Дӯш бо ҷисмии пар аз андӯҳи ҷонии пари малол
دوش با جسمی پر از اندوه جانی پر ملال
Баргузедами хилвати дил чун бурун аз қилу қол
برگزیدم خلوت دل چون برون از قیل و قال
Ногаҳон шуд мурғи рӯҳами ҳамраҳи Кебеки хаёл
ناگهان شد مرغ روحم همره کبک خیال
Сӯии миъроҷи тафаккур ҳар ду багушӯданд бол
سوی معراج تفکر هر دو بگشودند بال
Ваа чаҳ миъроҷӣ ки дар як пилааш баси моҳу сол
وه چه معراجی که در یک پلهاش بس ماه و سال
Пар занон бошӣ ва бар худ аҷзро масдар кунӣ
پر زنان باشی و بر خود عجز را مصدر کنی
Хайлу сайли рӯзгору ҳуби дунёи як тараф
خیل و سیل روزگار و حب دنیا یک طرف
Ҷяши айшу ъушрату роҳи таманнои як тараф
جیش عیش و عشرت و راه تمنا یک طرف
Фикру зикри маҳвашони хубу зебои як тараф
فکر و ذکر مهوشان خوب و زیبا یک طرف
Ҳарфи сарфу наҳви ашколу муаммои як тараф
حرف صرف و نحو اشکال و معما یک طرف
Ёди зоду хавфу бими роҳи уқбои як тараф
یاد زاد و خوف و بیم راه عقبی یک طرف
Гуфтам эй дили дарси ғифлат то ба кӣ аз бар кунӣ
گفتم ای دل درس غفلت تا به کی از بر کنی
Ҷаҳд кун дорӣ ба каф то худ зимоми ихтиёр
جهد کن داری به کف تا خود زمام اختیار
Юсуфи худро аз ин чоҳ ҳўснокӣ барор
یوسف خود را از این چاه هوسناکی برآر
Бар ба Мисри иззат ва бинишон ба тахти ифтихор
بر به مصر عزت و بنشان به تخت افتخار
Ин Зулайхоӣ ҷаҳон золасту зишту нобакор
این زلیخای جهان زالست و زشت و نابکار
Исмати ҷони зи таклифот ӯ шӯи пардаи дор
عصمت جان ز تکلیفات او شو پردهدار
То ки ҷо дар қофи қурби ҳазрат довар кунӣ
تا که جا در قاف قرب حضرت داور کنی
Саъй то кӣ баҳри ҷамъи мол дунё ме кунӣ
سعی تا کی بهر جمع مال دنیا میکنی
Оташи сӯзон барои худ таманно ме кунӣ
آتش سوزان برای خود تمنا میکنی
Нақди умри хешро бо ҷаҳл савдо ме кунӣ
نقد عمر خویش را با جهل سودا میکنی
Хешро дар рӯзи маҳшари хор ва расво ме кунӣ
خویش را در روز محشر خوار و رسوا میکنی
Аз барои тавбаи ҳаии имрӯз ва фардо ме кунӣ
از برای توبه هی امروز و فردا میکنی
Вой бар ҳоли ту чун ҷо дар саф маҳшар кунӣ
وای بر حال تو چون جا در صف محشر کنی
Нукта ҳо дорад мусулмонӣ ба ҳақи зўолмнн
نکتهها دارد مسلمانی به حق ذوالمنن
Рӯи абаси ном мусулмонӣ манеҳ бар хештан
رو عبث نام مسلمانی منه بر خویشتن
Худ бидиҳ инсофи охир кӣ равои бади ҷони ман
خود بده انصاف آخر کی روا بُد جان من
Ту ба кнҳи роҳату анвоъи неъмати мқтрн
تو به کنح راحت و انواع نعمت مقترن
Хонаи ҳамсояи ?ут аз фақр чун байти алҳзн
خانه همسایهات از فقر چون بیتالحزن
Ҳар чаҳ ӯ зорӣ кунад ту гӯши худро кар кунӣ
هر چه او زاری کند تو گوش خود را کر کنی
эй басои кофар ки андари вақти мурдани хуби мард
ای بسا کافر که اندر وقت مردن خوب مرد
Ваии басои мусаллам ки андари айни зиштии ҷони супурд
وی بسا مسلم که اندر عین زشتی جان سپرد
Нисф ноне дошт он кофар вале танҳо нахурд
نصف نانی داشت آن کافر ولی تنها نخورد
Ва он мусулмони панҷаи инфоқу базли худ фишурд
و آن مسلمان پنجه انفاق و بذل خود فشرد
Ин биҷуз роҳат надид ва он биҷузи ҳасрати набард
این بجز راحت ندید و آن بجز حسرت نبرد
Ҳайф набӯд эй мусулмони хешро кофар кунӣ
حیف نَبْوَد ای مسلمان خویش را کافر کنی
Ман намегӯям гадоро кун ғании худро фақир
من نمیگویم گدا را کن غنی خود را فقیر
ё ки ӯро аз футувват кун азиз ва худ асир
یا که او را از فتوت کن عزیز و خود اسیر
Гоҳ-гоҳеи узр ӯ дар зердастӣ дар пазир
گاهگاهی عذر او در زیردستی در پذیر
Гоҳ-гоҳегар з по афтод ӯро дасти гир
گاهگاهی گر ز پا افتاد او را دست گیر
То саодат дар дам рафтан туро бошад бшир
تا سعادت در دم رفتن تو را باشد بشیر
Сар « арҳми тараҳҳум » аз ҳақи он замон бовар кунӣ
سر «ارحم ترحم» از حق آن زمان باور کنی
Дорӣ аз соили дареғ аз луқмаи нони хештан
داری از سائل دریغ از لقمه نان خویشتن
Пас бадв мафруш боди ъзу шаъни хештан
پس بدو مفروش باد عز و شأن خویشتن
Бози дор аз таънааш таъни забони хештан
باز دار از طعنهاش طعن زبان خویشتن
Гар ба ёд зулм додӣ ошёни хештан
گر به یاد ظلم دادی آشیان خویشتن
ё наме тарсии зи арзи хешу ҷони хештан
یا نمیترسی ز عرض خویش و جان خویشتن
Пас чаҳ хокӣ дар миёни гӯри худ бар сар кунӣ
پس چه خاکی در میان گور خود بر سر کنی
эй ки сақфи ошёнро то сурайё май барӣ
ای که سقف آشیان را تا ثریا میبری
Поя девор ҳастиро ба дарё май барӣ
پایه دیوار هستی را به دریا میبری
Худ бибин имрӯз то охир ба фардо май барӣ
خود ببین امروز تا آخر به فردا میبری
Чанд моли мардумонро бемуҳобо май барӣ
چند مال مردمان را بیمحابا میبری
Кӣ ба ғайри як кафан бо худ зи дунё май барӣ
کی به غیر یک کفن با خود ز دنیا میبری
Гар мусаххари ҳафт кишварро чаҳ Искандар кунӣ
گر مسخر هفت کشور را چه اسکندر کنی
Кӯи касонеро ки зебу зинат ва фар доштанд
کو کسانی را که زیب و زینت و فر داشتند
Ҳишмати ҷоҳу ҷалолу асб ва астар доштанд
حشمت جاه و جلال و اسب و استر داشتند
Тахту тоҷу малику молу ганҷ ва гавҳар доштанд
تخت و تاج و ملک و مال و گنج و گوهر داشتند
Боғу бустони қасру айвони кохи шаш дар доштанд
باغ و بستان قصر و ایوان کاخ ششدر داشتند
Фарши дебои рахти кмхои болаш пар доштанд
فرش دیبا رخت کمخا بالش پر داشتند
Хоки эшонро ту акнӯн хишти бом ва дар кунӣ
خاک ایشان را تو اکنون خشت بام و در کنی
Кӯи Каюмарс чаҳ шуд тҳмўрсу Ҳушангу ҷам
کو کیومرث چه شد طهمورث و هوشنگ و جم
Шуд куҷои заҳҳоку аФридўни шаҳи соҳиби илм
شد کجا ضحاک و افریدون شه صاحب علم
Силаму тӯру аироҷу бўзри манӯчеҳри дижам
سلم و تور و ایراج و بوذر منوچهر دژم
Кӯи пашангу баҳману Исфандиёру зодшм
کو پشنگ و بهمن و اسفندیار و زادشم
Кӯи салотини араби кӯи шаҳрёни аҷам
کو سلاطین عرب کو شهریان عجم
Ҷони эшонро ту қасру маскан ва манзар кунӣ
جان ایشان را تو قصر و مسکن و منظر کنی
Алғрзи амволи дунёро ду хусрон беш нест
الغرض اموال دنیا را دو خسران بیش نیست
Марди манъами ҳичўқтии фориғ аз ташвиш нест
مرد منعم هیچوقتی فارغ از تشویش نیست
Дар ҷаҳон аз хавфи султони нӯш ӯ бенеш нест
در جهان از خوف سلطان نوش او بینیش نیست
Дар қиёмати эмин аз хавфи ҳисоб хеш нест
در قیامت ایمن از خوف حساب خویش نیست
Тарсу бимии зини ду ҷои андари дил дарвеш нест
ترس و بیمی زین دو جا اندر دل درویش نیست
эй тавонгари фахр то кӣ баҳри сим ва зар кунӣ
ای توانگر فخر تا کی بهر سیم و زر کنی
Ҳақи туро дасти талаби пой тавоно дода аст
حق تو را دست طلب پای توانا داده است
Ақли донои фаҳми бурнои чашм бино дода аст
عقل دانا فهم برنا چشم بینا داده است
Дидау ҳушу тамизу дарак маънӣ дода аст
دیده و هوش و تمیز و درک معنی داده است
Дар тасарруфи малики танро бар ту якҷо дода аст
در تصرف ملک تن را بر تو یکجا داده است
Дидаи равшан ба касби дайн ва дунё дода аст
دیده روشن به کسب دین و دنیا داده است
То тамизи неку бади идроки хайр ва шар кунӣ
تا تمیز نیک و بد ادراک خیر و شر کنی
Гӯиё аз роҳи даври хеш ғофил гашта Эй
گوئیا از راه دور خویش غافل گشتهای
Гаштае аз ҳақи гурезони маҳв ботил гашта Эй
گشتهای از حق گریزان محو باطل گشتهای
Пушт аз перӣ хамед боз ҷоҳил гашта Эй
پشت از پیری خمید باز جاهل گشتهای
Дар раҳи тавфиқ ва тоъат кунад ва коҳил гашта Эй
در ره توفیق و طاعت کند و کاهل گشتهای
Ногаҳон бо марг бефурсат муқобил гашта Эй
ناگهان با مرگ بیفرصت مقابل گشتهای
Каз пушаймонӣ дар он дами чашми ҳасрат тар кунӣ
کز پشیمانی در آن دم چشم حسرت تر کنی
( сомто ) аз кед дунёии ?данӣ ҳушёр бош
(صامتا) از کید دنیای دنی هشیار باش
Бас буд хоби гарони рӯи андакӣ бедор бош
بس بود خواب گران رو اندکی بیدار باش
Баҳри таҳсили саодати рӯзу шаб дар кор бош
بهر تحصیل سعادت روز و شب در کار باش
Ҷӯӣ ар иззат ба назд аҳли дунё хор бош
جویی ار عزت به نزد اهل دنیا خوار باش
Хоксорӣ пеша кун аз мо ва ман безор бош
خاکساری پیشه کن از ما و من بیزار باش
То ба маҳшари халъати ворастагӣ дар бар кунӣ
تا به محشر خلعت وارستگی در بر کنی