Шабии ҳамчуи рӯзи қиёмати дароз

شبی همچو روز قیامت دراز

Парешон чу мӯӣ батон тароз

پریشان چو موی بتان طراز

Ҳавои нуқтае буд гуфтӣ сиёҳ

هوا نقطه‌ای بود گفتی سیاه

зи торикяши чарх гум карда роҳ

ز تاریکیش چرخ گم کرده راه

Ҳамаи равшанон фалак гашта ҷамъ

همه روشنان فلک گشته جمع

Шудаи толиби равшаноӣ чу шамъ

شده طالب روشنایی چو شمع

Ту гуфтӣ ки гардун ниҳон кард меҳр

تو گفتی که گردون نهان کرد مهر

Ва ё эзад аз вай бибаред меҳр

و یا ایزد از وی ببرید مهر

Тиҳӣ гашта пистони гардуни зи шер

تهی گشته پستان گردون ز شیر

Бар андӯҳи дарҳои машриқ ба қӣр

بر اندوه درهای مشرق به قیر

Сияҳ гашта чашми ҷаҳони сар ба сар

سیه گشته چشم جهان سر به سر

Дар ӯ кас надид аз сипедии асар

در او کس ندید از سپیدی اثر

Ниҳон гашта мурғони сабзи ошён

نهان گشته مرغان سبز آشیان

Сиёҳии зи зоғи сияҳи тилсон

سیاهی ز زاغ سیه طیلسان

Ту гуфтӣ ки роҳи ҳаво баста анд

تو گفتی که راه هوا بسته‌اند

Ҳамаи бол дар бол пайваста анд

همه بال در بال پیوسته‌اند

Малик гуфт то маҷлис оростанд

ملک گفت تا مجلس آراستند

зи соқӣ гулчеҳра ме хостанд

ز ساقی گلچهره می‌خواستند

Биёрост базмӣ чу боғи биҳишт

بیاراست بزمی چو باغ بهشت

Ба рухсори хубони ҳурии сиришт

به رخسار خوبان حوری سرشت

Ба як ҷои сад нозанини масти мл

به یک جای صد نازنین مست مل

Фароҳам нишаста чу дар ғунчаи гул

فراهم نشسته چو در غنچه گل

Май афканда бар рӯй соқии шуъоъ

می‌افکنده بر روی ساقی شعاع

Шудаи моҳу хуршедро иҷтимо

شده ماه و خورشید را اجتماع

Чу бар ҳасан май ҳасан соқӣ фузуд

چو بر حسن می حسن ساقی فزود

Ҳамаи хонаи нури алии нур буд

همه خانه نور علی نور بود

Суроҳе ба гардан дараш хӯни ?дан

صراحی به گردن درش خون دن

зи хунаши қадаҳро лаболаби даҳан

ز خونش قدح را لبالب دهن

Чу бинмуд ромишгар аз пардаи роз

چو بنمود رامشگر از پرده راز

Ҳамаи барги айш аз наво кард соз

همه برگ عیش از نوا کرد ساز

Дилии парда аз ғам наме доштӣ

دلی پرده از غم نمی‌داشتی

Мғнӣ задӣ пардаи бардоштӣ

مغنی زدی پرده برداشتی

Навой дафу не ба ҳам гашти рост

نوای دف و نی به هم گشت راست

зи ушшоқи муштоқ фарёд хост

ز عشاق مشتاق فریاد خاست

Чу булбул наме гашт мутриб хамӯш

چو بلبل نمی‌گشت مطرب خموش

Ба ӯ дода глчҳргони гӯши ҳуш

به او داده گلچهرگان گوش هوش

Май андари сар шоҳидон тохта

می اندر سر شاهدان تاخته

зи андешаҳо дил бипардохта

ز اندیشه‌ها دل بپرداخته

зи боди ҷавонии сари афшон шуда

ز باد جوانی سر افشان شده

Ба бустони ҳамаи поикўбон шуда

به بستان همه پایکوبان شده

Нишаста ба ъушрат чу хуршеди шаҳ

نشسته به عشرت چو خورشید شه

Баробари ситодаи маи чордаҳ

برابر ستاده مه چارده

Дар он маҷлиси он ҳар ду маро назар

در آن مجلس آن هر دو مه را نظر

Чу хуршеду ма буд бо якдигар

چو خورشید و مه بود با یکدیگر

Ба ҳар меки кардӣ шаҳаншоҳи нӯш

به هر می که کردی شهنشاه نوش

Шаҳаншоҳро гуфтӣ он моҳи нӯш

شهنشاه را گفتی آن ماه نوش

Малики соғарӣ бо парӣ рӯй хӯрд

ملک ساغری با پری روی خورد

Чу ҷуръаи парии рухи замин бӯс кард

چو جرعه پری رخ زمین بوس کرد

Сеӣ сарви хуршедро саҷдаи барад

سهی سرو خورشید را سجده برد

Ба гулбарг рӯй заминро стрд

به گلبرگ روی زمین را سترد

Ки шоҳои дарунат чу гули шоди бод !

که شاها درونت چو گل شاد باد!

Дил аз бор чун сарвати озоди бод !

دل از بار چون سروت آزاد باد!

Ту тобандаи Меҳрӣ , заволат мабод

تو تابنده مهری، زوالت مباد

Ту Рахшанд моҳӣ , ваболат мабод !

تو رخشند ماهی، وبالت مباد!

Чароғи ман аз давлатат дар гирифт

چراغ من از دولتت در گرفت

Марои лутфат аз хоки раҳ бар гирифт

مرا لطفت از خاک ره بر گرفت

Саодати марои соя бар сар фиканд

سعادت مرا سایه بر سر فکند

Шуд аз хоки пояти сари ман баланд

شد از خاک پایت سر من بلند

Чу лутфи ту дар чоҳам афтода дид

چو لطف تو در چاهم افتاده دید

Шудам дастгиру маро бар кашид

شدم دستگیر و مرا بر کشید

Шҳо аз ҷаҳони сояи ?ут кам мабод !

شها از جهان سایه‌ات کم مباد!

Ҷаҳон бе ризои ту як дам мабод !

جهان بی رضای تو یک دم مباد!

Туе он длФрўзу шамъи ҷаҳон

تویی آن دلفروز و شمع جهان

Ки гирад зи нурати чароғи осмон

که گیرد ز نورت چراغ آسمان

Манам ҳамчуи парвонаи шайдои ту

منم همچو پروانه شیدای تو

Сар мурданам ҳаст дар пои ту

سر مردنم هست در پای تو

Умедами зи лутфи худовандгор

امیدم ز لطف خداوندگار

Фузун зин намебошад эй шаҳриёр

فزون زین نمی‌باشد ای شهریار

Ки чун хоки созанди бистари маро

که چون خاک سازند بستر مرا

Ту бошӣ дар он ҳол бар сари маро

تو باشی در آن حال بر سر مرا

Чу хусрави суханҳои ширин шунид

چو خسرو سخن‌های شیرین شنید

зи шириниаш лаб ба дандон гузид

ز شیرینی‌اش لب به دندان گزید

зи нози ду чашмаши малики маст буд

ز ناز دو چشمش ملک مست بود

зи савдоӣ ӯ рафта аз даст буд

ز سودای او رفته از دست بود

Бадв гуфт эй сарви дилҷӯии ман

بدو گفت ای سرو دلجوی من

Гули меҳрбони вафои хуии ман

گل مهربان وفا خوی من

Ҳамаи рӯз ҳам ёру мӯниси тўӣӣ

همه روز‌ه‌ام یار و مونس توئی

Шаб тираам шамъи маҷлиси тўӣӣ

شب تیره‌ام شمع مجلس توئی

Тўои онкии гўӣизи сар то ба пой

توای آنکه گوئیز سر تا به پای

Ба дилхоҳи ман офаридани худоӣ

به دلخواه من آفریدن خدای

Парӣ ё малик , ё банӣ одамӣ

پری یا ملک، یا بنی آدمی

Чу инсони Айнӣ , ҳамаи мардумӣ

چو انسان عینی، همه مردمی

Ту умрӣ , аз он нест ҳеҷат вафо

تو عمری، از آن نیست هیچت وفا

Чу субҳӣ , ки пайвастаи бодати бақо

چو صبحی، که پیوسته بادت بقا

Саодати рафиқи ҷавоняти бод

سعادت رفیق جوانیت باد

Фузун аз ҳамаи зиндагонӣати бод

فزون از همه زندگانیت باد

Нкўӣии зи ҳасани нкўӣии ту ро

نکوئی ز حسن نکوئی تو را

Чаҳ май бояд эй дӯсти ғайр аз вафо

چه می‌باید ای دوست غیر از وفا

Ба бозии сухан талх мегуфт шоҳ

به بازی سخن تلخ می‌گفت شاه

Чу оташ барафрӯхт зини тайраи моҳ

چو آتش برافروخت زین طیره ماه

Рухи шамъи маҷлиси пар аз тоб шуд

رخ شمع مجلس پر از تاب شد

Дар он тоби чашмаши пар азоб шуд

در آن تاب چشمش پر ازآب شد

Гуҳари рехт аз ҷазаъ ва дар аз ақиқ

گهر ریخت از جزع و در از عقیق

Ба овоз гуфт эй сурӯшати рафиқ

به آواز گفت ای سروشت رفیق

Манам бандаи шоҳ то зинда ам

منم بنده شاه تا زنده‌ام

Ба сар дар рикоби ту то зинда ам

به سر در رکاب تو تا زنده‌ام

Чунин бевафо аз чаҳ хуонеи маро ?

چنین بی‌وفا از چه خوانی مرا؟

Бҷўр аз дар худ , чаҳ ронии маро ?

بجور از در خود، چه رانی مرا؟

Турои кор , шоҳӣ , маро бандагӣ аст

ترا کار، شاهی، مرا بندگی است

Дарин роҳи расмам сарафкандагӣ аст

درین راه رسمم سرافکندگی است

Чу дар зиндагонии ҷафо май барам

چو در زندگانی جفا می‌برم

Ман ин зиндагонии куҷо май барам ?

من این زندگانی کجا می‌برم؟

Чу ман бе вафоем ҳамон ба ки ман

چو من بی‌وفایم همان به که من

Ниёем азин пас дарин анҷуман

نیایم ازین پس درین انجمن

Бигуфт ин ва бархест аз пеши шоҳ

بگفت این و برخاست از پیش شاه

з маҷлис битобед рухшандаи моҳ

ز مجلس بتابید رخشنده ماه

Чу озоди сарвии пар аз боди сар

چو آزاد سروی پر از باد سر

Равони гашт ва аз маҷлис омад бадар

روان گشت و از مجلس آمد بدر

Равон рафт ва оварад по дар рикоб

روان رفت و آورد پا در رکاب

Дилии пари зи тобу сиррии пари итоб

دلی پر ز تاب و سری پر عتاب

Ткоўри барангехт монанди бод

تکاور برانگیخت مانند باد

Срондри биёбону саҳрои ниҳод

سراندر بیابان و صحرا نهاد

Гуҳаш соя мемонад боз аз рикоб

گهش سایه می‌ماند باز از رکاب

Гуҳӣ дар пеш қатра мезад саҳоб

گهی در پیش قطره می‌زد سحاب

зи хок замин дошт гардии ҳаво

ز خاک زمین داشت گردی هوا

Ки бар доманаш май нишинӣ чаро ?

که بر دامنش می‌نشینی چرا؟

Аз он рӯ ки бар тахт ӯ пушт кард

از آن رو که بر تخت او پشت کرد

Чаҳ бинишаст дар ваҷҳ ӯ ғайри гирд

چه بنشست در وجه او غیر گرد

Ҷаҳонро ҳамаи солаи ойин ва хуаст

جهان را همه ساله آئین و خوست

Ҷдоӣӣ фикандани миёни ду дӯст

جدائی فکندن میان دو دوست

Ҳамоно ҳасади барад бар ҳолашон

همانا حسد برد بر حالشان

Замона таба кард аҳволашон

زمانه تبه کرد احوالشان

Рухи ишқашон гарчи баси хуб буд

رخ عشقشان گرچه بس خوب بود

Аз ороиши ҳиҷри маҳҷӯб буд

از آرایش هجر محجوب بود

Аз он то бидонанд қадари висол

از آن تا بدانند قدر وصال

Ба ҳиҷрон фалак додашон гӯшмол

به هجران فلک دادشان گوشمال

Касе то ба ҳиҷрон нашуд поймол

کسی تا به هجران نشد پایمال

Надонист қадари замони висол

ندانست قدر زمان وصال

Висол оварад рахна дар кори ишқ

وصال آورد رخنه در کار عشق

Ҷдоӣӣ кунад гарми бозори ишқ

جدائی کند گرم بازار عشق

Азин сӯии шабгир чун шоҳи чин

ازین سوی شبگیر چون شاه چین

Дар оварад хинги фалакро ба зин

در آورد خنگ فلک را به زین

Дар омад аз он хоби нӯшин малик

در آمد از آن خواب نوشین ملک

Парешони зи ғавғои дӯшини малик

پریشان ز غوغای دوشین ملک

Дилаш буд дар банди савдои ёр

دلش بود در بند سودای یار

Вази он мастии дӯш дар сари хумор

وز آن مستی دوش در سر خمار

Надонист каз даст бозаш бирафт

ندانست کز دست بازش برفت

Дил озурда шуд длнўозш бирафт

دل آزرده شد دلنوازش برفت

Яке гуфт кони рўшноӣии чашм

یکی گفت کان روشنائی چشم

Шаб тира шуд дар сиёҳӣ ба чашм

شب تیره شد در سیاهی به چشم

Шаҳаншоҳи печид дар хештан

شهنشاه پیچید در خویشتن

Вале роз нагушӯд бар анҷуман

ولی راز نگشود بر انجمن

Дил аз базми якборагӣ бар рафт

دل از بزم یکبارگی بر رفت

Ба тарк майу ҷом ва соғар гирифт

به ترک می و جام و ساغر گرفت

Май аз даст соқӣ намекард нӯш

می از دست ساقی نمی‌کرد نوش

Ба гуфтор мутриб намедод гӯш

به گفتار مطرب نمی‌داد گوش

намедод дар пеши худ роҳи не

نمی‌داد در پیش خود راه نی

Ҳамеи рехт бар хоки раҳи хӯн май

همی ریخت بر خاک ره خون می

Гуҳӣ санг зад бар сабуии шароб

گهی سنگ زد بر سبوی شراب

Гуҳ аз коса бар басти дасти рубоб

گه از کاسه بر بست دست رباب

Гузашт аз гулу боғу саҳрои ҳама

گذشت از گل و باغ و صحرا همه

Ки бо ёр хуш бошад онҳо ҳама

که با یار خوش باشد آنها همه

На пурвои боз ва на рои шикор

نه پروای باز و نه رای شکار

Ки бозаш намеомад онҷо ба кор

که بازش نمی‌آمد آنجا به کار

Надидӣ ба ғайр аз хаёли Рахш

ندیدی به غیر از خیال رخش

Нҷстӣ ба ҷузи талъати фаррухаш

نجستی به جز طلعت فرخش

Малик чун ҷудо монад аз ёри хеш

ملک چون جدا ماند از یار خویش

Хаёл нгоринш омад ба пеш

خیال نگارینش آمد به پیش

Хаёлӣ намӯдаш саҳаргоҳи дӯст

خیالی نمودش سحرگاه دوست

Шуд аз ҷой ва бурҷаст ва пиндошт ӯст

شد از جای و برجست و پنداشت اوست

Гуҳӣ даст кардӣ чу зулфаши дароз

گهی دست کردی چو زلفش دراز

Ки чун гесуяш дар برارد ба ноз

که چون گیسویش در برآرد به ناز

Ба ғайр аз хаёли рухи дилбараш

به غیر از خیال رخ دلبرش

Наомад шаби тираи кас бар сараш

نیامد شب تیره کس بر سرش

Чу оғӯши баҳр канораш гушӯд

چو آغوش بهر کنارش گشود

Назар кардаш андари миёни ҳеҷ буд

نظر کردش اندر میان هیچ بود

Ба хуршед гуфтӣ бар он рухи мтоб

به خورشید گفتی بر آن رخ متاب

Мабодо ки озурда гардад зи тоб

مبادا که آزرده گردد ز تاب

Ба боди сабо лоба кардӣ саҳар

به باد صبا لابه کردی سحر

Ки оҳиста бар роҳ ӯ май гузар

که آهسته بر راه او می‌گذر

Мабодо ки чашмаш ки хуш хуфта аст

مبادا که چشمش که خوش خفته است

Ҳамон зулфи мишкӣн ки ошуфта аст

همان زلف مشکین که آشفته است

Ба овози поят дар ояд зи хоб

به آواز پایت در آید ز خواب

Равад аз ҳадиси ту ногуҳ ба тоб

رود از حدیث تو ناگه به تاب

Диламро зи хок дараш бози ҷӯ

دلم را ز خاک درش باز جو

Вагар ёбии онҷоаши оҳистаи гӯ

وگر یابی آنجاش آهسته گو

Ки ман даврам эй дили зи ҷонони ту

که من دورم ای دل ز جانان تو

Ту бо ҷони хушӣ , эй хушо ҷони ту

تو با جان خوشی، ای خوشا جان تو

Ту наздикӣ эй дил бар он дили гусал

تو نزدیکی ای دل بر آن دل گسل

Марои чора Эй кун ки даврами зи дил

مرا چاره‌ای کن که دورم ز دل

Шаби тирааш дидаи дмсоз буд

شب تیره‌اش دیده دمساز بود

Хурӯшу фиғонаши ҳам овоз буд

خروش و فغانش هم آواز بود

зи савдои дили нома Эй зад рақам

ز سودای دل نامه‌ای زد رقم

Сиёҳии зи дили сохт мижгони қалам

سیاهی ز دل ساخت مژگان قلم