Буд басӣ дар тамаъи кимиё
بود بسی در طمع کیمیا
Чеҳраи ман зард ба ранги тилло
چهرهٔ من زرد به رنگ طلا
Бутаи дил буд дар оташи маро
بوتهٔ دل بود در آتش مرا
Ҳол чу фирори мушавваши маро
حال چو فرار مشوش مرا
Дар амали шамсу қамар аз хаёл
در عمل شمس و قمر از خیال
Лоғар ва коҳидаҳ шудам чун ҳилол
لاغر و کاهیده شدم چون هلال
Умри гиромӣ ки бади эксири нақд
عمر گرامی که بد اکسیر نقد
Сарф намудем ҳама дар ҳалу ақд
صرف نمودم همه در حل و عقد
Тан ба мисли коҳу ғамами кӯд буд
تن به مثل کاه و غمم کود بود
Қръи вуҷӯдами пар аз андӯҳ буд
قرع وجودم پر از اندوه بود
Буд зи анбиқи ъиўнми мудом
بود ز انبیق عیونم مدام
Ашки муқаттар ба рухи зарди фом
اشک مقطر به رخ زرد فام
Кафшу каллаи ҷбаҳу дастору далқ
کفش و کله جبه و دستار و دلق
Рафт ҳама дар гарави зоҷу талқ
رفت همه در گرو زاج و طلق
Аз амалиёти нҳосу ҳадид
از عملیات نحاس و حدید
Баҳра ман шуд заҳамоти шадид
بهرهٔ من شد زحمات شدید
Шуд ҷигар аз оташи ҳасрати кабоб
شد جگر از آتش حسرت کباب
Ҳеҷ з мифтоҳ нашуд фатҳи боб
هیچ ز مفتاح نشد فتح باب
Зон ҳамаи тухми ҳаваси андари дилам
زان همه تخم هوس اندر دلم
Ҳеҷ ба ҷуз ранҷ нашуд ҳосилам
هیچ به جز رنج نشد حاصلم
Лек аз онҷо ки чу кӯбии дарӣ
لیک از آنجا که چو کوبی دری
Ояд аз он дар бадари охири сиррӣ
آید از آن در بدر آخر سری
Чун фалаками кори чунин сахт кард
چون فلکم کار چنین سخت کرد
Суҳбат перем ҷавон бахт кард
صحبت پیریم جوان بخت کرد
Ваа ки чаҳ перии дилу ҷонаши мунир
وه که چه پیری دل و جانش منیر
Ринду ҷаҳондидау равшани замир
رند و جهاندیده و روشن ضمیر
Даҳр куҳан ёфта аз ӯ навай
دهر کهن یافته از او نوی
Бандаи дарвешӣ ӯ хусравӣ
بندهٔ درویشی او خسروی
Дод яке нусхаи бмн аз вафо
داد یکی نسخه بمن از وفا
Гуфт амал кун буд ин кимиё
گفت عمل کن بود این کیمیا
Дарҷ дар он нусхаи каломӣ каз он
درج در آن نسخه کلامی کز آن
Аз адам омад бавуҷуди ин ҷаҳон
از عدم آمد بوجود این جهان
Қалб шавад моҳияти хок аз он
قلب شود ماهیت خاک از آن
Давр занад анҷуму афлок аз он
دور زند انجم و افلاک از آن
Шарҳи даҳумгар сифати он калом
شرح دهم گر صفت آن کلام
То ба сафи ҳашар буд нотамом
تا به صف حشر بود ناتمام
Турфаи каломӣ ки буд чун шаҷар
طرفه کلامی که بود چون شجر
Олами имкон будаш барг ва бар
عالم امکان بودش برگ و بر
Бояд агар огаҳят зон калом
باید اگر آگهیت زان کلام
Лафзи муҳаббат буд он вассалом
لفظ محبت بود آن والسلام
эй ки рӯй дар талаби кимиё
ای که روی در طلب کیمیا
Ман бкФ овардаам ин сӯи биё
من بکف آوردهام این سو بیا
Кун бмҳбти амал ва сад футуҳ
کن بمحبت عمل و صد فتوح
Бингар аз он дар ҷасаду нафасу рӯҳ
بنگر از آن در جسد و نفس و روح
Зуд амал кун ки амали крднист
زود عمل کن که عمل کردنیست
Ҳар ки амал кард ду олам ғанӣаст
هر که عمل کرد دو عالم غنیست
эй ки чиҳил соли ту бо навъи хеш
ای که چهل سال تو با نوع خویش
Душманӣ оварадӣу хасмии бпиш
دشمنی آوردی و خصمی بپیش
Ҷузи ғаму андӯҳ чаҳ дидӣ бигӯ
جز غم و اندوه چه دیدی بگو
Ғайри мазаммат чаҳ шунидӣ бигӯ
غیر مذمت چه شنیدی بگو
Ҳам бмҳбти гузарони рӯз чанд
هم بمحبت گذران روز چند
Ба нашуд ар рӯзи ту бар ман биханд
به نشد ار روز تو بر من بخند
Ин сифати нек чу одат шавад
این صفت نیک چو عادت شود
Моя ҳар ганҷ саодат шавад
مایهٔ هر گنج سعادت شود
Ин амал нек кунад зи эътибор
این عمل نیک کند ز اعتبار
Қалби сияҳро зари комили айёр
قلب سیه را زر کامل عیار
Дами зи муҳаббати зан ва ҳамчун сағир
دم ز محبت زن و همچون صغیر
Нақш кун ин номи блўҳи замир
نقش کن این نام بلوح ضمیر