردوس شد گر نفی خودخواهی بعین

Ҳар пилосӣ ҳала ҳар кирмакии ҳўростӣ

هر پلاسی حلّه هر کرمکی حوراستی

Дил биорӣ даҳ ки беАвнаш наҷунбад дили зи ҷой

دل بیاری ده که بی‌عونش نجنبد دل ز جای

На збодии дон ки ҷнбонндаҳ дар аъзостӣ

نه زبادی دان که جنباننده در اعضاستی

Ҳастӣ хирад маҳв ҳастӣ кун ки ҳастӣҳо аз ӯст

هستی خرد محو هستی کن که هستیها از اوست

Рафт чун ҳаст збобӣ ҳастӣ ънқостӣ

رفت چون هست ذبابی هستی عنقاستی

Гар туро бо ӯст дили мағора ва майдон якаст

گر ترا با اوست دل مغاره و میدان یکست

Вари тўӣӣ бо тўтўӣӣ дар шаҳр ва дар сҳростӣ

ور توئی با توتوئی در شهر و در صحراستی

То яке саргарми ҳарфии тобкии побанди лафз

تا یکی سرگرم حرفی تابکی پابند لفظ

Модҳи парвонау зи шамъ бе прўостӣ

مادح پروانه و ز شمع بی‌پرواستی

Булъаҷаб нақулӣаст ту дар мадҳи колои касон

بوالعجب نقلی است تو در مدح کالای کسان

Вонгҳон дар дасти дуздати ҷбаҳу колостӣ

وانگهان در دست دزدت جبه و کالاستی

Сафдарони шер ху канданд мағзи шеру бабр

صفدران شیر خو کندند مغز شیر و ببر

Ту шҷиъ қисса хон аз ҳизру ҳиҷостӣ

تو شجیع قصه خوان از حیزر و هیجاستی

Раҳравони рафтанд то мақсӯди ту ҳайрони онк

رهروان رفتند تا مقصود تو حیران آنک

Ъорҷ аз тан ё зи рӯҳи он Сайиди бтҳостӣ

عارج از تن یا ز روح آن سید بطحاستی

Лаб бабанд аз гуфтугӯ бар зан табар башикан тилисм

لب ببند از گفتگو بر زن تبر بشکن طلسم

Сари мхор аз ҷустуҷӯи кӯ ҳар дамати ҷўёстӣ

سر مخار از جستجو کو هر دمت جویاستی

Чори табъ ва ҳафт наҷмати душманони хунинад

چار طبع و هفت نجمت دشمنان خونیند

Чнднозии комҳотсти он воин обостӣ

چندنازی کامهاتست آن واین آباستی

Дили зи меҳри ин ва он бар кун ки ҷузи ҳақ ҳар чаҳ ҳаст

دل ز مهر این و آن بر کن که جز حق هر چه هست

Фонӣаст ва ҳар ки фонӣ дӯст шуд рсўостӣ

فانیست و هر که فانی دوست شد رسواستی

Дӯсти гири онро ки халқи олам аз баҳр ту кард

دوست گیر آنرا که خلق عالم از بهر تو کرد

Сахт аз ёрии гурезон рӯй бо аъдостӣ

سخت از یاری گریزان روی با اعداستی

Нутқа будӣ ақл кардат аз ҳазизат дод авҷ

نطقه بودی عقل کردت از حضیضت داد اوج

Маҳшарӣ имрӯз дидӣ маҳшарии Фрдостӣ

محشری امروز دیدی محشری فرداستی

Халқ ӯ фармуд ризқ ӯ доду раҳмат ӯ намӯд

خلق او فرمود رزق او داد و رحمت او نمود

Айб ӯ пӯшади гуноҳ ӯ бахшад ӯ доростӣ

عیب او پوشد گناه او بخشد او داراستی

ӯст қодир ӯст қоим ӯст қиўм ӯст ҳӣ

اوست قادر اوست قائم اوست قیوم اوست حی

ӯ латифаст ӯ хабир ӯ мҷлأу мнҷостӣ

او لطیف است او خبیر او مجلأ و منجاستی

ӯ туро оварад аз ктми адами берун ва дод

او ترا آورد از کتم عدم بیرون و داد

Халъати эҷод ва гуфт ин ашрафи ашёстӣ

خلعت ایجاد و گفت این اشرف اشیاستی

Ҳоҷат аз ӯ хоҳи чашм аз ғайр ӯ пӯш ва мабош

حاجت از او خواه چشم از غیر او پوش و مباش

Камтар аз мӯрӣ ки ӯ дар сахраи смостӣ

کمتر از موری که او در صخره صماستی

Давлати боқии талаб бар шеи фонӣ дил мабанд

دولت باقی طلب بر شیی فانی دل مبند

Дар вилояти ҳуби шоҳи авлиёи аўлостӣ

در ولایت حب شاه اولیا اولاستی

Он вилоятро ки ҳақ бар мо сӯй бинмуда фарз

آن ولایت را که حق بر ما سوی بنموده فرض

Байъати таслим дар дасти шаҳи волостӣ

بیعت تسلیم در دست شه والاستی

Тоъати ҳақ дар ҳақиқати ишқ шоҳ авлиёст

طاعت حق در حقیقت عشق شاه اولیاست

Бе таваллои алӣ кӣ мумкинии брпостӣ

بی‌تولای علی کی ممکنی برپاستی

Воқиф аз асрори мавҷӯдот буд онкас ки гуфт

واقف از اسرار موجودات بود آنکس که گفت

Дафтари эҷодро номи алии тғростӣ

دفتر ایجاد را نام علی طغراستی

Зоти ҳақро ҷузи бнўри зот ҳақ натавон шинохт

ذات حق را جز بنور ذات حق نتوان شناخت

Собити ин маънии бнўронити мўлостӣ

ثابت این معنی بنورانیت مولاستی

Талъати рҳмтълӣ шоҳаст мроти зуҳӯр

طلعت رحمتعلی شاه است مرآت ظهور

Ин сафӣ донад ки чашми Фкртши биностӣ

این صفی داند که چشم فکرتش بیناستی

Хатм шуд ӣнҷои сухан дар ёб агар дории ту ҳуш

ختم شد اینجا سخن در یاب اگر داری تو هوش

Зеҳни орифи тунду табъи нуктаи дони ғростӣ

ذهن عارف تند و طبع نکته‌دان غراستی

Ҳарфро бигзору сари нуқтароовар бадаст

حرف را بگذار و سر نقطه را آور بدست

Ҳарфҳо қатраасту нуқтаи баҳри гавҳари зостӣ

حرفها قطره است و نقطه بحر گوهر زاستی

ё алии комили тўӣии ҷони сафиро даҳ камол

یا علی کامل توئی جان صفی را ده کمال

Аз ту чун бар нутқи қалбаши розҳо аиқостӣ

از تو چون بر نطق قلبش رازها ایقاستی

Қофия гар шуд мукаррари вари алиф бар ё бадал

قافیه گر شد مکرر ور الف بر یا بدل

Хотирам зон буд фориғи кони алиф ё ёстӣ

خاطرم زان بود فارغ کان الف یا یاستی

Ман бнзму наср бо гесуӣ ӯ гӯям сухан

من بنظم و نثر با گیسوی او گویم سخن

Гар басанду шеъри моро шоҳи мо ммзостӣ

گر بسند و شعر ما را شاه ما ممضاستی