зи сими барф , замин шуд чун қулзуми симоб
ز سیم برف، زمین شد چون قلزم سیماب
Биёу киштии дарёии лаълро дарёб
بیا و کشتی دریای لعل را دریاب
Биё ва як ду қадаҳи каш чаҳ мекунӣ оташ
بیا و یک دو قدح کش چه میکنی آتش
Ки дар што нарасад ҳеҷ оташӣ ба шароб
که در شتا نرسد هیچ آتشی به شراب
Зоб сурх меафтод бо золи хирад
زآب سرخ میافتاد با زال خرد
Азин муҳӣти тлўҳ ар хурӯҷ май талабӣ
ازین محیط تلوح ار خروج میطلبی
Чаҳ ҷои зол ки рустам биафтад аз Сурхоб
چه جای زال که رستم بیفتد از سرخاب
Касе бурун наравад ҷуз ба киштӣ май ноб
کسی برون نرود جز به کشتی میناب
Тани замини ҳама дар оҳанаст ғарқ ки чарх
تن زمین همه در آهن است غرق که چرخ
Саҳҳоми даии маӣ ва аз қавс мекунад партоб
سهام دی مهی و از قوس میکند پرتاب
Равад ббод чу дасти чанори панҷаи мард
رود بباد چو دست چنار پنجه مرد
Нъўзболлаҳ агар оварад буруни зсёб
نعوذبالله اگر آورد برون زثیاب
Миёни барф буд пои роҳмони қудрат
میان برف بود پای راهمان قدرت
Ки дасту панҷаи мафлуҷи рост дар симоб
که دست و پنجه مفلوج راست در سیماب
Фалак кабӯд шуд ва офтоб ме ларзад
فلک کبود شد و آفتاب میلرزد
зи абр агарчӣ ниҳонанд ҳарду дар санҷоб
ز ابر اگرچه نهانند هردو در سنجاب
Чунон мизоҷи ҳаво сардтар шудаст акнӯн
چنان مزاج هوا سردتر شدست اکنون
Ки аз даҳани шабу рӯзаш равонааст луоб
که از دهن شب و روزش روانه است لعاب
намекунад назари меҳри осмон ба замин
نمیکند نظر مهر آسمان به زمین
Ки дар миёна ҳар ду кудуратасту ҳиҷоб
که در میانه هر دو کدورت است و حجاب
Гузор бар кара гул намекунад хуршед
گذار بر کره گل نمیکند خورشید
зи бими онкии мабодо фурӯ равад ба хлоб
ز بیم آنکه مبادا فرو رود به خلاب
Чигуна нур ба мардум расад ? ки айни замин
چگونه نور به مردم رسد؟ که عین زمین
Ҳамаи баёз грФаҳаст бо саводи саҳоб
همه بیاض گرفه است با سواد سحاب
Замонаи хоки сияҳи хост то кунад бар сар
زمانه خاک سیه خواست تا کند بر سر
Задаст абр , вале бар замин наёфт туроб
زدست ابر، ولی بر زمین نیافت تراب
Шудаст ҳилаи товуси рӯз , фохтаи ранг
شدست حیله طاووس روز، فاخته رنگ
Кунун ки ранг ҳўосл гирифт , боли ғроб
کنون که رنگ حواصل گرفت، بال غراب
Ман осиёби фалаки пар дақиқ ме ёбам
من آسیاب فلک پر دقیق مییابم
Агарчӣ фикр дақиқам намонаду рои савоб
اگرچه فکر دقیقم نماند و رای صواب
Азин зқиқ чаҳ ҳосили сипеҳрро чу азон
ازین ذقیق چه حاصل سپهر را چو ازان
На қурс меҳр барояд , на гардаи маҳтоб
نه قرص مهر برآید، نه گرده مهتاب
намекунад асарии офтоб ва мумкин нест
نمیکند اثری آفتاب و ممکن نیست
Ки бо чунин тъбӣ офтоб дорад тоб
که با چنین تعبی آفتاب دارد تاب
Азими кӯтаҳ ва талхасту сарди рӯзи имрӯз
عظیم کوته و تلخ است و سرد روز امروز
Чу рӯзгори бидонадяши шоҳи арши ҳубоб
چو روزگار بداندیش شاه عرش حباب
Ҷамол рӯй ту нақшӣ аҷаб задаст броб !
جمال روی تو نقشی عجب زدست برآب!
зи оташати броби ҳаёти бастаи ниқоб
ز آتشت برآب حیات بسته نقاب
Бар оби чашми ман абрӯӣ туаст бастаи пулӣ
بر آب چشم من ابروی توست بسته پلی
Чу нест дар назараши бас пулӣаст зон сӯии об
چو نیست در نظرش بس پلی است زان سوی آب
Хаёли чашми ту дар хоб ме тавон дидан
خیال چشم تو در خواب میتوان دیدن
Хаёли чашм ту дорам , вале надорам хоб
خیال چشم تو دارم، ولی ندارم خواب
Бҳсну оризу хати ту бардаанд паноҳ
بحسن و عارض و خط تو بردهاند پناه
Биҳишти тӯбо ва « тӯбои ?лааму ҳасани моб »
بهشت طوبی و «طوبی لهم و حسن مآب»
Маро ба давр лабат шуд яқин ки ҷавҳари лаъл
مرا به دور لبت شد یقین که جوهر لعل
Падед мешавад аз офтоби олами тоб
پدید میشود از آفتاب عالم تاب
Баҳори шарҳи ҷамол ту дода дар як шарҳ
بهار شرح جمال تو داده در یک شرح
Биҳишти зикри ҷамил ту карда , дар ҳар боб
بهشت ذکر جمیل تو کرده، در هر باب
Дили марои сари зулф ту карда , хонаи сиёҳ
دل مرا سر زلف تو کرده، خانه سیاه
Ғами ту аз дил тангам шудаст , хонаи хароб
غم تو از دل تنگم شدست، خانه خراب
Бсухт ин дили хом ва ба ком дил нарасед
بسوخت این دل خام و به کام دل نرسید
Бком агар брсидӣ бирехтӣ хуноб
بکام اگر برسیدی بریختی خوناب
Лабу даҳони туро эй басои ҳуқуқи намак
لب و دهان تو را ای بسا حقوق نمک
Ки ҳаст бар ҷигари ришу синаҳои кабоб
که هست بر جگر ریش و سینههای کباب
Ҳазор сайд ба ҳар мӯӣ май кашӣ дар қайд
هزار صید به هر موی میکشی در قید
Каманди турра ба ҳар сӯ ки мекунӣ партоб
کمند طره به هر سو که میکنی پرتاب
Муҳӣти кӯҳи рикоб , офтоби барқи Аннан
محیط کوه رکاب، آفتاب برق عنان
Ҷами сипеҳри бисоти осмони арши ҷаноб
جم سپهر بساط آسمان عرش جناب
Мъзи динӣу дайни подшоҳ , шайхи Увайс
معز دینی و دین پادشاه، شیخ اویس
Каши офтоби мулӯк аз млоикаст , хитоб
کش آفتاب ملوک از ملایک است، خطاب
Нуҷуми кавкабаи шоҳӣ ки дар ҷамеъи умӯр
نجوم کوکبه شاهی که در جمیع امور
Кавокиб аз дар ӯ ёфтанд фатҳи албоб
کواکب از در او یافتند فتح الباب
Зиҳии замини зўқори ту касб карда диранг
زهی زمین زوقار تو کسب کرده درنگ
Зиҳии сипеҳри азми ту тарафи бастаи шитоб
زهی سپهر عزم تو طرف بسته شتاب
Навоҳӣ ту фалакро бибаста роҳи масир
نواهی تو فلک را ببسته راه مسیر
Аўмри ту заминро кушодаи пои зҳоб
اومر تو زمین را گشاده پای ذهاب
Ба қалъае ки рисии вари ҳисор гардун аст
به قلعهای که رسی ور حصار گردون است
Ба давлатат бигушоед « муфаттиҳи алои бўоб »
به دولتت بگشاید «مفتح الا بواب»
Ба ҳарчӣ саъй кунӣ , вари бурун зомкон аст
به هرچه سعی کنی، ور برون زامکان است
Ба ҳиммат ту бисозад « мусаббиби алосбоб »
به همت تو بسازد «مسبب الاسباب»
Ба пари тези ту пурд эй фатҳу зафар
به پر تیز تو پرد همای فتح و ظفر
Чунон ки тоири кеши ошён ба пари уқоб
چنان که طایر کیش آشیان به پر عقاب
зи боди азм ту хандид маликро гулбун
ز باد عزم تو خندید ملک را گلبن
Ба оби теғ ту гардӣда чархро дулоб
به آب تیغ تو گردیده چرخ را دولاب
Қазоади қойиқи фикри ту то бидид аввал
قضاد قایق فکر تو تا بدید اول
Бсохт аз зар ва аз нуқраи ин ду устурлоб
بساخت از زر و از نقره این دو اسطرلاب
Шимол роФт туаст онкии киштии муҳтоҷ
شمال رافت توست آنکه کشتی محتاج
Барад ба соҳили раҳмат , зи мавҷи хези азоб
برد به ساحل رحمت، ز موج خیز عذاب
Атои дасти ту то абр дид бо соил
عطای دست تو تا ابر دید با سایل
Фиканд бар рухи дарёи ҳазор бораи луоб
فکند بر رخ دریا هزار باره لعاب
Чаҳ ҳоҷатаст ки соил кунад суол аз ту ?
چه حاجت است که سایل کند سوال از تو؟
Ба бар суол , кафатро мақдамаст ҷавоб
به بر سوال، کفت را مقدم است جواب
Адуи блоркти обии тнк тасаввур кард
عدو بلارکت آبی تنک تصور کرد
Чу пои пеши ниҳод аз сараши гузашти он об
چو پای پیش نهاد از سرش گذشت آن آب
Ба рӯзгори ту абр аз муҳӣти обии хост
به روزگار تو ابر از محیط آبی خواست
Кафат ту гуфт ба аФзӣ чу лўлўии хўшоб
کفت تو گفت به افظی چو لولوی خوشاب
Ту абри ташнаи лаби тираи рӯзро бингар
تو ابر تشنه لب تیره روز را بنگر
Ки об май талабад бо вуҷӯди мо , зи сароб
که آب میطلبد با وجود ما، ز سراب
Агар зи саҳми ту ғайбат кунад , аду чаҳ аҷаб !
اگر ز سهم تو غیبت کند، عدو چه عجب!
Ки аз наҳифи ту зғим гузошт маскани хоб
که از نهیب تو ضغیم گذاشت مسکن خواب
Сипеҳри мартабаи шоҳо чу рафт ирлғи шоҳ
سپهر مرتبه شاها چو رفت یرلغ شاه
Ки банда боз намонад зи пои бӯси рикоб
که بنده باز نماند ز پای بوس رکاب
Агарчӣ барг ва навое надоштам лекин
اگرچه برگ و نوایی نداشتم لیکن
Шудам ба ҳукми ишорати мусоҳиби асҳоб
شدم به حکم اشارت مصاحب اصحاب
Чу азм буд ки бошам муқӣм дар тарафӣ
چو عزم بود که باشم مقیم در طرفی
Мақоми банда ба Бағдод дид шоҳи савоб
مقام بنده به بغداد دید شاه صواب
Муқӣмро ҳамаи ҷой аз се чиз нест гурез
مقیم را همهجای از سه چیز نیست گریز
Нахусти харҷу дувуми хона ва сеюм асбоб
نخست خرج و دوم خانه و سوم اسباب
Ҳққаст шуморо ки бандаро чаҳ қадар
حقق است شما را که بنده را چه قدر
Азин се чиз насибаст вазин се навъи нассоб
ازین سه چیز نصیب است وزین سه نوع نصاب
Умед ҳаст ки навъе кунад анояти шоҳ
امید هست که نوعی کند عنایت شاه
Ки бошам эмину осӯда дар ҳамаи абвоб
که باشم ایمن و آسوده در همه ابواب
Бдўлтт шавад озоди гарданам аз қарз
بدولتت شود آزاد گردنم از قرض
Ба ҳимматат шавад осӯдаи хотирами зъқоб
به همتت شود آسوده خاطرم زعقاب
Ҳамеша то баёз наҳор май оранд
همیشه تا بیاض نهار میآرند
Мсўдоти лёл аз барои забти ҳисоб
مسودات لیال از برای ضبط حساب
Ҳисоби умру бақои ту боди чандоне
حساب عمر و بقای تو باد چندانی
Ки дар муҳосиба оҷиз шаванд , калаку китоб
که در محاسبه عاجز شوند، کلک و کتاب