Буд дар зери зинами бодпоиӣ

بود در زیر زینم بادپایی

На асбӣ , балки шӯхи дилрабое

نه اسبی، بلکه شوخ دلربایی

Асири кокулаши хубони дилҷӯ

اسیر کاکلش خوبان دلجو

Гирифтори хами фитрокаши оҳӯ

گرفتار خم فتراکش آهو

Ба ранги нилгуни худро намӯда сет

به رنگ نیلگون خود را نموده ست

Ки хубони арабро тан кабӯд аст

که خوبان عرب را تن کبود است

Намояд дар назар зон гӯшу гардан

نماید در نظر زان گوش و گردن

Ду ғунча бар сари як шохи сӯсан

دو غنچه بر سر یک شاخ سوسن

Тамошо кун чу мегирад дамаши авҷ

تماشا کن چو می گیرد دمش اوج

Ки равад нил гӯйӣ мезанад мавҷ

که رود نیل گویی می زند موج

Гулии кӯро ҷабинаши ҷилва гоҳ аст

گلی کو را جبینش جلوه گاه است

Нишони бӯса ӣ хуршед ва моҳ аст

نشان بوسه ی خورشید و ماه است

Ғалат кардам баён , кони моҳпораҳ

غلط کردم بیان، کان ماهپاره

Буд субҳи ҷабинашро ситора

بود صبح جبینش را ستاره

зи пуркорӣ буд ғоратгари ҷон

ز پرکاری بود غارتگر جان

Рикоби зин ӯ чун чашми хубон

رکاب زین او چون چشم خوبان

Барои ман замонаи ҷаҳд пар кард

برای من زمانه جهد پر کرد

Ки мурғии ин чунинро дона хур кард

که مرغی این چنین را دانه خور کرد

Чунон бошад ба дасташи наъли часбон

چنان باشد به دستش نعل چسبان

Ки ойӣна ба дасти наварӯсон

که آیینه به دست نوعروسان

Парии пайкар ,у лекини диўзодӣ

پری پیکر، و لیکن دیوزادی

Буд ҳар дасту поиши гирдбодӣ

بود هر دست و پایش گردبادی

Чу барқ аз гарм рафтани оташи ангез

چو برق از گرم رفتن آتش انگیز

Надидаи оташ ӯ хори маҳмиз

ندیده آتش او خار مهمیز

Ба васфи тундии он паии хуҷаста

به وصف تندی آن پی خجسته

Расад маънӣ ба хотири ҷустаи ҷуста

رسد معنی به خاطر جسته جسته

Рӯми ҳргаҳ ба фикр ҷустан ӯ

روم هرگه به فکر جستن او

Намояди манӣ барҷастае рӯ

نماید منی برجسته ای رو

Шудам ҳргаҳ ба васфаши сафҳаи оро

شدم هرگه به وصفش صفحه آرا

Равон шуд сатрҳо чун мавҷи дарё

روان شد سطرها چون موج دریا

Шавад вақти табиати озмоиӣ

شود وقت طبیعت آزمایی

зи васфи зин ӯ коғази ҳиное

ز وصف زین او کاغذ حنایی

зи шухии ҳамчуи шуълаи он призод

ز شوخی همچو شعله آن پریزاد

зи ҷои худ ҷаҳд аз ҷунбиш бошад

ز جای خود جهد از جنبش باشد

Буд , ҳргаҳ ки мегардад равона

بود، هرگه که می گردد روانه

Ба паҳлуи мавҷи бодаши тозӣона

به پهلو موج بادش تازیانه

Даванда чун хаёли нуктаи созон

دونده چون خیال نکته سازان

Парандаи ҳамчуи ранги ъшқбозон

پرنده همچو رنگ عشقبازان

Ба раққосии зи шухӣ ҳамАннан аст

به رقاصی ز شوخی همعنان است

Ҷӯш покаст , рақс ӯ азон аст

جوش پاک است، رقص او ازان است

Равад то дар анонаши оби густох

رود تا در عنانش آب گستاخ

Кунад болодўӣ дар ҳар раги шох

کند بالادوی در هر رگ شاخ

Савор ӯ ба баҳри разм шод аст

سوار او به بحر رزم شاد است

Ки ҳам киштӣ ва ҳам бод мурод аст

که هم کشتی و هم باد مراد است

з шухӣ нест ӯро як замони тоб

ز شوخی نیست او را یک زمان تاب

Ба ҷои об , гӯйии хӯрдаи симоб

به جای آب، گویی خورده سیماب

Азон ӯро ба як ҷо нест тамкин

ازان او را به یک جا نیست تمکین

Ки доими хона бар дӯшаст аз зин

که دایم خانه بر دوش است از زین

Чу сӯии об хӯрдани оради оҳанг

چو سوی آب خوردن آرد آهنگ

з шухӣ мекунад бо акси худ ҷанг

ز شوخی می کند با عکس خود جنگ

Буд аз тундии ин турфаи тавсан

بود از تندی این طرفه توسن

Чароғи дудмони барқи равшан

چراغ دودمان برق روشن

Агар занҷир набӯд дар тавила

اگر زنجیر نبود در طویله

Намеастад чу маҷнӯн дар қабӣла

نمی استد چو مجنون در قبیله

Чу мурғон май пурди ин барқи ойин

چو مرغان می پرد این برق آیین

Ки дорад болу пар аз домани зин

که دارد بال و پر از دامن زین

зи паҳнои кФли ҷилдаши зиёда

ز پهنای کفل جلدش زیاده

Ки шалвор араб бошад кушода

که شلوار عرب باشد گشاده

Марои ақд дамаш дорад ҳаросон

مرا عقد دمش دارد هراسان

Ки натавон зад гиреҳ бар боди осон

که نتوان زد گره بر باد آسان

зи шухиҳои ӯ дар тоби фитрок

ز شوخی های او در تاب فتراک

Гиребон карда наъл аз даст ӯ чок

گریبان کرده نعل از دست او چاک

Замонӣ нест оромиш ба як ҷо

زمانی نیست آرامش به یک جا

Ҳамеша гарчи дорад дар ҳинои по

همیشه گرچه دارد در حنا پا

Ба ҷавлонгоҳ ӯ дар поси номӯс

به جولانگاه او در پاس ناموس

Ба худ дуздидаи дам чун Кебек , товус

به خود دزدیده دم چون کبک، طاووس

Занад аз чобукии сад чархи ҳамвор

زند از چابکی صد چرخ هموار

Ба рӯй хишти нуқтаи ҳамчуи паргор

به روی خشت نقطه همچو پرگار

зи чашми айбҷу ӯро чаҳ бок аст

ز چشم عیبجو او را چه باک است

Ки чун оби равон аз айб пок аст

که چون آب روان از عیب پاک است

Шудаи шабдизи азу дар ҷилваи устод

شده شبدیز ازو در جلوه استاد

Азуи номӯси гулгуни рафта бар бод

ازو ناموس گلگون رفته بر باد

Ба шбрнгш чаҳ сони санҷами зи ҳила

به شبرنگش چه سان سنجم ز حیله

Ки набӯд бо шабаҳ , дар ҳам тавила

که نبود با شبه، در هم طویله

зи баси нармӣ ки ӯро дар шитоб аст

ز بس نرمی که او را در شتاب است

Ба садри зин ӯ махмал ба хоб аст

به صدر زین او مخمل به خواب است

Паии даъвии тундии он хуши оҳанг

پی دعوی تندی آن خوش آهنگ

Буд бо барқи доим бар сари ҷанг

بود با برق دایم بر سر جنگ

Камарро танг азон дар кӣнаи баста

کمر را تنگ ازان در کینه بسته

Ба худ аз наъл , чороиинаҳи баста

به خود از نعل، چارآیینه بسته

з шухӣ дода бар тороҷи тамкин

ز شوخی داده بر تاراج تمکین

Азу бар боди рафтаи хона ӣ зин

ازو بر باد رفته خانه ی زین

зи наъл оҳан нагашта пои басташ

ز نعل آهن نگشته پای بستش

Ки шуд аз сахтии сами зердасташ

که شد از سختی سم زیردستش

Ба сангини борӣ кӯҳ оварад тоб

به سنگین باری کوه آورد تاب

Ки бурдор ва бадв бошанд аъроб

که بردار و بدو باشند اعراب

Шавад васфаш ба дили ҳргаҳи шимурда

شود وصفش به دل هرگه شمرده

Равон гардад дар аъзои хӯни мурда

روان گردد در اعضا خون مرده

Ба вақти пўиаҳ , тирӣ баргушод аст

به وقت پویه، تیری برگشاد است

Кунад чун ҷамъи худро , гирдбод аст

کند چون جمع خود را، گردباد است

зи бас дар пўиаҳ дорад бе қарорӣ

ز بس در پویه دارد بی قراری

Агар бар сафҳаи васф ӯ нигорӣ ,

اگر بر صفحه وصف او نگاری،

Шавад ҳар ҳарф каз нӯки қалами давр

شود هر حرف کز نوک قلم دور

Равон гардад ба рӯй сафҳа чун мӯр

روان گردد به روی صفحه چون مور

Бирав чашми бади ахтар зиён шуд

برو چشم بد اختر زیان شد

зи беморӣ дар охир нотавон шуд

ز بیماری در آخر ناتوان شد

Шикаст омад зи бемории самаш ро

شکست آمد ز بیماری سمش را

Гиреҳ шуд орзӯ дар дили дамаш ро

گره شد آرزو در دل دمش را

зи заъф лоғарӣ монад аз давидан

ز ضعف لاغری ماند از دویدن

Чу набз мурда афтод аз ҷаҳидан

چو نبض مرده افتاد از جهیدن

Самаш аз нотавонии гашти пари гирд

سمش از ناتوانی گشت پر گرد

Аҷаби хокии фалак дар коса аш кард

عجب خاکی فلک در کاسه اش کرد

зи заъфи тан тараққӣ кард ҳолаш

ز ضعف تن ترقی کرد حالش

з гардан шуд фузуни як мӯии ёлаш !

ز گردن شد فزون یک موی یالش!

з хораш гашта андомаши хтоиӣ

ز خارش گشته اندامش ختایی

Азу ҳар мӯӣ ӯ ҷустаи ҷудоӣ

ازو هر موی او جسته جدایی

Намонда бар сар аз кокули нишона

نمانده بر سر از کاکل نشانه

з бе мӯеи дамаш чун тозӣона

ز بی مویی دمش چون تازیانه

Қаноат мекунад ҳарсолу моҳӣ

قناعت می کند هرسال و ماهی

Ба ранги каҳрабо , бо барги коҳӣ

به رنگ کهربا، با برگ کاهی

Кунад умрии зи заъфу нотавонӣ

کند عمری ز ضعف و ناتوانی

Ба як ҷӯи ҳамчуи наргиси зиндагонӣ

به یک جو همچو نرگس زندگانی

зи заъфу лоғарии тарсам ки ногоҳ

ز ضعف و لاغری ترسم که ناگاه

Кашад ҳамчун пари мурғаши пари коҳ

کشد همچون پر مرغش پر کاه

Буд поиши зи сустии гоҳи рафтор

بود پایش ز سستی گاه رفتار

Замини Фрсо чу чӯби дасти бемор

زمین فرسا چو چوب دست بیمار

Паии дарюза ӣ рафтор , пайваст

پی دریوزه ی رفتار، پیوست

Гирифта аз сами худ коса дар даст

گرفته از سم خود کاسه در دست

Ба навъе коҳилӣ бар вай савор аст

به نوعی کاهلی بر وی سوار است

Ки гӯйии ҷода бар поиш ҷидор аст

که گویی جاده بر پایش جدار است

зи ҷой худ намегардад равона

ز جای خود نمی گردد روانه

Шавадгар бар таниши раги тозӣона

شود گر بر تنش رگ تازیانه

Самаши афканда аз сустии андом

سمش افکنده از سستی اندام

Ба ҷои нақши по , наалӣ ба ҳар гом

به جای نقش پا، نعلی به هر گام

Касе чун ӯ мабод аз мустамандӣ

کسی چون او مباد از مستمندی

Савораш гар надонад наъли бандӣ

سوارش گر نداند نعل بندی

На ранг ӯ кабӯдаст аз замона

نه رنگ او کبود است از زمانه

Ки шуд нилии таниш аз тозӣона

که شد نیلی تنش از تازیانه

Саворашгар ба каъбаи рӯи ниҳода

سوارش گر به کعبه رو نهاده

Насиб ӯ шудаи ҳаҷи пиёда

نصیب او شده حج پیاده

Лагад май афканд чун раҳ кунад сар

لگد می افکند چون ره کند سر

Ҳам аз даст ва ҳам аз по чун шиновар

هم از دست و هم از پا چون شناور

Ҳамеша мекунад аз зини канора

همیشه می کند از زین کناره

Чу Тифли тундху аз гоҳўораҳ

چو طفل تندخو از گاهواره

зи таълимӣ ҳамеша бим дорад

ز تعلیمی همیشه بیم دارد

Надонам аз ки ин таълим дорад

ندانم از که این تعلیم دارد

Кашад чун оташи ҷўъши забона

کشد چون آتش جوعش زبانه

Хӯрд фӯлодро чун мӯриёна

خورد فولاد را چون موریانه

Ба сони соя аш уфтад ба дунбол

به سان سایه اش افتد به دنبال

Ба рӯй ҳарки бинад дона ӣ хол

به روی هرکه بیند دانه ی خال

Ба ҳар сарчашмаи кӯи як раҳ наад гом

به هر سرچشمه کو یک ره نهد گام

Тиҳии грдондш чун чашма ӣ дом

تهی گرداندش چون چشمه ی دام

Раҳи давраш ба пеш омад зи мурдан

ره دورش به پیش آمد ز مردن

Азон наълин худро карда зи оҳан

ازان نعلین خود را کرده ز آهن

Бирав охири зи бедоди замона

برو آخر ز بیداد زمانه

Кафан ҷл шуд , тавилаи гўрхонаҳ

کفن جل شد، طویله گورخانه

Ба чашмам кард ӯро марг ноёб

به چشمم کرد او را مرگ نایاب

з шухӣ рафт аз дастам чу симоб

ز شوخی رفت از دستم چو سیماب

Шуда дар мотам ӯ абри гирён

شده در ماتم او ابر گریان

зи маргаши рафтаи ранг аз рӯй майдон

ز مرگش رفته رنگ از روی میدان

з бетобӣ кунад ҳар лаҳзаи сарсар

ز بی تابی کند هر لحظه صرصر

Барои мотам ӯ хок бар сар

برای ماتم او خاک بر سر

зи дилсӯзӣ ба маргаши оташ аз ғам

ز دلسوزی به مرگش آتش از غم

Ба хокистар нишаста баҳри мотам

به خاکستر نشسته بهر ماتم

Ба пой ӯ задӣ доими такопу

به پای او زدی دایم تکاپو

Шикаст аз мурдан ӯ шохи оҳӯ

شکست از مردن او شاخ آهو

Барои мотами он барқи ойин

برای ماتم آن برق آیین

Шудаи мотмсроиии хона ӣ зин

شده ماتمسرایی خانه ی زین

Мабодо аз алнги хулди берун

مبادا از النگ خلد بیرون

Буд маҳшур бо шбрнгу гулгун

بود محشور با شبرنگ و گلگون

Шафоати хоҳи бодои пеши довар

شفاعت خواه بادا پیش داور

Барроқу длдл ӯро рӯзи маҳшар

براق و دلدل او را روز محشر