эй ба ҷони афканда дар лайл ва наҳор

ای به جان افکنده در لیل و نهار

Дар ҳавои дарҳаму динори нор

در هوای درهم و دینار نار

Ҳаргиз аз динори дайни норай ба даст

هرگز از دینار دین ناری به دست

Дайн ба дастовар ки динораст нор

دین به دست آور که دینار است نار

Ҷустаам кори ҷаҳонро мӯ ба мӯ

جسته‌ام کار جهان را مو به مو

Дидаам рафтор ӯро тори тор

دیده‌ام رفتار او را تار تار

Нест кории ҷузи хиёнати кор ӯ

نیست کاری جز خیانت کار او

Кӣ кунад оқил ба хоини эътибор

کی کند عاقل به خائن اعتبار

Бастӣ аз мастии бад-ӣни хрмҳраҳи меҳр

بستی از مستی بدین خرمُهره مِهر

Гаштӣ аз ғифлати бад-ӣни ағёри ёр

گشتی از غفلت بدین اغیار یار

эй ба ғифлат дар биёбони адам

ای به غفلت در بیابان عدم

Ту ба хоб ва ҳамРаҳон бастанди бор

تو به خواب و همرهان بستند بار

намерасад аз корвони банки раҳил

می‌رسد از کاروان بانک رحیل

Сӯии ин овози як дами гӯши дор

سوی این آواز یک دم گوش دار

Рӯи саодати ҷӯй аз ҳасани амал

رو سعادت جوی از حسن عمل

То ба зиштӣ менаёбӣ иштиҳор

تا به زشتی می‌نیابی اشتهار

Чанд бояд баҳри як ноне намӯд

چند باید بهر یک نانی نمود

Ҷон ҳар мазлӯмӣ аз озори зор

جان هر مظلومی از آزار زار

эй сабки мағзи ин гарони хобӣ бас аст

ای سبک مغز این گران خوابی بس است

Дар раҳи омол бетобӣ бас аст

در ره آمال بی‌تابی بس است

Ҳарзаи гардии сусти аҳдии каҷрави

هرزه گردی سست عهدی کجروی

Пешаи ?ут чун чарху дулобӣ бас аст

پیشه‌ات چون چرخ و دولابی بس است

Аз раҳи тавфиқи пас пас рафтанат

از ره توفیق پس پس رفتنت

Ҳамчуи устоди расани тобӣ бас аст

همچو استاد رسن تابی بس است

Мазраъи умедро сероб кун

مزرع امید را سیراب کن

Киштро ӣнқадар беобӣ бас аст

کشت را اینقدر بی‌آبی بس است

Хешро холиси баровар аз маҳак

خویش را خالص برآور از محک

эй зари мағшуши қуллобӣ бас аст

ای زر مغشوش قلابی بس است

Аз либоси олами воруни асос

از لباس عالم وارون اساس

Сабзу зарду қирмизу обӣ бас аст

سبز و زرد و قرمز و آبی بس است

Шӯи муҳайёи баҳри тороҷи хазон

شو مهیا بهر تاراج خزان

Ғунчаи ?утро майли шодобӣ бас аст

غنچه‌ات را میل شادابی بس است

Равғани чашми заъифонро мгир

روغن چشم ضعیفان را مگیر

Кулбаи ?утро шамъи маҳтобӣ бас аст

کلبه‌ات را شمع مهتابی بس است

Баҳри дунёи нақди имон май диҳӣ

بهر دنیا نقد ایمان می‌دهی

Гавҳарии дорӣу арзон май диҳӣ

گوهری داری و ارزان می‌دهی

Гоҳе аз донишпажӯҳӣ дар ҷаҳон

گاهی از دانش‌پژوهی در جهان

Дарс дар ҳикмат ба луқмон май диҳӣ

درس در حکمت به لقمان می‌دهی

Гуҳ ба худ аз сирвату молу манол

گه به خود از ثروت و مال و منال

Нисбати малики сулаймон май диҳӣ

نسبت ملک سلیمان می‌دهی

Лек чун ояд гадоӣ бар дарат

لیک چون آید گدایی بر درت

Ҷон барои луқмае нон май диҳӣ

جان برای لقمه‌ای نان می‌دهی

Ҳайратам ояд ки бо ин бухлу ҳирс

حیرتم آید که با این بخل و حرص

Пас ба ъзроӣил чун ҷон май диҳӣ

پس به عزرائیل چون جان می‌دهی

Аз паии таҳсили ҷамъи симу зар

از پی تحصیل جمع سیم و زر

Обрӯии худ гаравгон май диҳӣ

آبروی خود گروگان می‌دهی

Гар аз ин навъаст касбу кори ту

گر از این نوع است کسب و کار تو

Зуд бар тороҷи дукон май диҳӣ

زود بر تاراج دکان می‌دهی

Андарин майдони сўоро то ба кӣ

اندرین میدان سوارا تا به کی

Тавсани бедоди ҷавлон май диҳӣ ?

توسن بیداد جولان می‌دهی؟

Мори зулму ақраби бедод ро

مار ظلم و عقرب بیداد را

Сар ба ҷон ҳар мусулмон май диҳӣ

سر به جان هر مسلمان می‌دهی

То ндонӣ ки худо аз ту ризост

تا ندانی که خدا از تو رضاست

Хандаи дандони намояти бднмост

خنده دندان نمایت بدنماست

Ҳаст дунёи гулханӣ бисёр танг

هست دنیا گلخنی بسیار تنگ

Гарчи дар зоҳири васеъу длгшост

گرچه در ظاهر وسیع و دلگشاست

Дили бабр аз миннати абнои даҳр

دل ببر از منت ابنای دهر

Аввалу охир чу карт бо худост

اول و آخر چو کارت با خداست

Гар марӣзӣ кун шифо аз ваии талаб

گر مریضی کن شفا از وی طلب

Лутф ӯ аз баҳр ҳар дардӣ давост

لطف او از بهر هر دردی دواست

Гар туҳидастӣ бадв кун арзи ҳол

گر تهیدستی بدو کن عرض حال

Фазл ӯ сармояи ъз ва Ганаст

فضل او سرمایه عز و غناست

Сарвариро чун кунӣ бисёр сар

سروری را چون کنی بسیار سر

Ин замон бо сарварӣ дар зер пост

این زمان با سروری در زیر پاست

Ҳар замони рангини изории хуби рӯ

هر زمان رنگین عذاری خوب رو

Ҷони ширинаши зи васл ту ҷудост

جان شیرینش ز وصل تو جداست

Дам ба дами мишкӣни хаттии шамшоди қад

دم به دم مشکین خطی شمشاد قد

Хок ӯ дар маъраз бод фаност

خاک او در معرض باد فناست

Зулми не бар худ на бар махлуқ кун

ظلم نی بر خود نه بر مخلوق کن

Кини баннои зишти охир бе бақост

کین بنای زشت آخر بی‌بقاست

Гар кунӣ гоҳе ба қабристони убӯр

گر کنی گاهی به قبرستان عبور

Бенгарӣ бар сокинони хоки гӯр

بنگری بر ساکنان خاک گور

Аз моли кори дунёии ?данӣ

از مآل کار دنیای دنی

Ибратигирӣ зи асҳоби қубӯр

عبرتی گیری ز اصحاب قبور

Бишинавӣ аз банди банд ҳар кадом

بشنوی از بند بند هر کدام

Нола « ё қавми қади ҷоءи алншўр »

ناله «یا قوم قد جاء النشور»

эй шуда бар хон олами миҳмон

ای شده بر خوان عالم میهمان

« лоткни фии алдҳри мхтоли Фхўр »

«لاتکن فی‌الدهر مختال فخور»

Чун шумо будем мо ҳам дар ҷаҳон

چون شما بودیم ما هم در جهان

Солҳо саргарм дар ваҷду сарвар

سالها سرگرم در وجد و سرور

Ҷомҳо дар даст аз саҳбои кибр

جامها در دست از صهبای کبر

Пунбаҳо дар гӯш аз ёди ғурур

پنبه‌ها در گوش از یاد غرور

Ногаҳон омад з даст андоз гӯр

ناگهان آمد ز دست انداز گور

Тани зи ҷони навмеду ҷон аз ҷисми ъўр

تن ز جان نومید و جان از جسم عور

Пайкари парвардаи андари нози мо

پیکر پرورده اندر ناز ما

Дар лаҳад шуд ҳамнишин мору мӯр

در لحد شد همنشین مار و مور

Ҳолиё доред дар дунёи шумо

حالیا دارید در دنیا شما

Оташи моро кунун дастии зи давр

آتش ما را کنون دستی ز دور

Ҳар ки чун мо таъми ин ҳалво чашид

هر که چون ما طعم این حلوا چشید

Он замон донад агар талхасту шӯр

آن زمان داند اگر تلخست و شور

Нафаси аммораи з рӯй решханд

نفس اماره ز روی ریشخند

Сҳт оварда туро андари каманд

سحت آورده تو را اندر کمند

Аз барои бандагии халқ ту кард

از برای بندگی خلق تو کرد

Чанд дар кори ибодат чун ва чанд

چند در کار عبادت چون و چند

эй ба бидои ҷаҳолат тунд тоз

ای به بیدای جهالت تند تاز

Андакии оҳистатар мейрони саманд

اندکی آهسته‌تر میران سمند

Шӯи тавозуъи пеша ва афтода бош

شو تواضع پیشه و افتاده باش

То шӯии рӯзи қиёмати сарбаланд

تا شوی روز قیامت سربلند

Созад он рӯзӣ ки андари зери хок

سازد آن روزی که اندر زیر خاک

Марги ҷисми нознитро нижанд

مرگ جسم نازنیت را نژند

Он замони доне ки ҳарфи талхи мо

آن زمان دانی که حرف تلخ ما

Буд дар коми ту ширинтар зи қанд

بود در کام تو شیرین‌تر ز قند

эй ба банди молу асбоби ҷаҳон

ای به بند مال و اسباب جهان

Ҳимматии худро буруновар зи банд

همتی خود را برون آور ز بند

То рӯй дар ҷрки некони сурхи рӯ

تا روی در جرک نیکان سرخ رو

То шӯй дар хайли хубони арҷманд

تا شوی در خیل خوبان ارجمند

Аз насиҳати дида дониш мапуаш

از نصیحت دیده دانش مپوش

Ҳуш агар дорӣ бидиҳ гӯшӣ ба панд

هوش اگر داری بده گوشی به پند

намезанад навбати зани пайки аҷал

می‌زند نوبت زن پیک اجل

Рӯзи шаб дар ҳар макон ва ҳар маҳал

روز شب در هر مکان و هر محل

Аз забони қутби имкони Муртазо

از زبان قطب امکان مرتضی

Навбат « ё ман бадунёи аштғл »

نوبت «یا من بدنیا اشتغل»

Андари ин вайрони работ бе сабот

اندر این ویران رباط بی‌ثبات

Ёфтӣ « қади ғрки тӯли аломл »

یافتی «قد غرک طول‌الامل»

Ҷаҳд кун « аламути ётии бғтто »

جهد کن «الموت یاتی بغتتا»

« лонтми волқбрсндўқи алъамал »

«لانتم والقبرصندوق العمل»

То ту дар фикри нуҷуми саъду наҳс

تا تو در فکر نجوم سعد و نحس

То ту дар теъдоди миррӣху Зуҳал

تا تو در تعداد مریخ و زحل

Ҳодми аллзоти андари коми ту

هادم اللذات اندر کام تو

Талх чун ҳанзал кунад таъми асал

تلخ چون حنظل کند طعم عسل

Оқибат чун ҳар касе хоҳад расед

عاقبت چون هر کسی خواهد رسید

Бар насибу қисмати рӯзи азал

بر نصیب و قسمت روز ازل

Кӯшишӣ кун то зи баъди ту ба даҳр

کوششی کن تا ز بعد تو به دهر

Науммат аз некӣ шавад зарби алмисл

نامت از نیکی شود ضرب المثل

( сомто ) он ба ки кори хеш ро

(صامتا) آن به که کار خویش را

Вогузорӣ бо худои лами изл

واگذاری با خدای لم یزل