Дид Флотўни маразӣ дар мизоҷ

دید فلاطون مرضی در مزاج

Ҷусти зи шогирди худ онрои алоҷ

جست ز شاگرد خود آنرا علاج

Гуфт з рӯй адаб эй зуфунун

گفت ز روی ادب ای ذوفنون

Сад чўмниро ту барраи раҳнамӯн

صد چومنی را تو بره رهنمون

Мо зи ту илм ва ҳунар омухтем

ما ز تو علم و هنر‌ آموختیم

Назд ту андӯхта андӯхтем

نزد تو اندوخته اندوختیم

Гуфт балӣ лек гуҳи эътидол

گفت بلی لیک گه اعتدال

Неи гуҳи беморӣу нақси камол

نی گه بیماری و نقص کمال

Ақл ки рнчўр шуд андари бадан

عقل که رنچور شد اندر بدن

Мавҷади сиҳҳати натавонад шудан

موجد صحت نتواند شدن

Онкӣ марӣз аст набошад табиб

آنکه مریض است نباشد طبیب

Печу хам кӯча надонад ғариб

پیچ و خم کوچه نداند غریب

эй башар Эй гашта зи сар то бпо

ای بشر ای گشته ز سر تا بپا

Узви бъзўт ба марази мубтало

عضو بعضوت به مرض مبتلا

Рӯзи бурузати мараз афзӯн шавад

روز بروزت مرض افزون شود

Худ бингар оқибатат чун шавад

خود بنگر عاقبتت چون شود

Бо марази мӯҳликии аинсони махуф

با مرض مهلکی اینسان مخوف

Чораи худ чун кунӣ эй бе вуқуф

چاره خود چون کنی ای بی‌وقوف

Набзи ясори туу набзи ямин

نبض یسار تو و نبض یمین

Ҳар ду марӣзанд з рӯй яқин

هر دو مریضند ز روی یقین

Аз паии ташхиси марази ин бон

از پی تشخیص مرض این بآن

Чанд сипорӣ ва кунӣ имтиҳон

چند سپاری و کنی‌امتحان

Чанд ба таҷвизи худ эй хираи сар

چند به تجویز خود ای خیره سر

з ҳар хурӣ дар ивази гули шукр

ز هر خوری در عوض گل شکر

Нусхаи намои пора ва башикан қалам

نسخه نما پاره و بشکن قلم

Тҷриаҳи худ бҳл аз беш ва кам

تجریهٔ خود بهل از بیش و کم

Нусха аз он гир ки худ солим аст

نسخه از آن گیر که خود سالم است

Ҳам бмрзи ҳам бдўо олам аст

هم بمرض هم بدوا عالم است

То нашӯй бандаи фармон ӯ

تا نشوی بندهٔ فرمان او

То нарӯй дар паии дармон ӯ

تا نروی در پی درمان او

Баҳри ту осоиш ва иҳбўд нест

بهر تو آسایش و یهبود نیست

Ҳеҷ туро ғайри зиён суд нест

هیچ تو را غیر زیان سود نیست

Моҳасал инаст ки дастури ҳақ

ماحصل این است که دستور حق

Баҳри башар бояду назму нсқ

بهر بشر باید و نظم و نسق

Боядмон ончӣ ки аз баҳри мо

بایدمان آنچه که از بهر ما

Ақл кул оварда з назд худо

عقل کل آورده ز نزد خدا

То ки аз ин тӣа залолат раҳем

تا که از این تیه ضلالت رهیم

Вар на ки то шоми абади гмрҳим

ور نه که تا شام ابد گمرهیم

Роҳбарони раҳи з ҳақ омухтанд

راهبران ره ز حق‌ آموختند

Шамъ аз он машъала афрӯхтанд

شمع از آن مشعله افروختند

Дил бндо дода мунодӣ шуданд

دل بندا داده منادی شدند

Хеши ҳидоят шуда ҳодӣ шуданд

خویش هدایت شده هادی شدند

Мо ҳама нафасему ҳўӣу ҳавас

ما همه نفسیم و هوی و هوس

Нафаси худ аз нафас бар оради нафас

نفس خود از نفس بر آرد نفس

Дар караи хоки биҷуз хок нест

در کرهٔ خاک بجز خاک نیست

Хок аз олоиши худ пок нест

خاک از آلایش خود پاک نیست

Хилқати он тира ва зулмоне аст

خلقت آن تیره و ظلمانی است

Равшаниаш зи ахтар нӯронӣ аст

روشنی‌اش ز اختر نورانی است

Каси натавонад ки дар ин шоми доҷ

کس نتواند که در این شام داج

Роҳи саломати супурд бе Сироҷ

راه سلامت سپرد بی‌سراج

Каси натавонад ки ба занну гумон

کس نتواند که به ظن و گمان

Раҳи бсломти баради андари ҷаҳон

ره بسلامت برد اندر جهان

Нури яқин бояд ри онҳами бадал

نور یقین باید ر آنهم بدل

Ҷуз ки з қуръон нашавад муттасил

جز که ز قرآن نشود متصل

Ҳарки дар ин роҳ муаййид равад

هرکه در این راه مؤید رود

Ҳамчуи сағир аз пай Аҳмад равад

همچو صغیر از پی احمد رود