Ғуборӣ каз раҳ маъшуқа ояд
غباری کز ره معشوقه آید
Ба чашми ошиқони анбари намояд
به چشم عاشقان عنبر نماید
Ман афтодаи он хоки диёрам
من افتاده آن خاک دیارم
Ки гирд аз дил ғубораш ме задойад
که گرد از دل غبارش میزداید
Чу ман хоҳам ки гули чинами зи боғаш
چو من خواهم که گل چینم ز باغش
Гарм хорӣ равад дар даст , шояд
گرم خاری رود در دست، شاید
Ба мижгон аз барои дидаи ин хор
به مژگان از برای دیده این خار
Буруни ормгар аз дастам барояд
برون آرم گر از دستم برآید
Ба ҳар бодӣ ки меояд зи кӯяш
به هر بادی که میآید ز کویش
Маро дар дил ҳавоӣ мефазояд
مرا در دل هوایی میفزاید
Сабои дрмгзр аз хок дар ӯ
صبا درمَگذر از خاک در او
Ки кори мо азин дар май кушояд
که کار ما ازین در میگشاید
Аннани зулф ӯ барпеч то бод
عنان زلف او برپیچ تا باد
Рикоби андари рикоб ӯ нисоед
رکاب اندر رکاب او نساید
Дар он манзил ки ҷон аз тарс май кост
در آن منزل که جان از ترس میکاست
Ду раҳи гаштанди пайдо аз чапу рост
دو ره گشتند پیدا از چپ و راست
Малики меҳробро гуфт андарин роҳ
ملک مهراب را گفت اندرین راه
Чаҳ май гӯйӣ ? ҷавобаш дод к-эии шоҳ
چه میگویی؟ جوابش داد کای شاه
Тариқи рости роҳи марз рӯм аст
طریق راست راه مرز روم است
Ҳамаи раҳи кишвару обод бум аст
همه ره کشور و آباد بوم است
Раҳи чапи ҳам раҳ рӯмаст лекин
ره چپ هم ره روم است لیکن
Дар он раҳи зи одамӣ кас нест сокин
در آن ره ز آدمی کس نیست ساکن
Саросари беша ва кӯҳасту дарё
سراسر بیشه و کوه است و دریا
Кноми аждаҳоу ҷои анқо
کنام اژدها و جای عنقا
Тариқи ростии яксола роҳ аст
طریق راستی یکساله راه است
Тариқ рафтани чапи чор моҳ аст
طریق رفتن چپ چار ماه است
Маликро шавқ дар дил ҷӯш ме зад
ملک را شوق در دل جوش میزد
Ҳавояши роҳи сабр ва ҳуш ме зад
هوایش راه صبر و هوش میزد
Аннан бар ҷониби роҳ дувум тофт
عنان بر جانب راه دوم تافت
Давони андари пеш меҳроб бишитофт
دوان اندر پیش مهراب بشتافت
Маликро гуфт ин роҳӣаст бе роҳ
ملک را گفت این راهی است بیراه
Наме шояд ки бероҳӣ кунад шоҳ
نمیشاید که بیراهی کند شاه
Марви роҳӣ ки дигар кас нарафта сет
مرو راهی که دیگر کس نرفتهست
Ҳумо нагузашта ва каркас нарафта сет
هما نگذشته و کرکس نرفتهست
Ҳаме гуфт ину зинсон ҳаме ронад
همی گفت این و زینسان همی راند
Ки бод аз рафтан ӯ боз ме монад
که باد از رفتن او باز میماند
Ба ногуҳ пешаш омад бешае хуш
به ناگه پیشش آمد بیشهای خَوش
Мақомии ҷони Фзоу ҷои дилкаш
مقامی جان فزا و جای دلکش
Самани парвардаи ҷон аз сояи бед
سمن پرورده جان از سایه بید
Надода барги бедаши ҷои хуршед
نداده برگ بیدش جای خورشید
Насимаши машку хокаши заъфарон буд
نسیمش مشک و خاکش زعفران بود
Ҳавояши ҷону об ӯ равон буд
هوایش جان و آب او روان بود
Фарози шохаҳои сандалу авд
فراز شاخههای صندل و عود
Қиморӣ рост карда бар бту авд
قماری راست کرده بر بط و عود
Чанору сурӯши андари сарфарозӣ
چنار و سروش اندر سرفرازی
Ҳаме карданд бо ҳам дасти ёзӣ
همی کردند با هم دست یازی
Ҳазорон тӯтӣу товусу шаҳбоз
هزاران طوطی و طاووس و شهباز
Фарози шох ҳо мекард парвоз
فراز شاخها میکرد پرواز
Тзрўони хуфтаи хуш дар зилли шоҳин
تذروان خفته خوش در ظل شاهین
зи болаш боз карда фаршу болин
ز بالَش باز کرده فرش و بالین
Малики меҳробро гуфт : « ин чаҳ ҷоеаст ? »
ملک مهراب را گفت: «این چه جاییست؟»
Ҷавобаш дод кин ҷинӣ саройаст
جوابش داد کین جنی سرایست
Мақому манзили рўҳонёнст
مقام و منزل روحانیانست
Сарои подшоҳи ҷнёнст
سرای پادشاهِ جنیانست
Ту ин мурғон ки май бинӣ парӣ анд
تو این مرغان که میبینی پریاند
зи қасди мардуми озорӣ барӣ анд
ز قصد مردم آزاری بریاند
Бигӯ то нофаҳоро сргшоинд
بگو تا نافهها را سرگشایند
Абиру анбару лодани бсоинд
عبیر و عنبر و لادن بسایند
Малик фармуд то базмӣ ниҳоданд
ملک فرمود تا بزمی نهادند
Дар он манзил парӣ хон соз доданд
در آن منزل پری خوان ساز دادند
Канизони парии рухро бхўонднд
کنیزان پری رخ را بخواندند
Ба тартиби парӣ хуоне нишонданд
به ترتیب پری خوانی نشاندند
Ҳаме карданд машки афшон чу сунбул
همی کردند مشک افشان چو سنبل
Ба домани атр май бурданд чун гул
به دامن عطر میبردند چون گل
Май андари ҷоми зар чун муштарӣ буд
می اندر جام زر چون مشتری بود
Даруни шиша монанди парӣ буд
درون شیشه مانند پری بود
Ҳаме кард аз нишоти нағмаи чанг
همی کرد از نشاط نغمه چنگ
Дар он маҷлиси зи гардуни Зуҳраи оҳанг
در آن مجلس ز گردون زهره آهنگ
Чу лолаи машк бар оташ ниҳоданд
چو لاله مشک بر آتش نهادند
Чу ғунчаи нофаҳои чин кушоданд
چو غنچه نافههای چین گشادند
Ҷамоли чинёнро чун бидиданд
جمال چینیان را چون بدیدند
Ҳамон дами ҷинён бурқаъ дариданд
همان دم جنیان برقع دریدند
Батон чин ба аз ҳурони ризвон
بتان چین به از حوران رضوان
Парии рӯйони чинии хуштар аз ҷон
پری رویان چینی خوشتر از جان
Ба ҳар ҷониби ҳазорон пайкари ҷин
به هر جانب هزاران پیکر جن
Дар он ҷинати сарои гаштанди сокин
در آن جنت سرا گشتند ساکن
Малики ҷамшед бар кафи ҷоми бода
ملک جمشید بر کف جام باده
Парӣу одамии пешаши ситода
پری و آدمی پیشش ستاده
зи дил ҳар лаҳза оҳӣ баркашидӣ
ز دل هر لحظه آهی برکشیدی
Ба ёди ёри ҷомии дркшидӣ
به یاد یار جامی درکشیدی
Аз он ойину базми шоҳзода
از آن آیین و بزم شاهزاده
Хабари бурданди пеши ҳўрзодаҳ
خبر بردند پیش حورزاده
Тамошоро чу моҳӣ аз шабистон
تماشا را چو ماهی از شبستان
Бурун омад ба азми он гулистон
برون آمد به عزم آن گلستان
Ҳазорон дилбар аз ҷон гашта ҳамроҳ
هزاران دلبر از جان گشته همراه
Равон омад ба сӯии маҷлиси шоҳ
روان آمد به سوی مجلس شاه
Ишорат кард то пирӯзаи Тахтӣ
اشارت کرد تا پیروزه تختی
Ниҳоданд аз бар олии дарахтӣ
نهادند از بر عالی درختی
Бар он бинишаст чун гули шоду хуррам
بر آن بنشست چون گل شاد و خرم
Назар мекард сӯии маҷлиси ҷам
نظر میکرد سوی مجلس جم
Чу чашм ӯ бидон ма пайкар афтод
چو چشم او بدان مه پیکر افتاد
Ҳиҷобу сабр ва мастурӣ барофтод
حجاب و صبر و مستوری برافتاد
Чаҳ будигар дилаши сӯии мнстӣ
چه بودی گر دلش سوی منستی
Чаҳ хуш будӣ агар шӯии мнстӣ
چه خوش بودی اگر شوی منستی
Дарин андеша рафт ва боз ме гуфт
درین اندیشه رفت و باز میگفت
Ки чун гардад парӣ бо одамии ҷуфт !
که چون گردد پری با آدمی جفت!
Малики ҷамшеди малики ақл ва ҷонаст
ملک جمشید ملک عقل و جانست
Ки фурмонаш бар инс ва ҷон равонаст
که فرمانش بر انس و جان روانست
Ду олам зарраасту меҳри хуршед
دو عالم ذره است و مهر خورشید
Диласт ангуштарӣу ишқи ҷамшед
دلست انگشتری و عشق جمشید
Чу ҷамшеди парии рухсори анҷум
چو جمشید پری رخسار انجم
Аён шуд аз ҳаво шуд деви шаби гум
عیان شد از هوا شد دیو شب گم
Анисӣ дошт номаши нози пурвирд
انیسی داشت نامش ناز پرورد
Ки мекард аз латофати ноз бар вирд
که میکرد از لطافت ناز بر ورد
Рафиқу меҳрбону хеш ӯ буд
رفیق و مهربان و خویش او بود
Ба расми пешкорони пеш ӯ буд
به رسم پیشکاران پیش او بود
Забонашро ба пӯзиш ҳо биёрост
زبانش را به پوزشها بیاراست
Фиристоду зи хусрави узрҳо хост
فرستاد و ز خسرو عذرها خواست
Ки шоҳо омадани фархундаи бодат
که شاها آمدن فرخنده بادت
Фалаки чокар , замонаи бандаи бодат
فلک چاکر، زمانه بنده بادت
Кадомин мамлакатро шаҳриёрӣ ?
کدامین مملکت را شهریاری؟
Кунун азми кадомин шаҳри дорӣ ?
کنون عزم کدامین شهر داری؟
намеёбад зи мо бегонагии ҷуст
نمییابد ز ما بیگانگی جُست
Макун бегонагӣ кин хонаи тест
مکن بیگانگی کاین خانهٔ تست
Парӣ гарчи зи ҷинс одамӣ нест
پری گرچه ز جنس آدمی نیست
Вале ӯ низ давр аз мардумӣ нест
ولی او نیز دور از مردمی نیست
Бибояд миннатӣ бар мо ниҳодан
بباید منتی بر ما نهادن
Ба сӯии кохи мо ташриф додан »
به سوی کاخ ما تشریف دادن»
Чу пеш хусрав омад нози пурвирд
چو پیش خسرو آمد ناز پرورد
Ҳикоятҳои ширин боз ме кард
حکایتهای شیرین باز میکرد
Малик дар талъаташ ҳайрон форуманд
ملک در طلعتش حیران فروماند
Ба сад нозаш ба назд хеш бинишонад
به صد نازش به نزد خویش بنشاند
Ба дил гуфт ин парӣ ҳурӣ сифотаст
به دل گفت این پری حوری صفاتست
Аз оташ нест аз об ҳаётаст
از آتش نیست از آب حیاتست
Бигӯ меҳроб то тадбир мо чист
بگو مهراب تا تدبیر ما چیست
Ҷавоби ин маи фаррух лақо чист
جواب این مه فرخ لقا چیست
Бадв меҳроб гуфт эй шоҳи мо ро
بدو مهراب گفت ای شاه ما را
Тариқӣ нест ғайр аз рафтани онҷо
طریقی نیست غیر از رفتن آنجا
Ҳануз андари каф фармон ӯйем
هنوز اندر کف فرمان اوییم
Як имрӯз дигар меҳмон ӯйем
یک امروز دگر مهمان اوییم
Парӣ чун мардумӣ бо мо намояд
پری چون مردمی با ما نماید
Ба ғайр аз мардумӣ аз мо нишоед
به غیر از مردمی از ما نشاید
Парии гирами зи мо пинҳон набошад
پری گیرم ز ما پنهان نباشد
Азуи пинҳон шудан чандон набошад
ازو پنهان شدن چندان نباشد
Азимат кард шаҳ бо нози пурвирд
عزیمت کرد شه با ناز پرورد
Азимати ҷузам дар хон парӣ кард
عزیمت جزم در خوان پری کرد
Сарое ёфт чун айвони минӯ
سرایی یافت چون ایوان مینو
Париаш бонӣу ҳуряши бонӯ
پریاش بانی و حوریش بانو
Мурассаъи хонае чун чархи ахзар
مرصع خانهای چون چرخ اخضر
Дар ӯ хиштии зи нуқраи хиштӣ аз зар
در او خشتی ز نقره خشتی از زر
Ҳилоли тоқ ӯ пайваста то моҳ
هلال طاق او پیوسته تا ماه
Чу тоқи абрувони ёри дилхоҳ
چو طاق ابروان یار دلخواه
Басони оинаи саҳнаши мусаффо
بسان آینه صحنش مصفا
Ҷамоли ҷон дар он ойӣнаи пайдо
جمال جان در آن آیینه پیدا
Масеҳо дар равоқаш дайр карда
مسیحا در رواقش دِیْر کرده
Кавокиб дар буруҷаш сайр карда
کواکب در بروجش سِیْر کرده
Хами тоқаши фалакро гашта миҳроб
خم طاقش فلک را گشته محراب
Туробаш дар сафо бигузашта аз об
ترابش در صفا بگذشته از آب
Ба пешаши чархи нилии сари ниҳода
به پیشش چرخ نیلی سر نهاده
Фуроту диҷла дар поиши фитода
فرات و دجله در پایش فتاده
Замини он сарои гӯйии муайян
زمین آن سرا گویی معین
Бурид устоди азин фирӯзаи гулшан
برید استاد ازین فیروزه گلشن
Мўшҳи қитъаи хуршеди матлаъ
موشح قطعهٔ خورشید مطلع
Дар ӯ байтии хушу поку мурассаъ
در او بیتی خوش و پاک و مرصع
Чу ҷинати гстридаҳи гӯнаи гавани фарш
چو جنت گستریده گونهگون فرش
Бар он астбрқу сндси яке арш
بر آن استبرق و سندس یکی عرش
Чу хотами Тахтӣ аз зари баста бар ҳам
چو خاتم تختی از زر بسته بر هم
Нигорӣ чун нигин бар рӯй хотам
نگاری چون نگین بر روی خاتم
Чу шамъаши ҷомаи зарбафт дар бар
چو شمعش جامه زربفت در بر
зи лаъли оташин то ҷяш бар сар
ز لعل آتشین تا جیش بر سر
Чарони андари гулистонаши ду оҳӯ
چران اندر گلستانش دو آهو
Кноми оҳӯонаши ҷои ҷодӯ
کنام آهوانش جای جادو
Ниқоби оташин бар оби баста
نقاب آتشین بر آب بسته
зи рӯйиши об бар оташ нишаста
ز رویش آب بر آتش نشسته
Ттқ аз пеши даври афканда чун гул
تتق از پیش دور افکنده چون گل
Парешон карда бар гули ҷаъди сунбул
پریشان کرده بر گل جعد سنبل
Шабаши афкандаи давр аз рӯй гулгун
شبش افکنده دور از روی گلگون
зи қалби ақрабаши маи рафтаи берун
ز قلب عقربش مه رفته بیرون
зи ҷони чоҳи занах пар карда то лаб
ز جان چاه زنخ پر کرده تا لب
Муъаллақи зери чоҳаши оби ғабғаб
معلق زیر چاهش آب غبغب
Маликро чун бидид аз давр бархест
ملک را چون بدید از دور برخاست
зи зер арш гуфтӣ нур бархест
ز زیر عرش گفتی نور برخاست
з тахт омад фурӯ дар зери тахташ
ز تخت آمد فرو در زیر تختش
Гирифту барад бар болои тахташ
گرفت و برد بر بالای تختش
Нишастанд аз бар он тахту хуррам
نشستند از بر آن تخت و خرم
Чу билқису сулаймон ҳар ду бо ҳам
چو بلقیس و سلیمان هر دو با هم
Басӣ аз ранҷи роҳаш боз пурсед
بسی از رنج راهش باز پرسید
Ҳадис рафтанаши з оғоз пурсед
حدیث رفتنش ز آغاز پرسید
Малик мегуфт бо ваии як ба як боз
ملک میگفت با وی یک به یک باز
Агарчӣ буд равшан бар парии роз
اگرچه بود روشن بر پری راز
Парӣ гуфташ ки ин корӣаст мушкил
پری گفتش که این کاریست مشکل
Ба хӯн дида хоҳад гашти ҳосил
به خون دیده خواهد گشت حاصل
Парешонеи басӣ хоҳӣ кашӣдан
پریشانی بسی خواهی کشیدن
Басӣ чун зулфи хам дар хам баридан
بسی چون زلف خم در خم بریدن
Басии хоҳӣ чу чашми ошиқони зор
بسی خواهی چو چشم عاشقان زار
Шиновари гаштани андари баҳри хунхор
شناور گشتن اندر بحر خونخوار
Гуҳӣ бо шер дар пайкор рафтан
گهی با شیر در پیکار رفتن
Гуҳӣ бо аждаҳо дар ғор рафтан
گهی با اژدها در غار رفتن
Гуҳии Нитсаону гуҳ чун абри Нитсаон
گهی نیسان و گه چون ابر نیسان
Шудан дар кӯҳ ва дар нолону гирён
شدن در کوه و در نالان و گریان
Гуҳ аз савдои дил чун мӯии дилбар
گه از سودای دل چون موی دلبر
Гуҳии шӯрида бар кӯҳу камари сар
گهی شوریده بر کوه و کمر سر
Малики гуфто : « агар умрам диҳад мҳл
ملک گفتا: «اگر عمرم دهد مهل
Буд кор дару дашту ҷабали саҳл
بود کار در و دشت و جبل سهل
Гуҳар дар санг бошад муҳра бо мор
گهر در سنگ باشد مهره با مار
Асал бо неш бошад вирд бо хор »
عسل با نیش باشد ورد با خار»
Парӣ донист ки аҳволаш харобаст
پری دانست که احوالش خرابست
Сухан бо вай , кашӣдан хат бар обаст
سخن با وی، کشیدن خط بر آبست
Ба соқӣ гуфт : « ҷом ме дарандоз
به ساقی گفت: «جام مِیْ دَراَنداز
Дамии андеша аз хотир бипардоз
دمی اندیشه از خاطر بپرداز
Ба ёд рӯй ҷам даврӣ бигардон
به یاد روی جم دوری بگردان
Ки бунёдӣ надорад даври гардон
که بنیادی ندارد دور گردان
зи ҷом май дарунро сози гулшан
ز جام می درون را ساز گلشن
Ки дорад андарунро ҷоми равшан
که دارد اندرون را جام روشن
Лаб равадӣ хушу дилкаши мақомии сет
لب رودی خوش و دلکش مقامیست
Бизан мутриби наво кин хуши мақомии сет »
بزن مطرب نوا کاین خوش مقامیست»
Нахустамад ба зонуи нози пурвирд
نخست امد به زانو ناز پرورد
Ба ёд рӯй бонӯ соғарӣ хӯрд
به یاد روی بانو ساغری خَورد
Дувуми соғар ба пеш хусрав оварад
دوم ساغر به پیش خسرو آورد
Малик бар ёди ҷонони нӯш ҷон кард
ملک بر یاد جانان نوش جان کرد
Қадаҳ чун моҳ шуд дар бурҷи гардон
قدح چون ماه شد در برج گردان
з май чун чархи равшани гашти айвон
ز می چون چرخ روشن گشت ایوان
Ҳаво аз акс май шингарф гаван шуд
هوا از عکس می شنگرفگون شد
Дили хок аз сиришки ҷуръа хӯн шуд
دل خاک از سرشک جرعه خون شد
Чу ҷомӣ чанд май дардоади соқӣ
چو جامی چند می درداد ساقی
Маликро гуфт : « давлати боди боқӣ
ملک را گفت: «دولت باد باقی
Марои зини хуйу лутфу созгорӣ
مرا زین خوی و لطف و سازگاری
Ҳақиқат шуд ки шоҳу шаҳриёрӣ
حقیقت شد که شاه و شهریاری
Кадомин доя аз шерат лаб олуд
کدامین دایه از شیرت لب آلود
Магари оби ҳётш дар лабон буд
مگر آب حیاتش در لبان بود
Биё то чеҳра душман харошем
بیا تا چهره دشمن خراشیم
Бародари гиру хоҳар хонда бошем »
برادر گیر و خواهر خوانده باشیم»
Яке хоҳар шуду дигари бародар
یکی خواهر شد و دیگر برادر
Яке гаштанд бо ҳам обу озар
یکی گشتند با هم آب و آذر
Ду дарҷ оварад пари ёқӯти аҳмар
دو درج آورد پر یاقوت احمر
Ки ҳаряк буд як дарҷи пари зар
که هریک بود یک درج پر زر
Се то тор аз каманди зулфи мишкӣн
سه تا تار از کمند زلف مشکین
Ки ҳаряк дошт сад то тор дар чин
که هریک داشت صد تا تار در چین
Ба ҷам гуфт : « ин ду дарҷ ва ин се то тор
به جم گفت: «این دو درج و این سه تا تار
Ба ёди зулфу лаълами гӯш май дор
به یاد زلف و لعلم گوش میدار
Агар вақте шавад вақтати мушавваш
اگر وقتی شود وقتت مشوش
зи зулф ман фикан торӣ дар оташ »
ز زلف من فکن تاری در آتش»
Малики ҷамшед , шаб хуш кард ма ро
ملک جمشید، شب خوش کرد مه را
Парии хуш дар канор оварад шаҳ ро
پری خوش در کنار آورد شه را