эй сенаеи з остон натавон шудан бар осмон
ای سنایی ز آستان نتوان شدن بر آسمان
Зон ки рӯҳонӣ равад бар осмон аз остон
زان که روحانی رود بر آسمان از آستان
Ҳар ки чун намруд бо сандӯқ ва бо каркас равад
هر که چون نمرود با صندوق و با کرکس رود
Хира боз ояд нигуни нмрўдўор аз осмон
خیره باز آید نگون نمرودوار از آسمان
Бо камону тир чун намруд бар гардун машав
با کمان و تیر چون نمرود بر گردون مشو
Кони мшъбди гардиш аз тират ҳаме созад камон
کان مشعبد گردش از تیرت همی سازد کمان
Чун малик бар осмон натавон парид эй аҳриман
چون ملک بر آسمان نتوان پرید ای اهرمن
Коҳри ман суфло буд чун тани малики алавӣ чу ҷон
کاهر من سفلی بود چون تن ملک علوی چو جان
Ҳамчуи ҷон бар осмон аз остон рафтӣ сабк
همچو جان بر آسمان از آستان رفتی سبک
Гар набӯдӣ тани зи таркиби чаҳор арқони гарон
گر نبودی تن ز ترکیب چهار ارکان گران
Бандагӣ кун чун худоӣ кард натавонӣ ҳаме
بندگی کن چون خدایی کرد نتوانی همی
Зон ки бошад бандаро дар банд чун танро тавон
زان که باشد بنده را در بند چون تن را توان
Дар ниҳони хеши пас чун ресмон гум карда Эй
در نهان خویش پس چون ریسمان گم کردهای
То сари ту пой шуд пои ту сар чун ресмон
تا سر تو پای شد پای تو سر چون ریسمان
Гар ниҳони дории сари худро ба тан дар чун кашф
گر نهان داری سر خود را به تن در چون کشف
Хештанро чун кашфи борӣ сипар кун зи устихон
خویشتن را چون کشف باری سپر کن ز استخوان
Чашми равшани байни могар чун фалак бинад туро
چشم روشن بین ما گر چون فلک بیند ترا
Чашмро чун хорпушт аз тани буруновар синон
چشم را چون خارپشت از تن برون آور سنان
Вар чу моҳии ҷавшани исмати Фрўпўшидаҳ Эй
ور چو ماهی جوشن عصمت فروپوشیدهای
зи оташи фитна чу моҳии шӯ ба оби андари ниҳон
ز آتش فتنه چو ماهی شو به آب اندر نهان
Дар ниҳоди хеш чун харчанги дории чангҳо
در نهاد خویش چون خرچنگ داری چنگها
То ба чанги оре ба ҳар чангии дигаргуни ному нон
تا به چنگ آری به هر چنگی دگرگون نام و نان
Бар ниҳоди хештан чун анкабутӣ бар матн
بر نهاد خویشتن چون عنکبوتی بر متن
Гар ҳаме чун карами пела бар танӣ бар хонимон
گر همی چون کرم پیله بر تنی بر خانمان
Ҳар замон чун оби гардии хираи гирди обхўр
هر زمان چون آب گردی خیره گرد آبخور
Ҳар нафас чун боди гардии хираи гирди бодбон
هر نفس چون باد گردی خیره گرد بادبان
То даҳон дорад кушодаи аждаҳои ҳирси ту
تا دهان دارد گشاده اژدهای حرص تو
Чун наҳанг андар кашад озати ҳамаи малики ҷаҳон
چون نهنگ اندر کشد آزت همه ملک جهان
Гар чу гургу саги бадарии айбаҳои айб ро
گر چو گرگ و سگ بدری عیبههای عیب را
Чун бҳоем оҷизӣ дар панҷаи шери жён
چون بهایم عاجزی در پنجهٔ شیر ژیان
Вар ба гӯши ҳушу чашми дили ҳамеи кӯру карӣ
ور به گوش هوش و چشم دل همی کور و کری
Аз малик чун нукта гӯям чун туе аз инсу ҷон
از ملک چون نکته گویم چون تویی از انس و جان
То ту бо тӯтӣ ба розии хира чун гӯям сухан
تا تو با طوطی به رازی خیره چون گویم سخن
То ту бо ҷғдӣ ва бо шоҳинии андари ошён
تا تو با جغدی و با شاهینی اندر آشیان
Гар заъифии ҳамчуи росуи дузди ҳамчуи ъкаҳ Эй
گر ضعیفی همچو راسو دزد همچو عکهای
Вари ҳзўрии ҳамчуи гурбаи ҳамчуи мӯшии пари зиён
ور حذوری همچو گربه همچو موشی پر زیان
Тилсони бФгн ки дорад тилсон чун ту магас
طیلسان بفگن که دارد طیلسان چون تو مگس
ё на бар оташ чу парвона бисӯзон тилсон
یا نه بر آتش چو پروانه بسوزان طیلسان
Аз калоғ омӯз пеш аз субҳдами бархестан
از کلاغ آموز پیش از صبحدم برخاستن
Каз ҳарисии ҳамчу хӯкӣ тундарасту нотавон
کز حریصی همچو خوکی تندرست و ناتوان
Чун хбзду гардии андари мустароҳ аз баҳр хӯрд
چون خبزد و گردی اندر مستراح از بهر خورد
Наҳли вор аз баҳр хӯрдани рӯи яке дар бӯстон
نحل وار از بهر خوردن رو یکی در بوستان
Хӯн махӯр чун пашша ва чун кейки шодон бар мҷаҳ
خون مخور چون پشه و چون کیک شادان بر مجه
То наМонӣ хира молидаа ба дасти ин ва он
تا نمانی خیره مالیده به دست این و آن
Гар зи перии зону аз сари бргзорӣ чун малах
گر ز پیری زانو از سر برگذاری چون ملخ
Зери хок ва хишт бошад ҳамчуи мўронти макон
زیر خاک و خشت باشد همچو مورانت مکان
Тумтароқи ашҳбу адҳам куҷо монад туро
طمطراق اشهب و ادهم کجا ماند ترا
Кошҳбу адҳами зи рӯзу шаби ту дории зери рон
کاشهب و ادهم ز روز و شب تو داری زیر ران
Ҳамчуи ғўки андари даҳони мори мхрўш аз аҷал
همچو غوک اندر دهان مار مخروش از اجل
Каз хурӯшати даст бе додӣ фурӯи бандади забон
کز خروشت دست بیدادی فرو بندد زبان
Андарин мотами ду каф бар фарқи каждуми ворнаҳ
اندرین ماتم دو کف بر فرق کژدم وارنه
Кӣ кунад чун ҳрзи судати зорӣу бонгу фиғон
کی کند چون حرز سودت زاری و بانگ و فغان
Ҳрзи иброҳӣми пайғамбар ҳаме хон зери лаб
حرز ابراهیم پیغمبر همی خوان زیر لب
Котш намруд гардад бар ниҳодати гулистон
کآتش نمرود گردد بر نهادت گلستان
Чун дарахти арғавони хунобаи бор аз дидагон
چون درخت ارغوان خونابه بار از دیدگان
То шавад гавҳари сршгт чун сршги арғавон
تا شود گوهر سرشگت چون سرشگ ارغوان
Гар буд чун сарви сари сабзӣу пирӯзии туро
گر بود چون سرو سر سبزی و پیروزی ترا
Дар камар банданд гулҳо ҳамчуи неи пешати миён
در کمر بندند گلها همچو نی پیشت میان
Ҳам баҳори умри ту даврони чархи орад ба сар
هم بهار عمر تو دوران چرخ آرد به سر
Бе бақои гардӣ чу гул бар шоху хори андари хазон
بیبقا گردی چو گل بر شاخ و خار اندر خزان
Эътимоду такя кам кун бар бақо ва буд хеш
اعتماد و تکیه کم کن بر بقا و بود خویش
Ончӣ боқӣ монад аз умрат биппарад дар замон
آنچه باقی ماند از عمرت بپرد در زمان
Ҳар бақои кон орият доданд як чанде туро
هر بقا کان عاریت دادند یک چندی ترا
Чун набошад боқӣ эй ғофил ба ҷузи фонии мадон
چون نباشد باقی ای غافل به جز فانی مدان
Гар ту бошӣ меҳрбони вари панд ва ҳикмат бишинавӣ
گر تو باشی مهربان ور پند و حکمت بشنوی
Кас набошад бар ту монанди сенаеи меҳрбон
کس نباشد بر تو مانند سنایی مهربان