Чу субҳ аз ҷайби гардун сар баровард
چو صبح از جیب گردون سر برآورد
Замонаи чатри гардун бар сар оварад
زمانه چتر گردون بر سر آورد
Бурун рафт аз димоғи хоки савдо
برون رفت از دماغ خاک سودا
Ҷаҳонро Меҳрӣ аз нави гашти пайдо
جهان را مهری از نو گشت پیدا
Ва лекин ҳамчунон савдои он моҳ
و لیکن همچنان سودای آن ماه
Фузун май гашт ҳар дам дар сари шоҳ
فزون میگشت هر دم در سر شاه
Азин савдо дарунӣ дошт вайрон
ازین سودا درونی داشت ویران
Чу ганҷӣ шуд , ба кунҷии гашти пинҳон
چو گنجی شد، به کنجی گشت پنهان
Чу гули печидаи дил дар ғунча бинишаст
چو گل پیچیده دل در غنچه بنشست
Дар хилват ба рӯй халқ дар баст
در خلوت به روی خلق در بست
Муқӣмонро зи пеш хеш ме ронад
مقیمان را ز پیش خویش میراند
Надимонро ба назд худ наме хонд
ندیمان را به نزد خود نمیخواند
Надим ӯ хаёли ёр ӯ буд
ندیم او خیال یار او بود
Хаёли ёр , ёри ғор ӯ буд
خیال یار، یار غار او بود
Чу андари пардаи роҳ кас наме дод
چو اندر پرده راه کس نمیداد
Надимонаш бароварданд фарёд
ندیمانش برآوردند فریاد
Ки ин ҳоли писар дар изтироб аст
که این حال پسر در اضطراب است
Ба куллӣ сӯрати ҳолаш хароб аст
به کلی صورت حالش خراب است
Бибояд рафтан ин бо шоҳи гуфтан
بباید رفتن این با شاه گفتن
зи шоҳи ин қиссаро натавон нуҳуфтан
ز شاه این قصه را نتوان نهفتن
зи онҷо рӯй дар даргоҳ карданд
ز آنجا روی در درگاه کردند
Ҳикоятҳои ӯ бо шоҳ карданд
حکایتهای او با شاه کردند
Ки шоҳо , ҳолат шҳзодаҳ дарёб
که شاها، حالت شهزاده دریاب
Ки на рӯзаш қарораст ва на шаби хоб
که نه روزش قرارست و نه شب خواب
Ба хок андохта чархиш чу тир аст
به خاک انداخته چرخش چو تیر است
Камон қад гашта вокнўн гӯша гираст
کمان قد گشته وَاکنون گوشه گیرست
Чу абр аз дида борон ме фишонд
چو ابر از دیده باران میفشاند
Чу гул ҳар дам гиребон ме даранд
چو گل هر دم گریبان میدراند
зи оҳаши осмонро дил кабобаст
ز آهش آسمان را دل کبابست
Ҷаҳонро чашмҳо зини ғам пар обаст
جهان را چشمها زین غم پر آبست
Падар чун воқиф аз ҳоли писари гашт
پدر چون واقف از حال پسر گشت
зи аҳволи писари ошуфтатар гашт
ز احوال پسر آشفتهتر گشت
Ба ғояти зони парешоне дижам шуд
به غایت زآن پریشانی دژم شد
зи тахти салтанати сӯй ҳарам шуд
ز تخت سلطنت سوی حرم شد
Ҳумоюни модари ҷамшедро гуфт
همایون مادر جمشید را گفت
Ки : « рӯзи шодии мо рости ғами ҷуфт
که: «روز شادی ما راست غم جفت
Хабари дорӣ ки равад мо саробаст ?
خبر داری که رود ما سراب است؟
Асоси малики ҷамшедӣ харобаст ?
اساس ملک جمشیدی خراب است؟
зи дасти ҷами ҷаҳони ангуштарии барад
ز دست جم جهان انگشتری برد
Надонам дев раҳ зад , ё парии барад »
ندانم دیو ره زد، یا پری برد»
Чу модари қиссаро кард аз падари гӯш
چو مادر قصه را کرد از پدر گوش
з худ рафту замонии гашти хомӯш
ز خود رفت و زمانی گشت خاموش
зи наргисҳо саман бар жола ифшоанд
ز نرگسها سمن بر ژاله افشاند
Ба нохунҳо зи сӯсан лола ифшоанд
به ناخنها ز سوسن لاله افشاند
Малик дасташ гирифт аз пеш бархест
ملک دستش گرفت از پیش برخاست
Ки кор мо нахоҳад шуд бад-ӣни рост
که کار ما نخواهد شد بدین راست
Биё то бодпоёни брншиним
بیا تا بادپایان برنشینیم
Рӯем аҳволи ҷамро боз байнем
رویم احوال جم را باز بینیم
Аз онҷои сӯии ҷам чун боди рафтанд
از آنجا سوی جم چون باد رفتند
зи гирди роҳаши андар бар гирифтанд
ز گرد راهش اندر بر گرفتند
Чу зулфи андари сар ва рӯйиш фитоданд
چو زلف اندر سر و رویش فتادند
Басӣ бар наргису гул бӯса доданд
بسی بر نرگس و گل بوسه دادند
Падар гуфташ ки эй чашми марои нур ,
پدر گفتش که ای چشم مرا نور،
Чаҳ афтодат ки аз мардум шудӣ давр ?
چه افتادت که از مردم شدی دور؟
Ту оламро чу чашмӣ , нест дархур
تو عالم را چو چشمی، نیست درخور
Ки дар бандӣ ба рӯй мардумон дар
که در بندی به روی مردمان در
Ки модари дарди болои ту чинод
که مادر درد بالای تو چیناد
Бади фарзандро модари мубиноад
بد فرزند را مادر مبیناد
Ба ҳақи шери ин пистони модар
به حق شیر این پستان مادر
Ки икдми хуши броӣ эй ҷони модар
که یکدم خوش برآی ای جان مادر
Агарчӣ меҳрбон бошад бародар
اگرچه مهربان باشد برادر
Набошад ҳечкасро меҳри модар
نباشد هیچکس را مهر مادر
Агарчӣ доя дорад меҳри ҷонӣ
اگرچه دایه دارد مهر جانی
Чу модар кӣ буд дар меҳрбонӣ
چو مادر کی بود در مهربانی
Малики зодаи зи дил оҳӣ баровард
ملکزاده ز دل آهی برآورد
зи сӯзи дил ба чашми об андар оварад
ز سوز دل به چشم آب اندر آورد
« дариғо ман ки дар рӯзи ҷавонӣ
«دریغا من که در روز جوانی
Чу шаб шуд тира бар ман зиндагонӣ
چو شب شد تیره بر من زندگانی
Ҳануз аз сад гулами як ношукуфта
هنوز از صد گلم یک ناشکفته
Гулистонами нигар бар боди рафта
گلستانم نگر بر باد رفته
Марои дрдисти кон дармон надорад
مرا دردیست کان درمان ندارد
Маро роҳӣаст кон поён надорад »
مرا راهیست کان پایان ندارد»
Ҳаме гуфт ин ва дар дили ёри ҷӯён
همی گفت این و در دل یار جویان
Дар аснои сухани гирёну мӯён
در اثنای سخن گریان و مویان
Гуҳии дасти падарро бӯса додӣ
گهی دست پدر را بوسه دادی
Гуҳӣ дар пои модар сар наҳодӣ
گهی در پای مادر سر نهادی
Малики ҷамшеди доно буд ва донист
ملک جمشید دانا بود و دانست
Ки ҷинати зери пои модронст
که جنت زیر پای مادرانست
Шҳншаҳ гуфт : « кин савдоӣ ишқ аст
شهنشه گفت: «کاین سودای عشق است
Дарин сари шӯриши ғавғоӣ ишқ аст
درین سر شورش غوغای عشق است
Ҳамоно дил ба Меҳрӣ гарм дорад
همانا دل به مهری گرم دارد
Вале гуфтани зи мардум шарм дорад
ولی گفتن ز مردم شرم دارد
Кунун ин корро тадбир саҳл аст
کنون این کار را تدبیر سهل است
Ба тадбири андарони тохир ҷаҳл аст
به تدبیر اندران تاخیر جهل است
Бибояд маҷлисии хуши рост кардан
بباید مجلسی خوش راست کردن
Ҳузури глрхони дархост кардан
حضور گلرخان درخواست کردن
Куҷо дар навбаҳории лола рӯй аст
کجا در نوبهاری لاله روی است
Куҷо дар гулшании занҷир мӯӣ аст
کجا در گلشنی زنجیر موی است
Ба пеши хеш бояд додаш овоз
به پیش خویش باید دادش آواز
Магар аз парда берун уфтад ин роз »
مگر از پرده بیرون افتد این راز»
Мунодигар мунодӣ кард оғоз
منادی گر منادی کرد آغاز
Ки мҳрўёни чин яксар ба парвоз
که مهرویان چین یکسر به پرواز
Ба айвони ҳумоюн ҷамъ гирданд
به ایوان همایون جمع گردند
Шабистони ҳарамро шамъ гирданд
شبستان حرم را شمع گردند
Ҳазорон шоҳиди ма рӯй бо шамъ
هزاران شاهد مه روی با شمع
Бад-ӣн айвон шуданд аз ҳар тарафи ҷамъ
بدین ایوان شدند از هر طرف جمع
Чу шаби гесуӣ мишкӣн зад ба шона
چو شب گیسوی مشکین زد به شانه
Ҷамоли рӯз гум шуд дар миёна
جمال روز گم شد در میانه
Батон чин шуданд аз пардаи берун
بتان چین شدند از پرده بیرون
Ба азми базми айвони ҳумоюн
به عزم بزم ایوان همایون
Даромад ҳар самани рухсорӣ аз дар
درآمد هر سمن رخساری از در
Ба шакли лола бо шамъии мънбр
به شکل لاله با شمعی معنبر
Парии пайкар батон сар то ба пои нур
پری پیکر بتان سر تا به پا نور
Қадаҳ бар дасташони нури алии нур
قدح بر دستشان نور علی نور
Гули рухсорашон дар хуй нишаста
گل رخسارشان در خوی نشسته
Ҳазорон ақд дар бар гул нишаста
هزاران عقد در بر گل نشسته
Самани рӯйон чу гули афтода бар ҳам
سمن رویان چو گل افتاده بر هم
Чу барг гул нишаста танг бар ҳам
چو برگ گل نشسته تنگ بر هم
зи акси ранг рӯй лолаи рӯйон
ز عکس رنگ روی لاله رویان
Шуда дар саҳни маҷлис , лолаи рӯйон
شده در صحن مجلس، لاله رویان
Сари зулфи сияҳ дар авди сӯзӣ
سر زلف سیه در عود سوزی
Насими субҳ дар миҷмар фурӯзӣ
نسیم صبح در مجمر فروزی
Савобат дар таҳайюри монда бар чарх
ثوابت در تحیر مانده بر چرخ
Фалак дар гардишу сайёра дар чарх
فلک در گردش و سیاره در چرخ
Ба олии манзарӣ бар , шоҳи ҷамшед
به عالی منظری بر، شاه جمشید
Нишаста бо падар чун моҳу хуршед
نشسته با پدر چون ماه و خورشید
Падар ҳар дами якеро арза кардӣ
پدر هر دم یکی را عرضه کردی
Ба ёдаши соғар мебоз хӯрдӣ
به یادش ساغر می باز خوردی
Малик гуфт эй писари зини хуби рӯйон
ملک گفت ای پسر زین خوب رویان
Дилу табъати кадомин рости ҷӯён ?
دل و طبعت کدامین راست جویان؟
Дарин маҷлис длоромт кадомаст ?
درین مجلس دلارامت کدامست؟
Длороми турои охир чаҳ номаст ?
دلارام ترا آخر چه نام است؟
Малики зодаи маликро гуфт шоҳо
ملک زاده ملک را گفت شاها
Кавокиби лшкро , гардуни пноҳо !
کواکب لشکرا، گردون پناها!
Чаҳ шояд гуфтани ин бути пайкарон ро
چه شاید گفتن این بت پیکران را
Ки рашк ояд бар эшон бутгаронро ?
که رشک آید بر ایشان بتگران را؟
Арӯсони нгорстон чин анд
عروسان نگارستان چیناند
Ғизолони шкорстон чин анд
غزالان شکارستان چیناند
Вале пешам ҳамон доранд миқдор
ولی پیشم همان دارند مقدار
Ки хзрои дмн бо нақши девор
که خضرای دمن با نقش دیوار
зи ҷоми дигари ин мастӣаст мо ро
ز جام دیگر این مستی است ما را
Ба ҷони дигар ин ҳастӣаст мо ро
به جان دیگر این هستی است ما را
Халиламгар дарин бтхонаҳ ҳастӣ
خلیلم گر درین بتخانه هستی
Тилисми ин батонро бршкстӣ
طلسم این بتان را برشکستی
Ҳамаи айвони нгорстон Монӣ аст
همه ایوان نگارستان مانی است
Дариғо кони нгорстон мо нест
دریغا کان نگارستان ما نیست
Буд ҳар дил ба рӯй хуби моил
بود هر دل به روی خوب مایل
Вале бошад ба ваҷҳеи майл ҳар дил
ولی باشد به وجهی میل هر دل
Чу дорад дӯсти булбули оризи гул
چو دارد دوست بلبل عارض گل
Чаҳ дар ваҷҳаш нишинад зулфи сунбул ?
چه در وجهش نشیند زلف سنبل؟
Чу нилӯфар ба хуршедаст моил
چو نیلوفر به خورشیدست مایل
зи маҳтоби ҷҳонбхшш чаҳ ҳосил ?
ز مهتاب جهانبخشش چه حاصل؟