з бас шуд феъли бад , ғаммоз чун машк

ز بس شد فعل بد، غماز چون مشک

Ҷаҳонро шуд димоғи охир азон хушк

جهان را شد دماغ آخر ازان خشک

зи хушкӣ сарв омад бар лаби ҷӯ

ز خشکی سرو آمد بر لب جو

Ба печу тоб ҳамчун шохи оҳӯ

به پیچ و تاب همچون شاخ آهو

Тафовут нест аз хушкии айём

تفاوت نیست از خشکی ایام

Миёни устихону мағзи бодом

میان استخوان و مغز بادام

Хизрро аз дами обӣ нишон нест

خضر را از دم آبی نشان نیست

зи марги худ хабар ҳаст ва азон нест

ز مرگ خود خبر هست و ازان نیست

Агарчӣ баҳр дар ҳар кӯча ӣ мавҷ

اگرچه بحر در هر کوچه ی موج

зи Мурғобӣ ва моҳӣ дошт сад фавҷ ,

ز مرغابی و ماهی داشت صد فوج،

Кунун ӯро ҳамин бар сар ҳубоб аст

کنون او را همین بر سر حباب است

Вале он ҳам ҳаводор сароб аст

ولی آن هم هوادار سراب است

Барояд боли бт аз қаҳтии об

برآید بال بط از قحطی آب

Кбўтрўори хушк аз чоҳи гирдоб

کبوتروار خشک از چاه گرداب

Ҳуҷуми ташнагони байни гоҳу бегоҳ

هجوم تشنگان بین گاه و بیگاه

Ки гӯйии Юсуфии афтода дар чоҳ

که گویی یوسفی افتاده در چاه

Талабкорӣ намӯда халқ бе тоб

طلبکاری نموده خلق بی تاب

Ба ҷои оташ аз ҳамсоягони об

به جای آتش از همسایگان آب

Ба ҳрдл , тишнагии афкандаи тобӣ

به هردل، تشنگی افکنده تابی

Ки яхи бандад ба ҳарҷо ҳаст обӣ

که یخ بندد به هرجا هست آبی

зи баси хушкӣ дарав карда сети таъсир

ز بس خشکی درو کرده ست تأثیر

Гулӯро тар насозад оби шамшер

گلو را تر نسازد آب شمشیر

Наёрад хӯрданаши марди сипоҳӣ

نیارد خوردنش مرد سپاهی

Ки ханҷари тишнагии орад чу моҳӣ

که خنجر تشنگی آرد چو ماهی

Ба ҷусту ҷӯии об аз ҷони хаста

به جست و جوی آب از جان خسته

Азон пайкон чу пайкони занги баста

ازان پیکان چو پیکان زنگ بسته

Хизр аз тишнагӣ дар водии ғам

خضر از تشنگی در وادی غم

Ақиқи андар даҳан дорад чу хотам

عقیق اندر دهن دارد چو خاتم

Наёяд абри пеш ӯ ба савдо

نیاید ابر پیش او به سودا

Баромади хушк аз баси санги дарё

برآمد خشک از بس سنگ دریا

Шавадгар коғази абрии намоён

شود گر کاغذ ابری نمایان

Азу доранд мардуми чашми борон

ازو دارند مردم چشم باران

Баланд аз хок набӯд коғази бод

بلند از خاک نبود کاغذ باد

Ба сӯии абр , мактубӣ фиристод

به سوی ابر، مکتوبی فرستاد

Барои ҷустуҷӯии оби теша

برای جستجوی آب تیشه

Ба ҳрсў медуанд нахли реша

به هرسو می دواند نخل ریشه

Чу лола боғбон дорад ба дили доғ

چو لاله باغبان دارد به دل داغ

Ки бидстон шуд аз бе ҳосилии боғ

که بیدستان شد از بی حاصلی باغ

Ниҳол аз хушкии афтодаи сет дар печ

نهال از خشکی افتاده ست در پیچ

з бебаррагӣ надорад чун алифи ҳеҷ

ز بی برگی ندارد چون الف هیچ

Буд сарви чаман бе абри дилгир

بود سرو چمن بی ابر دلگیر

Азон ҳамчун ятемон қад кашад дайр

ازان همچون یتیمان قد کشد دیر

Хароҷи мива умрӣ шуд ки аз ток

خراج میوه عمری شد که از تاک

намеояд ба пои тахти тирёк

نمی آید به پای تخت تریاک

Ба нози он гурбаи кӯро беди пурвирд

به ناز آن گربه کو را بید پرورد

Ба мӯш Асия мемонад аз гирд

به موش آسیا می ماند از گرد

Дӯд то дар паии обӣ ба ноком

دود تا در پی آبی به ناکام

Ба худ молида равған , чашми бодом

به خود مالید روغن، چشم بادام

зи хушкии равнақи гулҳо шикаста

ز خشکی رونق گل ها شکسته

Дил ҳар мивае дар синаи хаста

دل هر میوه ای در سینه خسته

Нашуд кори чаман аз бед , осон

نشد کار چمن از بید، آسان

Наме оради дуои гурба , борон

نمی آرد دعای گربه، باران

Дарин хушкӣ ба марги диҷлау нил

درین خشکی به مرگ دجله و نیل

Фишонд хок бар сари абр чун фил

فشاند خاک بر سر ابر چون فیل

Ба зери гирди хушкии бас ки шуд гум

به زیر گرد خشکی بس که شد گم

Кунад зоҳид ба оби ҷӯи таяммум

کند زاهد به آب جو تیمم

зи бас дар об , ғарқа дилпазир аст

ز بس در آب، غرقه دلپذیر است

Чу мерад ташнае , ид ғадир аст

چو میرد تشنه ای، عید غدیر است

Ба тарафи чашмасор аз дасти мурғон

به طرف چشمه سار از دست مرغان

Чу оташ , об шуд дар санги пинҳон

چو آتش، آب شد در سنگ پنهان

зи бими фавҷи Кебеки кӯҳсорӣ

ز بیم فوج کبک کوهساری

Чу об кӯза шуд дарёи ҳисорӣ

چو آب کوزه شد دریا حصاری

зи баси хушкӣ ба дарё рӯй оварад

ز بس خشکی به دریا روی آورد

Кунад гирдоб ҳамчун Асияи гирд

کند گرداب همچون آسیا گرد

Ҳубоби ҷӯйбор аз даври афлок

حباب جویبار از دور افلاک

Шуда чун шиша ӣ соъати пар аз хок

شده چون شیشه ی ساعت پر از خاک

з хушкӣ шуд дами моҳӣ ба гирдоб

ز خشکی شد دم ماهی به گرداب

Ғборонгиз чун ҷоруб бе об

غبارانگیز چون جاروب بی آب

зи Мурғобӣ ба ҳрсў дошт фавҷӣ

ز مرغابی به هرسو داشت فوجی

На фавҷӣ монад дарёро , на мавҷӣ

نه فوجی ماند دریا را، نه موجی

Чаҳ сон деҳқон насозад синаро чок

چه سان دهقان نسازد سینه را چاک

Азизии ҳамчу гандум карда дар хок

عزیزی همچو گندم کرده در خاک

Заминро гов дар таҳсили гандум

زمین را گاو در تحصیل گندم

Шиканҷа мекунад бо анбри сам

شکنجه می کند با انبر سم

зи гандуми дида то ҳасани биришта

ز گندم دیده تا حسن برشته

Фиребаши хӯрда чун одам , фиришта

فریبش خورده چون آدم، فرشته

зи чашми халқ , обу нон ниҳон аст

ز چشم خلق، آب و نان نهان است

Ҷаҳонро қаҳти соли об ва нон аст

جهان را قحط سال آب و نان است

Фурушад то барои қимати нон

فروشد تا برای قیمت نان

Чу гавҳар , обро дуздидаи дандон

چو گوهر، آب را دزدیده دندان

зи баси офат , ба хирманҳои мардум

ز بس آفت، به خرمن های مردم

Таваллуд кард мӯр аз фараҷи гандум

تولد کرد مور از فرج گندم

зи занги фитна , деҳқонро ба хона

ز زنگ فتنه، دهقان را به خانه

Шудаи ҷӯи сабз ҳамчун розӣона

شده جو سبز همچون رازیانه

Шуд арзони байза ӣ мӯри ҷФокиш

شد ارزان بیضه ی مور جفاکیش

Хӯрд чун мор аммо байза ӣ хеш

خورد چون مار اما بیضه ی خویش

Чу андоми сияҳи бахатони масҷид

چو اندام سیه بختان مسجد

Шипиши афтода дар анбори кунҷид

شپش افتاده در انبار کنجد

Малахи раҳ май барад зон ҷустаи ҷуста

ملخ ره می برد زان جسته جسته

Ки ҳирси мазраъ ӯро пои баста

که حرص مزرع او را پای بسته

Чу асбони араб , тунду ҷаҳанда

چو اسبان عرب، تند و جهنده

Надидаи ҳеҷ каси асби паранда

ندیده هیچ کس اسب پرنده

зи теғи сабза бо нохуни баради занг

ز تیغ سبزه با ناخن برد زنگ

Ба арра шона созад таҳта ӣ санг

به اره شانه سازد تخته ی سنگ

Ба чашми мӯр хирман карда ангушт

به چشم مور خرمن کرده انگشت

Шикастаи хӯшаи чинро бо лагади пушт

شکسته خوشه چین را با لگد پشت

з гандум карда даҳри танги тӯша

ز گندم کرده دهر تنگ توشه

Мурассаъи тоҷи шоҳонро чу хӯша

مرصع تاج شاهان را چو خوشه

Чунон олами з бебаррагӣ хароб аст

چنان عالم ز بی برگی خراب است

Ки мурғ аз баҳри як дона кабоб аст

که مرغ از بهر یک دانه کباب است

Намонда ошиқӣ дар ёди булбул

نمانده عاشقی در یاد بلبل

Ба як ҷӯ май фурушади хирмани гул

به یک جو می فروشد خرمن گل

зи ҷилваи бози мондаи Кебеку тиҳу

ز جلوه باز مانده کبک و تیهو

Занад қамарии зи шавқи донаи куку

زند قمری ز شوق دانه کوکو

На чатраст он ки зоҳир карда , афсӯс

نه چتر است آن که ظاهر کرده، افسوس

Ки нахли мотами худ бастаи товус

که نخل ماتم خود بسته طاووس

Чу ин хушкии илм дар олам афрохт

چو این خشکی علم در عالم افراخت

Сумуми осои сӯии Ҳиндӯстони тохт

سموم آسا سوی هندوستان تاخت

Ҷаҳон ошуфта кард аз қаҳту танагӣ

جهان آشفته کرد از قحط و تنگی

Саводи ҳиндро чун мӯии зангӣ

سواد هند را چون موی زنگی

Дарин қаҳтӣ , мусулмонони гҷрот

درین قحطی، مسلمانان گجرات

Чу нони бенанд , бифиристанд салавот

چو نان بینند، بفرستند صلوات

Забон аз тишнагӣ дар ин бару бум

زبان از تشنگی در این بر و بوم

Аён карда з ҳар филии ду хартум

عیان کرده ز هر فیلی دو خرطوم

Сиёҳони паии сӯии дарюзаи барда

سیاهان پی سوی دریوزه برده

Ба зери пӯст ҳамчун хӯни мурда

به زیر پوست همچون خون مرده

Ба нақши пои сиррӣ ҳар нотавон ро

به نقش پا سری هر ناتوان را

Ки нони панҷаи каши пиндоради он ро

که نان پنجه کش پندارد آن را

з бас бигирист бар аҳволи мардум

ز بس بگریست بر احوال مردم

Намонда як мижа дар чашми гандум

نمانده یک مژه در چشم گندم

з беқӯтӣ батонро панҷа ӣ нағз

ز بی قوتی بتان را پنجه ی نغز

Чу мўсиқор , хушку холӣ аз мағз

چو موسیقار، خشک و خالی از مغز

Агар ҳарфии зи хубон дар миён аст

اگر حرفی ز خوبان در میان است

Ҳадиси ҳасани гндмгўн нон аст

حدیث حسن گندمگون نان است

Ба хона ҳарки бинад миҳмон ро

به خانه هرکه بیند میهمان را

Хӯрд дар остин чун фили нон ро

خورد در آستین چون فیل نان را

Чунон оранди пеши душману дӯст

چنان آرند پیش دشمن و دوست

Ки нони турши гӯйӣ қурс лимуаст

که نان ترش گویی قرص لیموست

Намак аз баси дарин қаҳтӣ гарон шуд

نمک از بس درین قحطی گران شد

Намакдони мардумонро серума дон шуд

نمکدان مردمان را سرمه دان شد

Сулаймонро буд бар хон дарин шӯр

سلیمان را بود بر خوان درین شور

Намакдонӣ ба танагӣ чун дили мӯр

نمکدانی به تنگی چون دل مور

Намакро бас ки бад хӯрданд мардум

نمک را بس که بد خوردند مردم

Нишон он шуд аз рӯй замини гум

نشان آن شد از روی زمین گم

зи мусҳафи оя ӣ савганд ҳак шуд

ز مصحف آیه ی سوگند حک شد

Қисмро кор бо нон ва намак шуд

قسم را کار با نان و نمک شد

з беқӯтӣ шудаи чашми баду нек

ز بی قوتی شده چشم بد و نیک

Чу нону оби муфлиси хушку торик

چو نان و آب مفلس خشک و تاریک

Сар аз савдои неъматҳои алвон

سر از سودای نعمت های الوان

Калларо карда анбони сулаймон

کله را کرده انبان سلیمان

зи ҳиммати он ки меорост хон ро

ز همت آن که می آراست خوان را

Кунун пинҳон хӯрд чун рӯза , нон ро

کنون پنهان خورد چون روزه، نان را

Касе чун Хизр агар обӣ гузинад

کسی چون خضر اگر آبی گزیند

Ба торикӣ хӯрд то кас набинад

به تاریکی خورد تا کس نبیند

Сулаймонро дил аз ғам беҳузур аст

سلیمان را دل از غم بی حضور است

Ки танагӣ дар миёни хайл мӯр аст

که تنگی در میان خیل مور است

Чу шати чашми Халифагар пар об аст

چو شط چشم خلیفه گر پر آب است

Аҷаб набӯд , ки Бағдодаш хароб аст

عجب نبود، که بغدادش خراب است

Касеро кӣ шавад сирии муяссар

کسی را کی شود سیری میسر

Ки нон дорад баҳоии оби гавҳар

که نان دارد بهای آب گوهر

Ки ин сахтӣ ба ӯ ҳаргиз гумон дошт ?

که این سختی به او هرگز گمان داشت؟

Чаҳ шуд он чарби нармиҳо ки нон дошт

چه شد آن چرب نرمی ها که نان داشت

Нишоед суфрае дидан ба сомон

نشاید سفره ای دیدن به سامان

Биҷузи мутриб , карӣмӣ нест хўшхўон

بجز مطرب، کریمی نیست خوشخوان

Буд нон дар танури он гӯнаи дилхоҳ

بود نان در تنور آن گونه دلخواه

Ки гӯйии моҳ канъонаст дар чоҳ

که گویی ماه کنعان است در چاه

Азизи он кас ки дорад миҳмон ро

عزیز آن کس که دارد میهمان را

Кунад шеру шукр , дсторхўон ро

کند شیر و شکر، دستارخوان را

Буд бегонаи ҳарфи ош дар гӯш

بود بیگانه حرف آش در گوش

Намак шуд аҳли оламро фаромӯш

نمک شد اهل عالم را فراموش

Ба сад талхӣ , чу дарё , кадхудое

به صد تلخی، چو دریا، کدخدایی

Ба ҷӯш оварда деги шўрбоиӣ

به جوش آورده دیگ شوربایی

Фитодаи сангӣ аз ин сақфи мино

فتاده سنگی از این سقف مینا

Шикастаи коса ӣ ҳамсояро по

شکسته کاسه ی همسایه را پا

Ба худ май печад аз гӯшаи нишинӣ

به خود می پیچد از گوشه نشینی

Чу тори зулфи хубон , мӯии чинӣ

چو تار زلف خوبان، موی چینی

Сегонро дар даҳан аз хон шоҳон

سگان را در دهن از خوان شاهان

Набинӣ устихонии ғайри дандон

نبینی استخوانی غیر دندان

Нахурда гурбаҳо аз хон умед

نخورده گربه ها از خوان امید

Биҷузи боди ҳаво чун гурба ӣ бед

بجز باد هوا چون گربه ی بید

Ба лаб ҳарфӣ надорад суфраи ҷузи ин

به لب حرفی ندارد سفره جز این

Ки меҳмон гар расад , бархез ва барчин

که مهمان گر رسد، برخیز و برچین

Дил мардум занад аз ҳар канора

دل مردم زند از هر کناره

Ба буии гӯшти худро бар қнораҳ

به بوی گوشت خود را بر قناره

Наёбади гӯштии қассоби дилгир

نیابد گوشتی قصاب دلگیر

Ки шоҳини тарозуро кунад сайр

که شاهین ترازو را کند سیر

Ҷаҳони мӯшӣ ба сад ҷон май фурушад

جهان موشی به صد جان می فروشد

Вале мӯшӣ дар анбон май фурушад

ولی موشی در انبان می فروشد

Ба ҳарҷо гурбае аз даври дида

به هرجا گربه ای از دور دیده

Саги нафас аз қафоӣ ӯ давида

سگ نفس از قفای او دویده

Ҷаҳон гардӣда бар рўоси торик

جهان گردیده بر رواس تاریک

Сари фарзанди худ афканда дар дег

سر فرزند خود افکنده در دیگ

з кипоиӣ мапурс ва аз дӯконаш

ز کیپایی مپرس و از دکانش

Буд пистони модари ширдонш

بود پستان مادر شیردانش

Ба даври афкандаи зини қаҳтии зи доман

به دور افکنده زین قحطی ز دامن

Тарозуи санги худро чун фалохан

ترازو سنگ خود را چون فلاخن

Чунин каз хӯрданӣ шуд дасти кӯтоҳ

چنین کز خوردنی شد دست کوتاه

Шикамро ме тавон гуфтани тиҳии гоҳ !

شکم را می توان گفتن تهی گاه!

Баровардаи неи анбони вор , фарёд

برآورده نی انبان وار، فریاد

Сулаймонро зи қаҳт , анбони пари бод

سلیمان را ز قحط، انبان پر باد

Абаси рустам ба фикр ҳафт хон аст

عبث رستم به فکر هفت خوان است

Ки як нон ҳарки ёбад паҳлавон аст

که یک نان هرکه یابد پهلوان است

Гирифта чун гадоёни косаи кашкул

گرفته چون گدایان کاسه کشکول

Халифа аз барои оши буҳлул

خلیفه از برای آش بهلول

Биҷуз наргис набинам сарфарозӣ

بجز نرگس نبینم سرفرازی

Ки бошад соҳиби нону пиёзӣ

که باشد صاحب نان و پیازی

зи равғани гашти холӣ , мағзи кунҷид

ز روغن گشت خالی، مغز کنجد

Намонда орад дар анбони синҷид

نمانده آرد در انبان سنجد

Равад гулчини паии булбул ба бустон

رود گلچین پی بلبل به بستان

Казу созад кабобии ҳамчуи мисатон

کزو سازد کبابی همچو مستان

Ба қамарии боғбон зон медиҳад рӯ

به قمری باغبان زان می دهد رو

Ки хоҳад байзаашро баҳри куку

که خواهد بیضه اش را بهر کوکو

зи қаҳтӣ , суда ӣ оҳан ба дандон

ز قحطی، سوده ی آهن به دندان

Диҳад хосияти ҳалвои савҳон

دهد خاصیت حلوای سوهان

Ба дил чун шавқи ширинӣ наад банд

به دل چون شوق شیرینی نهد بند

Сар фарзанд бошад калла ӣ қанд

سر فرزند باشد کله ی قند

з бе қӯтии сет дар ҳар хонаи шеван

ز بی قوتی ست در هر خانه شیون

зи ночории сар шавҳар хӯрд зан

ز ناچاری سر شوهر خورد زن

Ба куштан гашта ҳар модари сазовор

به کشتن گشته هر مادر سزاوار

зи баси фарзанди худро хӯрда чун мор

ز بس فرزند خود را خورده چون مار

Вабо шуд обрӯии кори қаҳтӣ

وبا شد آبروی کار قحطی

Гули маргии шкФт аз хори қаҳтӣ

گل مرگی شکفت از خار قحطی

Паии дафъи хилоиқи зиштии кор

پی دفع خلایق زشتی کار

Шуда чун гурги Юсуфи одамии хор

شده چون گرگ یوسف آدمی خوار

Чунон дастӣ ба қатл ом бикшод

چنان دستی به قتل عام بگشاد

Ки дар теғи аҷали сад рахна афтод

که در تیغ اجل صد رخنه افتاد

Набард аммо з даст андоз гардун

نبرد اما ز دست انداز گردون

зи чандини рахна , як каси ҷон ба берун

ز چندین رخنه، یک کس جان به بیرون

Хизр то гашти азин маргии хабардор

خضر تا گشت ازین مرگی خبردار

Кафан бар дӯш мегардад илми вор

کفن بر دوش می گردد علم وار

Шудаи наздик каз марги сиёҳон

شده نزدیک کز مرگ سیاهان

Азин гулшан баруфтад тухми райҳон

ازین گلشن برافتد تخم ریحان

Аҷали сарҳо зи бас бар бод додӣ

اجل سرها ز بس بر باد دادی

Минор калла шуд ҳар гирдбодӣ

منار کله شد هر گردبادی

Касофати фарш дар бозору хона

کثافت فرش در بازار و خانه

Магаси ҳлўохўри аҳли замона

مگس حلواخور اهل زمانه

Равад буии бад аз ҳрсў ба сад майл

رود بوی بد از هرسو به صد میل

Ба бинӣ зон гирифтаи остини фил

به بینی زان گرفته آستین فیل

зи ҷӯши мурда , гӯр ва гўркн нест

ز جوش مرده، گور و گورکن نیست

Ба ғайр аз чашми пӯшидан кафан нест

به غیر از چشم پوشیدن کفن نیست

Ба ҳарҷо зиндае ҳам мешавад фош

به هرجا زنده ای هم می شود فاش

Буд мурдаи кашии кораш чу наққош

بود مرده کشی کارش چو نقاش

Чунон аз равнақи кораш ғурур аст

چنان از رونق کارش غرور است

Ки гӯйии гўркни баҳром гӯр аст

که گویی گورکن بهرام گور است

Чунон ғассолро чин бар ҷабин аст

چنان غسال را چین بر جبین است

Ки пиндории магари хоқон чин аст

که پنداری مگر خاقان چین است

зи нози таҳтаи каши худ кас чаҳ гуяд

ز ناز تخته کش خود کس چه گوید

Илоҳии мурдаи шӯ ӯро бишӯяд !

الهی مرده شو او را بشوید!

зи баси сарҳо ба хоки афкандаи гардун

ز بس سرها به خاک افکنده گردون

Бисоти коса гар шуд рӯй ҳомӯн

بساط کاسه گر شد روی هامون

Нишоед ёфтан як сар , ки афлок

نشاید یافتن یک سر، که افلاک

Накард аз душманӣ дар косааш хок

نکرد از دشمنی در کاسه اش خاک

Дарин кишвари чунон хавфӣ ба роҳ аст

درین کشور چنان خوفی به راه است

Ки дар ҳар гом , сад сар бекулоҳ аст

که در هر گام، صد سر بی کلاه است

Чўмо аз толеъ худ ноумедем

چوما از طالع خود ناامیدیم

Чунин вақте ба ҳндстон раседем

چنین وقتی به هندستان رسیدیم

Дарин кишвари ҳама помол қаҳтем

درین کشور همه پامال قحطیم

з бе қадре матоъ сол қаҳтем

ز بی قدری متاع سال قحطیم

зи дилгирӣ ба мо ҳасрати насибон

ز دلگیری به ما حسرت نصیبان

Савод ҳинд шуд шоми ғарибон

سواد هند شد شام غریبان

Ба ҳаркас бошад ӯро табъи равшан

به هرکس باشد او را طبع روشن

Замона кӣна дорад хосса бо ман

زمانه کینه دارد خاصه با من

Ман он ошуфта ӣ шӯридаи ҳолам

من آن آشفته ی شوریده حالم

Ки дорад реша дар оташи ниҳолам

که دارد ریشه در آتش نهالم

Надонад ғунчаам расми шукуфтан

نداند غنچه ام رسم شکفتن

Чакад чун захм , хӯн аз ханда ӣ ман

چکد چون زخم، خون از خنده ی من

Чу бодомами зи захми тири айём

چو بادامم ز زخم تیر ایام

Дилӣ дорам вале чун мағзи бодом

دلی دارم ولی چون مغز بادام

зи захм теғ дорам ёдгорӣ

ز زخم تیغ دارم یادگاری

Нишонҳо чун баннои хишти корӣ

نشان ها چون بنای خشت کاری

Барам дастӣ агар бар ғунча аз давр

برم دستی اگر بر غنچه از دور

براردи хорҳмчўни неши занбӯр

برآرد خارهمچون نیش زنبور

Занад бар сина ӣ ман шохи гули тир

زند بر سینه ی من شاخ گل تیر

Ба рӯем мекашад ойӣнаи шамшер

به رویم می کشد آیینه شمشیر

зи ҳайронӣ ба акси ман чу ҷавҳар

ز حیرانی به عکس من چو جوهر

Буд ойӣнаи зиндони Сикандар

بود آیینه زندان سکندر

намедонад ба ғайр аз фитна зодан

نمی داند به غیر از فتنه زادن

Шаби гесу ба хӯни ғалтида ӣ ман

شب گیسو به خون غلتیده ی من

зи ғам осӯда ам дорад ҳазинӣ

ز غم آسوده ام دارد حزینی

намеуфтад гиреҳ бар мӯии чинӣ

نمی افتد گره بر موی چینی

Нигарадам ҳамчуи абр аз қатраи сероб

نگردم همچو ابر از قطره سیراب

Буд дрёкшии корам чу гирдоб

بود دریاکشی کارم چو گرداب

Диламро кӣ зи ҷом мефутуҳ аст

دلم را کی ز جام می فتوح است

Ки мавҷ бодаам савҳон рӯҳ аст

که موج باده ام سوهان روح است

Буд бе сояи деворами зи пастӣ

بود بی سایه دیوارم ز پستی

Надорам ҷои доғ аз тангдастӣ

ندارم جای داغ از تنگدستی

Ба ман зиндон буд ин боғи дилгир

به من زندان بود این باغ دلگیر

Фиғони булбулони овози занҷир

فغان بلبلان آواز زنجیر

Нафас дар синаам доими зи танагӣ

نفس در سینه ام دایم ز تنگی

Ба ҳам печида ҳамчун мӯии зангӣ

به هم پیچیده همچون موی زنگی

Ба бозорӣ ки бахтам гашта раҳбар

به بازاری که بختم گشته رهبر

Буд гирди ятемии оби гавҳар

بود گرد یتیمی آب گوهر

Кунад бар фикри шеърами хандаи тақдир

کند بر فکر شعرم خنده تقدیر

Ки дорам такя бар коғаз чу тасвир

که دارم تکیه بر کاغذ چو تصویر

Сухан бар ман ниФзўди обу тобӣ

سخن بر من نیفزود آب و تابی

Гул коғаз намедорад гулобӣ

گل کاغذ نمی دارد گلابی

Ба даъвии хасм агар бо ман ситезад

به دعوی خصم اگر با من ستیزد

Биҷузи афтодагӣ аз ман чаҳ хезад

بجز افتادگی از من چه خیزد

Ба говӣ шуд яке гӯсолаи густох

به گاوی شد یکی گوساله گستاخ

Фикандаш аз хусумати шох бар шох

فکندش از خصومت شاخ بر شاخ

зи кор ӯ хаҷал шуд гови мискин

ز کار او خجل شد گاو مسکین

Сипари андохти пеш ӯ зи саргин

سپر انداخت پیش او ز سرگین

Фиғон каз иқтизои дурбинӣ

فغان کز اقتضای دوربینی

Парешоне нарафт аз зулфи маънӣ

پریشانی نرفت از زلف معنی

Саводи лафз бар ҳолаш гувоҳ аст

سواد لفظ بر حالش گواه است

Балӣ рӯй парешоне сиёҳ аст

بلی روی پریشانی سیاه است

Салими ин гуфтугӯӣ орифон нест

سلیم این گفتگوی عارفان نیست

Гзирӣ аз тақозоӣ замон нест

گزیری از تقاضای زمان نیست

Яке гуфтои қаландари машрабӣ ро

یکی گفتا قلندر مشربی را

Ки бе қӯтии марои афканда аз по

که بی قوتی مرا افکنده از پا

зи заъфам дар тани хушкида нам нест

ز ضعفم در تن خشکیده نم نیست

Қаландар дар ҷавобаш гуфт ғам нест

قلندر در جوابش گفت غم نیست

Ҷаҳон шуд халқи афюнии зи танагӣ

جهان شد خلق افیونی ز تنگی

Ту ҳам борӣки шӯ чун фикри бунагӣ

تو هم باریک شو چون فکر بنگی

Зиён бар аҳли маънӣ суд бошад

زیان بر اهل معنی سود باشد

Илоҳии оқибат Маҳмӯд бошад

الهی عاقبت محمود باشد