Виҳк эй пардаи парда дар дар мо нигарон

ویحک ای پردهٔ پرده‌در در ما نگران

Беш аз ин пардаи мо пеш ҳар аблаҳ мадарон

بیش از این پردهٔ ما پیش هر ابله مدران

ё мдр ё чу даридӣ чу лӣимони бмдўз

یا مدر یا چو دریدی چو لئیمان بمدوز

ё махон ё чу бхўондӣ чу бахилони бмрон

یا مخوان یا چو بخواندی چو بخیلان بمران

Ҷои нурии ту ва мо аз ту чу торики дилон

جای نوری تو و ما از تو چو تاریک‌دلان

Оби гӯйии ту ва мо аз ту пари оташи ҷгарон

آب گویی تو و ما از تو پر آتش جگران

Моҳат ар нур диҳад тарӣ обаст дарав

ماهت ار نور دهد تری آبست درو

Машк ар буи диҳад хушкии норст дар он

مشک ار بوی دهد خشکی نارست در آن

Шишаи бода равшан надиҳӣ то накунӣ

شیشهٔ بادهٔ روشن ندهی تا نکنی

Рӯзи мо тиратар аз коргаҳи шишаи гарон

روز ما تیره‌تر از کارگه شیشه‌گران

Шарми дор эй фалак охир макун ин бе расмӣ

شرم دار ای فلک آخر مکن این بی‌رسمی

То кӣ аз парваришу тарбияти бади сайрон

تا کی از پرورش و تربیت بد سیران‌؟

Аз туу гардиши чархат чаҳ ҳунар бошад пас

از تو و گردش چرخت چه هنر باشد پس‌؟

Чун тиҳӣ даст буванд аз ту ҳамаи пари ҳунарон

چون تهی‌دست بوند از تو همه پر هنران

Умри мо туъмаи даврон ту шуд бас бошад

عمر ما طعمهٔ دوران تو شد‌، بس باشد

Низ ҳар соъатмони шарбат ҳиҷрон махӯрон

نیز هر ساعتمان شربت هجران مخوران

Ҳар ки икшби з бар зан буд аз рӯй мурод

هر که یکشب ز بر زن بود از روی مراد

Солӣ аз нав шавад аз ҷлмаҳи зеру зиброн

سالی از نو شود از جملهٔ زیر و زبران

Хостам аз паии роҳати зании охир аз ту

خواستم از پی راحت زنی آخر از تو

Он бидидам ки набенанд ҳама бе хабарон

آن بدیدم که نبینند همه بی‌خبران

Ин зи ту дар хӯрд эй модари зиндонии зой

این ز تو در خورَد ای مادر زندانی زای

Мо ба зиндон ва ту аз давр ба мо дар нигарон

ما به زندان و تو از دور به ما در نگران

Мари писарро ба ту умед куҷо монад пас

مر پسر را به تو امید کجا ماند پس؟

Ҳама чун феъли ту ин бошад бар бе падарон

همه چون فعل تو این باشد بر بی‌پدران

Чун ба зан карданӣ ин ранҷи ҳаме бояд дид

چون به زن کردنی این رنج همی باید دید

Инат иқбол ки доранд пас имрӯзи ғурон

اینت اقبال که دارند پس امروز غران

Мо ғулом каф дастем бас акнӯн ки зи аҷз

ما غلام کف دستیم بس اکنون که ز عجز

Мондаанд аз пас як мода брингўнаҳ барон

مانده‌اند از پس یک ماده برینگونه نران

На туе Юсуф ёқӯб макун қиссаи дароз

نه تویی یوسف یعقوب مکن قصه دراز

Юсуфонро набӯд чораи азин бади гуҳарон

یوسفان را نبود چاره ازین بد گهران

Юсуфи мисрии даҳ соли зи зан зиндон дид

یوسف مصری ده سال ز زن زندان دید

Пас туро кӣ хатарӣ доранд ин бе хатарон

پس ترا کی خطری دارند این بی‌خطران

Онкӣ бо Юсуфи садиқ чунин хоҳад кард

آنکه با یوسف صدیق چنین خواهد کرد

Ҳеҷ доне Чехияанд суҳбат ӯ бо дгарон

هیچ دانی چه‌کند صحبت او با دگران

Ҳуҷраи ақли зи савдои занон холӣ кун

حجرهٔ عقل ز سودای زنان خالی کن

То ба ҷони панд ту гиранд ҳамаи пари ъброн

تا به جان پند تو گیرند همه پُر عبران

Банди як мода машав то битавонӣ чу хурӯс

بند یک ماده مشو تا بتوانی چو خروس

То буии тоҷўру пеши рӯи тоҷўрон

تا بوی تاجور و پیش‌رو تاجوران

Хосса акнӯн ки ҷаҳон бехирадон бигирифтанд

خاصه اکنون که جهان بی‌خردان بگرفتند

Бехирад вор бизӣ то набавии сарду гарон

بی‌خرد وار بزی تا نبوی سرد و گران

Кор чун бехурдӣ дорад ва беаслӣу ҷаҳл

کار چون بی‌خردی دارد و بی‌اصلی و جهل

Вои пас бар туу ободи барин мухтасарон

وای پس بر تو و آباد برین مختصران

Толеъи фоҷирӣу моҷрӣ имрӯз қавӣаст

طالع فاجری و ماجری امروز قویست

Ҳар ки имрӯз бар онаст бар онаст барон

هر که امروز بر آنست بر آنست بر آن

Мар ки пистони миёни пои надод ӯро шер

هر که پستان میان پای نداد او را شیر

Нест имрӯзи миёни ҷҳло ӯ зи сарон

نیست امروز میان جهلا او ز سران

Ҳар ки лўзинаҳи шаҳвати нчшидсти зи пас

هر‌که لوزینهٔ شهوت نچشیده‌ست ز پس

Нест дар маҷлиси ин тайифа аз пештарон

نیست در مجلس این طایفه از پیشتران

Онкӣ будаст чу гардун ба гуҳи хурдии кўж

آنکه بوده‌ست چو گردون به گه خردی کوژ

Лоҷарам ҳаст дарин вақти зи гардуни сипарон

لاجرم هست درین وقت ز گردون‌سپران

Бенафираст касе каши нафар аз ҷаҳл ва хатост

بی‌نفیرست کسی که‌ش نفر از جهل و خطاست

Ҷаҳд кун то набавӣ аз нафар бе нафарон

جهد کن تا نبوی از نفر بی‌نفران

Рўзгорист ки ҷузи ҷаҳлу хиёнати нхрнд

روزگاریست که جز جهل و خیانت نخرند

Дории ин моя вагар на хари азин кулба барон

داری این مایه و‌گر‌نه خر ازین کلبه بران

Сипари тири замон дида шӯхасту фасод

سپر تیر زمان دیدهٔ شوخ است و فساد

Ҷаҳд кун тот набинад фалак аз паии сипарон

جهد کن تات نبیند فلک از پی‌سپران

Шояд ар дидаи озодаи гуҳар бор шавад

شاید ار دیدهٔ آزاده گهر بار شود

Чун шдстнди ҳама бегуҳарон бо гуҳарон

چون شده‌ستند همه بی‌گهران با‌گهران

Бози дониш чу ҳаме сайд нагирад зи иқбол

باز‌ِ دانش چو همی صید نگیرد ز اقبال

Пешаш аз хашм дар атрофи мамолики мпрон

بیشش از خشم در اطراف ممالک مپران

Маънии аслу вафояши мҷўӣ аз ҳамаи кас

معنی اصل و وفایش مجوی از همه کس

Зон ки ҳастанд зи бустони вафо бе самарон

زان که هستند ز بستان وفا بی‌ثمران

Андарин вақти зи каси роҳи сиёнати матлаб

اندرین وقت ز کس راه صیانت مطلب

Ки сар роҳ баронанд ҳамаи роҳбарон

که سر راه برانند همه راهبران

Бехбрўор дар ин аср бизӣ каз паии бахт

بی‌خبروار در این عصر بزی کز پی بخت

Гӯии иқболи рабуданди ҳама бе хабарон

گوی اقبال ربودند همه بی‌خبران

Бо чунин қавл ва чунин феъл ки ин дунони рост

با چنین قول و چنین فعل که این دونان راست

Рашк бар меоядам эй хоҷаи зи кӯрону карон

رشک بر می‌آیدم ای خواجه ز کوران و کران

Чун сиришти ҳамаи раъное ва бар сохтагӣаст

چون سرشت همه رعنایی و بر‌ساختگی‌ست

Мазҳаби хонаи худодори ту чун мустақарон

مذهب خانه‌خدا دار تو چون مستقران

Пас чу аз воқеаи ҳодиса кас нест масӯн

پس چو از واقعهٔ حادثه کس نیست مصون

Ҳамчу бе асли ту дун бош на аз мштҳрон

همچو بی‌اصل تو دون باش نه از مشتهران

Оҷизят аз шараф бо падарӣ буд ар на

عاجزیت از شرف‌ ِ با‌پدری بود ار نه

Даҳру айём кят дидӣ чун бе зафарон

دهر و ایام کیت دیدی چون بی‌ظفران

Ҳар ки чун бе басарони суҳбати дунони талабад

هر که چون بی‌بصران صحبت دونان طلبد

Сахт бисёр балоҳо кашад аз бе басарон

سخت بسیار بلاها کشد از بی‌بصران

Пой кӣ дорад бо суҳбати ту сифлаи дун

پای کی دارد با صحبت تو سفلهٔ دون

Чун нае хираи сар ва дар насаби хираи сарон

چون نه‌ای خیره‌سر و در نسب خیره‌سران

Мардумиро чу нагирад ҳамеи ин тозии асб

مردمی را چو نگیرد همی این تازی اسب

Ёрб эй бори худоӣати ҷаҳонии зи харон

یارب ای بار خداییت جهانی ز خران

Вақт онаст ки дар пишгаҳи майхона

وقت آنست که در پیشگه میخانه

Тарс ва лобос бисозӣ чу ҳама бе фикрон

ترس و لاباس بسازی چو همه بی‌فکران

Асби шодӣу тараб дар сафи айём дар ор

اسب شادی و طرب در صف ایام در آر

Магар аз заҳмати асбат барманд ин гузарон

مگر از زحمت اسبت برمند این گذران

Мураккаби амри хдоист чу таркиби танат

مرکب امر خدای است چو ترکیب تنت

Бхробиши дарин мартаъи хокии мчрон

به خرابیش درین مرتع خاکی مچران

эй дил эй дил чу зи фазлу зи шарафи ҳиронист

ای دل ای دل چو ز فضل و ز شرف حیرانی‌ست

зи аҳли фазлу шарафу ақли гарони гири гарон

ز اهل فضل و شرف و عقل‌گر‌ان گیر کران

Даст дар гардани айём дар орем аз ақл

دست در گردن ایام در آریم از عقل

Пой бардорем аз сирати некӯи назарон

پای برداریم از سیرت نیکو‌نظر‌ان

Дайн фурушем чу ин қавми ҷузин май нхрнд

دین فروشیم چو این قوم جزین می‌نخرند

Моя созем ҳам аз ҳиммату хуии дгарон

مایه سازیم هم از همّت و خوی دگران

Ком ҷӯйем ва набандем дили андари як банд

کام جوییم و نبندیم دل اندر یک بند

Зон ки инаст ҳамаи раҳи равиш бо хатарон

زان که اینست همه ره‌روش با‌خطر‌ان

Ҳиммати хеши варои фалак ва ақл наҳем

همّت خویش ورای فلک و عقل نهیم

Ки бурун фалаканд аз мо фарзона тарон

که برون فلکند از ما فرزانه‌تران

Худ ки бошад фалаки бодарави оби ниҳод

خود که باشد فلک‌ِ باد‌رو آب‌نهاد‌؟

Худ ки бошанд дарави ӣнҳамаи соҳиби сафарон

خود که باشند درو این‌همه صاحب‌سفرا‌ن‌؟

Кори ҳукм азалӣ дораду нақши тақдир

کار حکم ازلی دارد و نقش تقدیر

Ки навиштаст ҳама бӯда ва нобӯда дар он

که نوشته‌ست همه بوده و نابوده در آن

Ҷурм аз аҷром ндонанд ба ҷузи кӯрдилон

جرم از اجرام ندانند به جز کوردلان

Тамаъ аз чарх надоранд магари хираи сарон

طمع از چرخ ندارند مگر خیره‌سران

Зон ки аз қоидаи қисмат дар пардаи роз

زان که از قاعدهٔ قسمت در پردهٔ راز

Чарх паймоён давранду ситораи шимурон

چرخ‌پیمایان دورند و ستاره‌شمران

Ҳама бодаст ҳадиси фалаку сайри нуҷум

همه بادست حدیث فلک و سیر نجوم

Бода дорад ҳамаи хушӣ ва дигар бодаи хурон

باده دارد همه خوشی و دگر باده‌خوران

Давлати нав чу ҳаме май надиҳади чархи куҳан

دولت نو چو همی می‌ندهد چرخ کهن

Моу бодаи куҳану мутрибу нави хати писарон

ما و بادهٔ کهن و مطرب و نو‌‌خط پسران

Гарчи бо зебу фрейм аз хираду аслу вафо

گرچه با زیب و فریم از خرد و اصل و وفا

Гирди майхона дар ойем чу безебу фарон

گرد میخانه در آییم چو بی زیب و فران

Айши худ талх чаҳ дорем ба савдои занон

عیش خود تلخ چه داریم به سودای زنان

Моу симини занахони хушу заррини камарон

ما و سیمین زنخان خوش و زرین‌کمر‌ان

Ҷон бубахшем ба ёрони накӯ аз сари ишқ

جان ببخشیم به یاران نکو از سر عشق

Сим хӯрдан чаҳ хатар дорад бо симброн

سیم خوردن چه خطر دارد با سیمبران

Хом бошад туршӣ дар руху шаҳват дар дил

خام باشد ترشی در رخ و شهوت در دل

Чун буд кӣсаи пар аз симу ҷаҳони пари шукрон

چون بود کیسه پر از سیم و جهان پر شکران

Ранги он қавм нагирем ба як суҳбат аз онк

رنگ آن قوم نگیریم به یک صحبت از آنک

Пушт ислом накарданд банно бар умрон

پشت اسلام نکردند بنا بر عمران

Ҳамаи андари талаби мастӣ беақлу дилон

همه اندر طلب مستی بی‌عقل و دلان

Ҳамаи андар тараб ҳастӣ бесиму зарон

همه اندر طرب هستی بی‌سیم و زران

Ончунон қоида созем зи шодӣ ки шавад

آنچنان قاعده سازیم ز شادی که شود

Аз пас мо смри хуштар соҳиби смрон

از پس ما سمر خوش‌تر صاحب‌سمر‌ان

Ҳеҷ товон набӯд дар ду ҷаҳон бар ман ва ту

هیچ تاوان نبود در دو جهان بر من و تو

Чун барин гӯна гузорем ҷаҳони гузарон

چون برین گونه گذاریم جهان گذران