Кӣ туоне баради сӯии манзили мақсӯди роҳ

کی توانی برد سوی منزل مقصود راه

Тӯша ӣ тан то насозӣ пора ӣ дили ҳамчуи моҳ

توشه ی تن تا نسازی پاره ی دل همچو ماه

Аз хатар дар сайргоҳи ин чаман эмин мабош

از خطر در سیرگاه این چمن ایمن مباش

Чҳчаҳ булбул ндонӣ чист , яъне чоҳи чоҳ

چهچه بلبل ندانی چیست، یعنی چاه چاه

Хуш нишин ин гулистон бош ҳамчун нахли мум

خوش نشین این گلستان باش همچون نخل موم

Реша ӣ худро макун занҷири по ҳамчун гиёҳ

ریشه ی خود را مکن زنجیر پا همچون گیاه

Эътимодӣ бар амонати дорӣ айём нест

اعتمادی بر امانت داری ایام نیست

Иззати худро ҳамон беҳтар ки худ дории нигоҳ

عزت خود را همان بهتر که خود داری نگاه

Дар шабистони ҷаҳонатгар сари осӯдагии сет

در شبستان جهانت گر سر آسودگی ست

Аз сари худ давр кун ҷонро чу шамъи субҳгоҳ

از سر خود دور کن جان را چو شمع صبحگاه

Ҳеҷ касро хотир аз даври ҷаҳон хушнӯд нест

هیچ کس را خاطر از دور جهان خشنود نیست

Хоҷа аз даст ғуломон нолад ва бе бе зи доа

خواجه از دست غلامان نالد و بی بی ز داه

Офияти хоҳӣ , чу анқои порсое пеша кун

عافیت خواهی، چو عنقا پارسایی پیشه کن

Турра ӣ хубон буд озодагонро доми роҳ

طره ی خوبان بود آزادگان را دام راه

Ҳирси шаҳват , мардро дар доми исёни афканд

حرص شهوت، مرد را در دام عصیان افکند

Рӯй гунҷишки нар аз баҳр ҳамин бошад сиёҳ

روی گنجشک نر از بهر همین باشد سیاه

Мардумӣ аз бас хатар дорад , ба саҳрои вуҷӯд

مردمی از بس خطر دارد، به صحرای وجود

Сабзи натавонади зи бим барқ шуд мардуми гиёҳ

سبز نتواند ز بیم برق شد مردم گیاه

Дорад ин бодӣ ки аз давлати сулаймон дар димоғ

دارد این بادی که از دولت سلیمان در دماغ

Чун шукуфа медиҳад бар боди охири боргоҳ

چون شکوفه می دهد بر باد آخر بارگاه

Дар миёни халқ аз асбоби таъаллуқ чора нест

در میان خلق از اسباب تعلق چاره نیست

Тарки сар кардан буд осонтар аз тарки кулоҳ

ترک سر کردن بود آسانتر از ترک کلاه

Дил ба ҷон омад маро аз миннати бахти сиёҳ

دل به جان آمد مرا از منت بخت سیاه

Эҳтиёҷами кош бар ҳамчун худӣ будӣ чу моҳ

احتیاجم کاش بر همچون خودی بودی چو ماه

Бас ки расвоем ба кӯии ишқи хубон , чун нигин

بس که رسوایم به کوی عشق خوبان، چون نگین

Сарнавиштамро тавон хондани зи нақши саҷдаи гоҳ

سرنوشتم را توان خواندن ز نقش سجده گاه

Нагузарам сӯии чаман , тарсами паии даъвии доғ

نگذرم سوی چمن، ترسم پی دعوی داغ

Лолаи домангир ман гардад чун хӯн бе гуноҳ

لاله دامنگیر من گردد چون خون بی گناه

Нисбати аҳли муҳаббати файз ҳо дорад ки кард

نسبت اهل محبت فیض ها دارد که کرد

Шохи гулро ошёни булбулони соҳиби кулоҳ

شاخ گل را آشیان بلبلان صاحب کلاه

Муддаӣ ишқаст , ғайр аз ҷони супурдан чора нест

مدعی عشق است، غیر از جان سپردن چاره نیست

Аз барои даъвии қозӣ наме бояд гувоҳ

از برای دعوی قاضی نمی باید گواه

Оҳ аз ин саргаштагӣ , коём аз баҳри сафар

آه از این سرگشتگی، کایام از بهر سفر

Як замони нгзордм дар хона ӣ худ чун нигоҳ

یک زمان نگذاردم در خانه ی خود چون نگاه

Дар сафари ризқи маро аз бас муқарар карда анд

در سفر رزق مرا از بس مقرر کرده اند

Ҳамӯ раҳзан мехӯрам дар хона ӣ худ , нони роҳ

همو رهزن می خورم در خانه ی خود، نان راه

Афканд бар сина ӣ ман тири ҳасрат чун камон

افکند بر سینه ی من تیر حسرت چون کمان

Дар чаман ҳар шохи гул каз бод мегардад дўтоаҳ

در چمن هر شاخ گل کز باد می گردد دوتاه

Сад сабу аз бодагар холӣ кунам , ранги шароб

صد سبو از باده گر خالی کنم، رنگ شراب

Аз рухам зоҳир намегардад чу оби зиркоаҳ

از رخم ظاهر نمی گردد چو آب زیرکاه

Бас ки бинад бе касами шабҳои ҳиҷрони ҳамчуи шамъ

بس که بیند بی کسم شبهای هجران همچو شمع

намекунад аз гиряи хомӯшами насими субҳгоҳ

می کند از گریه خاموشم نسیم صبحگاه

Гирди ғам аз рӯй бахтами пок агар созад касе

گرد غم از روی بختم پاک اگر سازد کسی

Гардадаш чун барги лола , гӯша ӣ домани сиёҳ

گرددش چون برگ لاله، گوشه ی دامن سیاه

Чун тавонам шуд халос аз тангнои ғам , ки нест

چون توانم شد خلاص از تنگنای غم، که نیست

Роҳи берун рафтанам аз ҳеҷ сӯ чун оби чоҳ

راه بیرون رفتنم از هیچ سو چون آب چاه

Кӣ ба гардунаш фиристодам ки сӯии ман зи шарм

کی به گردونش فرستادم که سوی من ز شرم

Нола чун тирҳўоиӣ барнагашт аз ним роҳ

ناله چون تیرهوایی برنگشت از نیم راه

Шамъи сон бар сӯзи сина , қатра ӣ ашками далел

شمع سان بر سوز سینه، قطره ی اشکم دلیل

Ҳамчуи гул бар ҳоли дил , чоки гиребонами гувоҳ

همچو گل بر حال دل، چاک گریبانم گواه

Барнаме ояд зи дастами ин ки ҳамчун дигарон

برنمی آید ز دستم این که همچون دیگران

Шеърро созами паии ваҷҳи маишати Хизри роҳ

شعر را سازم پی وجه معیشت خضر راه

Бас ки аз имдоди худ бебаҳра ам бинад сухан

بس که از امداد خود بی بهره ام بیند سخن

Аз хиҷолати гоҳи рангаш сурх гардад , гуҳи сиёҳ

از خجالت گاه رنگش سرخ گردد، گه سیاه

Дасти ҳиммат дар фазоӣ даҳр натавонам гушӯд

دست همت در فضای دهر نتوانم گشود

Тангтар аз остин бошад марои ин дастгоҳ

تنگ تر از آستین باشد مرا این دستگاه

Даҳрро ашъори ман чун ранг бар рухсори гул

دهر را اشعار من چون رنگ بر رخسار گل

Осмонро табъи ман чун оби барпои гиёҳ

آسمان را طبع من چون آب برپای گیاه

Ҳамчуи субҳ ар даъвии покиза домоне кунам

همچو صبح ار دعوی پاکیزه دامانی کنم

Бас буд хуршед бар сидқи ҳадиси ман гувоҳ

بس بود خورشید بر صدق حدیث من گواه

Ҳркҷо чун шуъла бигушоем забон , аз шарми ман

هرکجا چون شعله بگشایم زبان، از شرم من

Ҳамчуи шамъи кушта хомӯшаст хасми рӯсиёҳ

همچو شمع کشته خاموش است خصم روسیاه

Олам аз ман равшанаст , аммо чаҳ ҳосил , чун фалак

عالم از من روشن است، اما چه حاصل، چون فلک

Побараҳна медуанд ҳамчуи хуршедам ба роҳ

پابرهنه می دواند همچو خورشیدم به راه

Дар танам чун шуъла ӣ хошок , дӯди дили либос

در تنم چون شعله ی خاشاک، دود دل لباس

Бар Ром чун хома ӣ наққош , мӯии сари кулоҳ

بر رم چون خامه ی نقاش، موی سر کلاه

Аз руфӯ гулбунад гашта ҷомаам товуси вор

از رفو گلبند گشته جامه ام طاووس وار

Ваз арақ гардӣда чун қамарии гиребонами сиёҳ

وز عرق گردیده چون قمری گریبانم سیاه

Ҳамчуи тасвирами зи пероҳани гиребонӣ ба ҷост

همچو تصویرم ز پیراهن گریبانی به جاست

Чун гулам аз ҷомаи домонеи дарин тороҷгоҳ

چون گلم از جامه دامانی درین تاراجگاه

Ҳамчуи Хизрам зинда мехоҳад ҳамеша май фуруш

همچو خضرم زنده می خواهد همیشه می فروش

намекунад доими дуои ҷони муфлиси қарзи хоҳ

می کند دایم دعای جان مفلس قرض خواه

Шарҳи ҳоли худ баёни созам ба пеши хусравӣ

شرح حال خود بیان سازم به پیش خسروی

КоФтоб ӯро буд аз теғи бандони сипоҳ

کآفتاب او را بود از تیغ بندان سپاه

Он наҳанги баҳри кини хоҳӣ ки мурғи рӯҳи хасм

آن نهنگ بحر کین خواهی که مرغ روح خصم

намекунад дар оби теғаши ҳамчуи Мурғобии шиноа

می کند در آب تیغش همچو مرغابی شناه

Ҷавҳари шамшери шоҳӣ , обрӯии тоҷу тахт

جوهر شمشیر شاهی، آبروی تاج و تخت

Шуъла ӣ шамъи адолат , шоҳи дайн , аббоси шоҳ

شعله ی شمع عدالت، شاه دین، عباس شاه

эй ғубори даргаат аз тоҷи шоҳони боҷи хоҳ

ای غبار درگهت از تاج شاهان باج خواه

Як ҳубоби баҳри қудрат на фалакро боргоҳ

یک حباب بحر قدرت نه فلک را بارگاه

Дар замони адли ту Нӯшервони занҷирдор

در زمان عدل تو نوشیروان زنجیردار

Дар ҳарими даргаати хоқону қайсари додхоҳ

در حریم درگهت خاقان و قیصر دادخواه

Гар сулаймони нестӣ , аммо буд аз ҳишматат

گر سلیمان نیستی، اما بود از حشمتت

Ҷонўрдорони ту ҳаряки сулаймони дастгоҳ

جانورداران تو هریک سلیمان دستگاه

Маликро девор фӯлодаст шамшерат , азон

ملک را دیوار فولاد است شمشیرت، ازان

Дар фазояши ҳеҷ осебӣ наёрад кард роҳ

در فضایش هیچ آسیبی نیارد کرد راه

Аз тараҳҳум , Кебеки кҳсории зи бими адли ту

از ترحم، کبک کهساری ز بیم عدل تو

намедиҳад шаҳбозро дар зери боли худ паноҳ

می دهد شهباز را در زیر بال خود پناه

Саракашонро тоқ миҳробаст шамшери каҷат

سرکشان را طاق محراب است شمشیر کجت

Ҳарки меҷунбад сараш , инаст ӯро саҷдаи гоҳ

هرکه می جنبد سرش، این است او را سجده گاه

Олимиро рӯй бар хокаст аз баҳри суҷуд

عالمی را روی بر خاک است از بهر سجود

Дар ҳарими остонат чун намози идгоҳ

در حریم آستانت چون نماز عیدگاه

Басти дасти фитна то адли ту барқу бод ро

بست دست فتنه تا عدل تو برق و باد را

Пушт бар девор дода аз фароғати барги коҳ

پشت بر دیوار داده از فراغت برگ کاه

Дида ӣ хуршедро аз хоки пои тавсанат

دیده ی خورشید را از خاک پای توسنت

Тўтёӣ мерасад дар ҳар нафас аз гирди роҳ

توتیای می رسد در هر نفس از گرد راه

Ҳркҷои теғат илм шуд , фитнаи онҷо чун магас

هرکجا تیغت علم شد، فتنه آنجا چون مگس

Бо ду даст хеш медорад сари худро нигоҳ

با دو دست خویش می دارد سر خود را نگاه

Кбаҳ ӣ кӯй ту дорад ҷазбае каз шавқи он

کبه ی کوی تو دارد جذبه ای کز شوق آن

Ҳамчуи ашк аз батни модар , Тифл меуфтад ба роҳ

همچو اشک از بطن مادر، طفل می افتد به راه

Чун кунад лутфи ту аз зиндони асиронро халос

چون کند لطف تو از زندان اسیران را خلاص

намекунад фаввораи неро аз барои оби чоҳ

می کند فواره نی را از برای آب چاه

Хондаи наққоши азали Рахши турои хиролъмл

خوانده نقاش ازل رخش ترا خیرالعمل

Гуфта ҷаллоди аҷали теғи турои рӯҳии фидоа

گفته جلاد اجل تیغ ترا روحی فداه

Срўро ! гардуни ҷнобо ! дар ҳарими даргаат

سرورا! گردون جنابا! در حریم درگهت

Арзи ҳоли ман буд равшани зи нақши саҷдаи гоҳ

عرض حال من بود روشن ز نقش سجده گاه

Гар шавад ойӣна ӣ рои ту айнак , ме тавон

گر شود آیینه ی رای تو عینک، می توان

Сарнавишти ҳаркасиро хондан аз лавҳи ҷбоаҳ

سرنوشت هرکسی را خواندن از لوح جباه

Осмон бисёр бо ман дар мақоми душмании сет

آسمان بسیار با من در مقام دشمنی ست

Гар кашад бо теғи кинам , хӯни ман аз вай бихоҳ

گر کشد با تیغ کینم، خون من از وی بخواه

То ба теғи сарфарозии офтоби ховарӣ

تا به تیغ سرفرازی آفتاب خاوری

Базмро рангин кунад аз хӯни шамъи субҳгоҳ

بزم را رنگین کند از خون شمع صبحگاه

Бо ту ҳаркасро буд дар сари хаёли саркашӣ

با تو هرکس را بود در سر خیال سرکشی

Кам мабодои соя ӣ теғ аз сараш чун мади оҳ

کم مبادا سایه ی تیغ از سرش چون مد آه