Ало ё хаймаи гардон ба гирди бесутуни маскан
الا یا خیمهٔ گردان به گرد بیستون مسکن
Гуҳ аз бен доманат моҳасту гоҳати моҳ бар доман
گه از بن دامنت ماهست و گاهت ماه بر دامن
Чароғи афрӯхта дар ту басӣ ва ҳафт аз он гардон
چراغ افروخته در تو بسی و هفت از آن گردان
Ки гуҳ бар говашон ҷойасту гуҳ бар шерашони маскан
که گه بر گاوشان جایست و گه بر شیرشان مسکن
Чу хуршеди малики ҳанҷору брҷиси вазири осо
چو خورشید ملک هنجار و برجیس وزیر آسا
Чу баҳроми сипаҳсолор ва чун ноҳиди барбати зан
چو بهرام سپهسالار و چون ناهید بربط زن
Чу кайвони қавии таъсии деҳқони табъ бар гардун
چو کیوان قوی تاثیر دهقان طبع بر گردون
Чу тиру моҳи девони сози пайки ангез дар барзан
چو تیر و ماه دیوان ساز پیکانگیز در برزن
Ҳамаи донои нодони сари ҳамаи тобони тории дил
همه دانای نادان سر همه تابان تاری دل
Ҳамаи волои дунпарвар ҳамаи зани хуии мрдоФгн
همه والای دون پرور همه زن خوی مردافگن
Сари доно шудаи пасту дили оқил шудаи торӣ
سر دانا شده پست و دل عاقل شده تاری
Азин афрӯхтаи рӯйон бар он афрохтаи грзн
ازین افروخته رویان بر آن افراخته گرزن
Ҳакямонро ба нуру сайр бар гардун ба рӯзу шаб
حکیمان را به نور و سیر بر گردون به روز و شب
Гуҳии раҳбар чу яздонанду гуҳи раҳзан чу аҳрӣман
گهی رهبر چو یزدانند و گه رهزن چو اهریمن
Камони кирдори гардунии азуи тири балои парон
کمان کردار گردونی ازو تیر بلا پران
Дили оқили зи захмаши хӯни зуннори тези нарми оҳан
دل عاقل ز زخمش خون زنار تیز نرم آهن
Ҳадафашонгар пазируфтии нишон зон тирҳо бар дил
هدفشان گر پذیرفتی نشان زان تیرها بر دل
Дили донои шдстӣ чун мушаббакҳои прўизн
دل دانا شدستی چون مشبکهای پرویزن
Нидои гӯш ҳар оқили азу ҳар лаҳза « лои башарӣ »
ندای گوش هر عاقل ازو هر لحظه «لا بشری»
Нисори самъ ҳар аҳмақи азу ҳар рӯз « лои тҳзн »
نثار سمع هر احمق ازو هر روز «لا تحزن»
зи наҳсаши мунзавии мондаи ду сад доно ба як манзил
ز نحسش منزوی مانده دو صد دانا به یک منزل
зи саъдаш муқтадо гашта ҳазор аблаҳ ба як барзан
ز سعدش مقتدا گشته هزار ابله به یک برزن
Хасисонро азуи рифъати раисонро азуи пастӣ
خسیسان را ازو رفعت رییسان را ازو پستی
Лӣимонро азуи шодии ҳакямонро азуи шеван
لئیمان را ازو شادی حکیمان را ازو شیون
Имомонро азугар риштаи тобии некуӣ будӣ
امامان را ازو گر رشته تابی نیکویی بودی
Алии хайёти роз ва дил набӯдӣ чун дили сӯзан
علی خیاط راز و دل نبودی چون دل سوزن
Эмоми санъати тозии алии ибни ҳасани баҳрӣ
امام صنعت تازی علیابن حسن بحری
Ки шуд райши зи чархи аълоу рӯйиши зи офтоби аҳсан
که شد رایش ز چرخ اعلا و رویش ز آفتاب احسن
Эмоми олами кофӣ ки чун ӯ даргаи санъат
امام عالم کافی که چون او درگه صنعت
На аз шом омаду Басра на аз Марв омаду зўзн
نه از شام آمد و بصره نه از مرو آمد و زوزن
Азуи наҳву луғати зинда ба ҳар вақте чу ҷисм аз ҷон
ازو نحو و لغت زنده به هر وقتی چو جسم از جان
Бадви фазлу адаби қоим ба ҳар ҳоле чу ҷон аз тан
بدو فضل و ادب قایم به هر حالی چو جان از تن
Қриҳтҳои тозиро зи фазлаш ҳар замони анҷум
قریحتهای تازی را ز فضلش هر زمان انجم
Табиатҳои равшанро зи фазлаш ҳар замони гулшан
طبیعتهای روشن را ز فضلش هر زمان گلشن
Ҳазораш дида аз ақл ва ба ҳар дидаи ҳазорон дил
هزارش دیده از عقل و به هر دیده هزاران دل
Ҳазораш санъат аз фазл ва ба ҳар санъати ҳазорон фан
هزارش صنعت از فضل و به هر صنعت هزاران فن
Намояди пеши қадар ӯ зи болои гунбаду ахтар
نماید پیش قدر او ز بالا گنبد و اختر
Чу дар боди ҳавои зарра чу дар оби равони арзан
چو در باد هوا ذره چو در آب روان ارزن
Дил ҳосид кашад ҳзмон чу лафзи теғи ҳанҷораш
دل حاسد کشد هزمان چو لفظ تیغ هنجارش
Ҳазорон хӯн дил дорад пас ӯ ҳар лаҳза дар гардан
هزاران خون دل دارد پس او هر لحظه در گردن
Саботи зойиши маънӣ ба ту комил чу ҷон аз хӯн
ثبات زایش معنی به تو کامل چو جان از خون
Камоли дониши мардон ба ту ноқис чу ақл аз зан
کمال دانش مردان به تو ناقص چو عقل از زن
Танат чун хок дар боду забон чун об дар обон
تنت چون خاک در باد و زبان چون آب در آبان
Дилат чун боғ дар озари кафат чун абр дар баҳман
دلت چون باغ در آذر کفت چون ابر در بهمن
Ба ҳар табъ андар оварадӣ ба таълими аслу фазлу дайн
به هر طبع اندر آوردی به تعلیم اصل و فضل و دین
з ҳар хотири буруни барадӣ ба ҳуҷҷати шаку рибу занн
ز هر خاطر برون بردی به حجت شک و ریب و ظن
На пайвандад ба илмати ҷаҳли як ҷузв аз ҳазор аҷзо
نه پیوندد به علمت جهل یک جزو از هزار اجزا
Азирои кул , донишро нагардад ҷаҳли пиромн
ازیرا کل، دانش را نگردد جهل پیرامن
Тавозуъи дўстри дорӣ чу гавҳар дар бен дарё
تواضع دوستر داری چو گوهر در بن دریا
Ва гарна чарх боистӣ чу кайвони мари турои маъдан
و گرنه چرخ بایستی چو کیوان مر ترا معدن
Эмоми донишу маънии туе имрӯз ҳам ҳастанд
امام دانش و معنی تویی امروز هم هستند
Имомон дигар лекин ба дастор ва ба пероҳан
امامان دگر لیکن به دستار و به پیراهن
Биҷузи ту аҳли санъатро зи даъвӣҳои бе маънӣ
بجز تو اهل صنعت را ز دعویهای بیمعنی
Ҳама бонганд чун табл ва ҳама ранганд чун рӯин
همه بانگند چون طبل و همه رنگند چون روین
Ягонаи олимии биллоҳи чгўим беш аз ин зеро
یگانه عالمی بالله چگویم بیش از این زیرا
Ҳамон обаст агар кӯбии ҳазорон бор дар ҳован
همان آبست اگر کوبی هزاران بار در هاون
Шигифтӣ набӯд аз халқони туро душман буванд аиро
شگفتی نبود از خلقان ترا دشمن بوند ایرا
Ту доноӣу зиди зидро ба гавҳар чист ҷузи душман
تو دانایی و ضد ضد را به گوهر چیست جز دشمن
Худоӣ аз бад нигаҳдораст азуи зинҳор « лотёс »
خدای از بد نگهدارست ازو زنهار «لاتیاس»
Замонаи фозил ӯ бораст азуи ҳайҳот « лотомн »
زمانه فاضل او بارست ازو هیهات «لاتامن»
Дарин даврон наёрад санги наҳву мантиқу одоб
درین دوران نیارد سنگ نحو و منطق و آداب
Азирои сғбаҳи жожнду бастаи рустаму баҳман
ازیرا سغبهٔ ژاژند و بستهٔ رستم و بهمن
Азин бе равнақии олам чаҳ некӯтар бузургон ро
ازین بی رونقی عالم چه نیکوتر بزرگان را
зи ҷома бетанау тиризу хона бе дару равзан
ز جامهٔ بیتنه و تیریز و خانه بی در و روزن
Замон шӯх чашмонаст ва беАслон агар дорӣ
زمان شوخ چشمانست و بی اصلان اگر داری
Азин як мояи бисмии аллоҳи худ андари гирди ҳирси аФгн
ازین یک مایه بسمالله خود اندر گرد حرص افگن
Агар рифъати ҳамеи ҷӯии сияҳ дил бош чун лола
اگر رفعت همی جویی سیه دل باش چون لاله
Вари озодии ҳамеи хоҳии забони даҳ дор чун сӯсан
ور آزادی همی خواهی زبان ده دار چون سوسن
Чу марди ин чунин майдон нае аз ҳиммати олӣ
چو مرد این چنین میدان نه ای از همت عالی
Ба дасти ақлу хурсандии ду пои ҳирсро башикан
به دست عقل و خرسندی دو پای حرص را بشکن
Ту номи алФнҷ дар ҳикмати фалакро гӯи мадаи як нон
تو نام الفنج در حکمت فلک را گو مده یک نان
Ту рӯҳи афзой дар дониши адуро гӯ бирав ҷон кун
تو روح افزای در دانش عدو را گو برو جان کن
Ба боғи дили зи об рӯй тухмии киштӣ аз ҳикмат
به باغ دل ز آب روی تخمی کشتی از حکمت
Ки ҷузи фазл ва адаб набӯд бар он як рӯзи подошн
که جز فضل و ادب نبود بر آن یک روز پاداشن
Ҳазорон равшании бинии азин як зулмати гетӣ
هزاران روشنی بینی ازین یک ظلمت گیتی
Ки аз рӯз дарозаст ин шаби кӯтоҳи обистан
که از روز درازست این شب کوتاه آبستن
Ало то дар смр гӯйанд васфи бежану рустам
الا تا در سمر گویند وصف بیژن و رستم
Ки ин будаст пели андом ва он будаст широўжн
که این بودست پیل اندام و آن بودست شیراوژن
зи саъйу ҳишматати бодо ба шодӣ ва ба андӯҳон
ز سعی و حشمتت بادا به شادی و به اندوهان
Вале бар гоҳ чун рустами аду дар чоҳ чун бежан
ولی بر گاه چون رستم عدو در چاه چون بیژن
Ҳаме то нафй бошад « ло » ҳаме то ҷҳд бошад « лам »
همی تا نفی باشد «لا» همی تا جحد باشد «لم»
Ҳаме то чист бошад « мо » ҳаме то кист бошад « ман »
همی تا چیست باشد «ما» همی تا کیست باشد «من»
Ҳамеша боди ҳосидро бидон ҳоҷат ки ӯ хоҳад
همیشه باد حاسد را بدان حاجت که او خواهد
Ҷавоби даъваташи зи эзад чу мўслро зи лоу лн
جواب دعوتش ز ایزد چو موسل را ز لا و لن
Ҳамеша бе забони бодати зи тир ҳодиса ҳастӣ
همیشه بی زبان بادت ز تیر حادثهٔ هستی
Ки аз Авни малики дорӣ ба гирди ҷону тани ҷавшан
که از عون ملک داری به گرد جان و تن جوشن