Дӯстӣ аз ман гумноми паии зарб мисл
دوستی از من گمنام پی ضرب مثل
Хости кайфияти ташбеҳи хилоиқ ба ҷаъл
خواست کیفیت تشبیه خلایق به جُعَل
Гарчи дар ӯҳдаи ин зарра беқадар набӯд
گرچه در عهده این ذره بیقدر نبود
Ки кунад мушкили арбоби маваддатро ҳал
که کند مشکل ارباب مودت را حل
Лек аз ғояти нодонӣ ва дар айни қусӯр
لیک از غایت نادانی و در عین قصور
Хостам то набӯд уқда ӯ лоянҳал
خواستم تا نبود عقده او لاینحل
Хома бардошта ва сохтам ӯро унвон
خامه برداشته و ساختم او را عنوان
То падедор шавад мухтасарӣ аз муҷмал
تا پدیدار شود مختصری از مجمل
Умраи бечораи ҷаъли солу мау ҳафтау рӯз
عمره بیچاره جُعَل سال و مه و هفته و روز
Ҳаст дар ҷамъияти фазла ба даврони мухтал
هست در جمعیت فضله به دوران مختل
Ивази фоидаи зиндагӣу касбу ҳаёт
عوض فایده زندگی و کسب و حیات
Ғайри саргини кашӣ аш нест дигар шуғлу амал
غیر سرگین کشیاش نیست دگر شغل و عمل
Фазла аз махраҷ анъом науфтода ҳануз
فضله از مخرج انعام نیفتاده هنوز
Ки кашад танг чу фарзанди азизаш ба бағал
که کشد تنگ چو فرزند عزیزش به بغل
Кӯс киштӣ занад аз фарти тамаъ бо саргин
کوس کُشتی زند از فرط طمع با سرگین
Афканди панҷа дар он фазла чу Гаршосби ял
افکند پنجه در آن فضله چو گرشاسب یل
Ба сару синау поу шиками паҳлуу даст
به سر و سینه و پا و شکم پهلو و دست
Кашад ӯро сӯии сӯрох ба алтофи ҳиял
کشد او را سوی سوراخ به الطاف حیل
Чун шавад дохили манзили ҷаъли хастаи ланг
چون شود داخل منزل جُعَلِ خستهٔ لنگ
Фазлаи баргардаду ғалатад ба мақоми аввал
فضله برگردد و غلطد به مقام اول
Аҳли дунёи ҷаълу ҷиФаҳи вай чун саргин
اهل دنیا جُعَل و جیفه وی چون سرگین
Қабри сӯрохи ҷаъли заҳмати ваии тӯли амл
قبر سوراخ جُعَل زحمت وی طول امل
Ҳар кро майнигарӣ дар талаби иззату ҷоҳ
هر کرا مینگری در طلب عزت و جاه
Ғарқ дар лаҷаи ғифлат шуда чун хар ба вҳл
غرق در لجهٔ غفلت شده چون خر به وَحَل
Гавҳари умри гиронмояи худро карда аст
گوهر عمر گرانمایه خود را کرده است
Сурбаи сар дар ҳаваси ҳирсу ҳавои мустаъмал
سربهسر در هوس حرص و هوا مستعمل
На дар афсӯси талаб кардани умри мозӣ
نه در افسوس طلب کردن عمر ماضی
На муҳайёии алоҷу амали мстқбл
نه مهیای علاج و عمل مستقبل
Гуҳ дар пелаи варӣ дар сафари шаҳру блок
گه در پیلهوری در سفر شهر و بلوک
Гоҳ дар роҳзании рҳспри телу ҷабал
گاه در راهزنی رهسپر تل و جبل
Гуҳӣ аз ширки хФии гуҳ ба ибодоти ҷлӣ
گهی از شرک خفی گه به عبادات جلی
Гоҳи биноу гуҳии кӯру замонии аҳвал
گاه بینا و گهی کور و زمانی احول
Ҳар дам аз баҳри гадои зи паии луқмаи нон
هر دم از بهر گدایی ز پی لقمهٔ نان
Хешро гоҳ кунад Фолҷ ва гуҳ созад шул
خویش را گاه کند فالج و گه سازد شل
Сари фурӯи барда ба лаззоти ҷаҳони фонӣ
سر فرو برده به لذات جهان فانی
Ҳамагӣ чун магаси наҳл ба исрофи асал
همگی چون مگس نحل به اسراف عسل
зи пай хӯрдани хӯни дил ҳар беваи занӣ
ز پی خوردن خون دل هر بیوهزنی
Дам ба дам дар садади ҳила чу рӯбоҳи дағал
دم به دم در صدد حیله چو روباه دغل
Паии ободии кохи бадани худ машғӯл
پی آبادی کاخ بدن خود مشغول
Ғофил аз онкӣ дар ӯ аўФтд аз марги халал
غافل از آنکه در او اوفتد از مرگ خلل
Шавад аз рӯй муҳаббат ба ъзозили мурӣд
شود از روی محبت به عزازیل مرید
Кунад аз касрати исён ба худованди ҷадал
کند از کثرت عصیان به خداوند جدل
Ҳар замони перҳанӣ пора кунад бо чангол
هر زمان پیرهنی پاره کند با چنگال
Ҳамчуи бузина ки сар карда бурун аз ҷангал
همچو بوزینه که سر کرده برون از جنگل
Нафас дар мавсим инфоқ кунад васваса аш
نفْس در موسم انفاق کند وسوسهاش
Мадае хоҷаи мабодо ки шӯии мустаъсал
مده ای خواجه مبادا که شوی مستأصل
Ба раҳи хобу хуру бағӣу залолати чолок
به ره خواب و خور و بغی و ضلالت چالاک
Мавсими тоъату аҳкоми ибодоти Касал
موسم طاعت و احکام عبادات کسل
Гашта бо золи ҷаҳон дар тарабу айши қарин
گشته با زال جهان در طرب و عیش قرین
Ғофил аз вақти раҳилу аҷали мстъҷл
غافل از وقت رحیل و اجل مستعجل
Шева ӯ абадулдаҳри ҳавои зару сим
شیوه او ابدالدهر هوای زر و سیم
Сифати ваии ҳамаи дами ёди ҳариру махмал
صفت وی همه دم یاد حریر و مخمل
Накунад захми дили хастаи дилиро дармон
نکند زخم دل خسته دلی را درمان
Накунад хотимаи амр касеро файсал
نکند خاتمهٔ امر کسی را فیصل
Ногаҳон ҳалқа занад бар дар ӯ қосиди марг
ناگهان حلقه زند بر در او قاصد مرگ
Фиканд рахна ба ҳсни амлши пайки аҷал
فکند رخنه به حصن املش پیک اجل
Шаҳд дар зоиқа ӯ шавад аз ҳавли шрнг
شهد در ذائقه او شود از هول شرنگ
Асали андари даҳан вай кунад аз ғами ҳанзал
عسل اندر دهن وی کند از غم حنظل
Наад андӯхтаи хеш ва ба зиндони лаҳад
نهد اندوختهٔ خویش و به زندان لحد
Ҷо кунад дасти тиҳӣ бо мҳну ранҷу илал
جا کند دست تهی با محن و رنج و علل
Онгаҳ аз хардалу харвори ҳисоб кам ва беш
آنگه از خردل و خروار حساب کم و بیش
Боз меҷӯяд аз ӯ зўолнъми ъзўҷл
باز میجوید از او ذوالنعم عزوجل
( сомто ) омадан ва рафтан ин дайри хароб
(صامتا) آمدن و رفتن این دیر خراب
Нашудӣ коши насиби ман ва ту рӯзи азал
نشدی کاش نصیب من و تو روز ازل