Бас ки шунидӣ сифати рӯму чин

بس که شنیدی صفت روم و چین

Хезу биёи малик сенае бибин

خیز و بیا ملک سنایی ببین

То ҳамаи дили бинӣ беҳирсу бухл

تا همه دل بینی بی حرص و بخل

То ҳамаи ҷони бинӣ бекибру кин

تا همه جان بینی بی کبر و کین

Зар нау кони мулкии зери даст

زر نه و کان ملکی زیر دست

Ҷўнаҳу асби фалакии зери зин

جو نه و اسب فلکی زیر زین

Пой нау чарх ба зери қадам

پای نه و چرخ به زیر قدم

Даст нау малик ба зери нигин

دست نه و ملک به زیر نگین

Рахти киёнӣ на ва ӯ рӯҳи вор

رخت کیانی نه و او روح‌وار

Тахти бароварда ба чархи барин

تخت برآورده به چرخ برین

Рустаи зи тартиби замину замон

رسته ز ترتیب زمین و زمان

Ҷустаи зи таркиби шҳўру синӣн

جسته ز ترکیب شهور و سنین

Селоат ӯ хилватии андари ниҳон

سلوت او خلوتی اندر نهان

Даъват ӯ давлатии андари камӣн

دعوت او دولتی اندر کمین

Бӯда чу Юсуфи бачау рафтаи боз

بوده چو یوسف به چَه و رفته باز

То фалак аз ҷазбаи ҳабли алмтин

تا فلک از جذبهٔ حبل‌المتین

Зер қадам карда аз иқлӣми шак

زیر قدم کرده از اقلیم شک

То ба нҳонхонаҳи айни алиқин

تا به نهانخانهٔ عین‌الیقین

Карда қаноати ҳамаи ганҷи сипеҳр

کرده قناعت همه گنج سپهر

Дар садафи гавҳари рӯҳаши дафин

در صدف گوهر روحش دفین

Карда броъти ҳамаи таркиби ақл

کرده براعت همه ترکیب عقل

Дар кнФи нуктаи назмаши мубин

در کنف نکتهٔ نظمش مبین

Бо нафасаши саҳари намоёни ҳинд

با نفسش سحر نمایان هند

Дар ҳавасаши чеҳраи гушойони чин

در هوسش چهره گشایان چین

Аввалу охири ҳамаи сар чун ънб

اول و آخر همه سر چون عنب

Зоҳиру ботини ҳамаи дили ҳамчуи тин

ظاهر و باطن همه دل همچو تین

Рӯҳ амин дода ба дасташ чунонк

روح امین داده به دستش چنانک

Дода ба Марями зираи остин

داده به مریم زره آستین

Назми ҳамаи руқияи деви хасис

نظم همه رقیه دیو خسیس

Нукта ӯ зодаи рӯҳи аломин

نکتهٔ او زادهٔ روح‌الامین

Кишварии андари талаб ва дар тараб

کشوری اندر طلب و در طرب

Аз нкти райш ва ӯ зон ҳазин

از نکت رایش و او زان حزین

Бо дил ӯ хоки мисоли инол

با دل او خاک مثال ینال

Бо каф ӯ санги нигини такин

با کف او سنگ نگین تکین

Ҳикмату хурсандӣ ва дайнаш бишуст

حکمت و خرسندی و دینش بشست

То чаҳ кунад малики макони макин

تا چه کند ملک مکان مکین

Дашти арабро писари зўолизн

دشت عرب را پسر ذوالیزن

Хоки аҷамро писари обтин

خاک عجم را پسر آبتین

Офиятӣ дорад ва хурсанде

عافیتی دارد و خرسندیی

Инат ҳақиқати малики ростин

اینت حقیقت ملک راستین

Гоҳ вале гуяд ҳаст ӯ чунон

گاه ولی گوید هست او چنان

Гоҳ аду гуяд буд ин чунин

گاه عدو گوید بود این چنین

ӯ зи ҳамаи фориғу озоду хуш

او ز همه فارغ و آزاد و خوش

Чун гул ва чун сӯсан ва чун ёсамин

چون گل و چون سوسن و چون یاسمین

Хашм набӯдаст бар аъдоаши ҳеҷ

خشم نبوده‌ست بر اعداش هیچ

Чашм надидаст бар абрӯаши чин

چشم ندیده‌ست بر ابروش چین

Хашми зи душман буду ҳалами азу

خشم ز دشمن بود و حلم ازو

Кӯи зи асири омада ӯ аз замин

کو ز اثیر آمده او از زمین

Хашмаш дар дайн чу зи баҳри ҷигар

خشمش در دین چو ز بهر جگر

Сар ки буд таъбия дар ангабин

سِرکه بود تعبیه در انگبین

Кӣ калла аз сари бунаад то буд

کی کله از سر بنهد تا بود

Иблис аз оташу одами зи тин

ابلیس از آتش و آدم ز طین

Муштӣ аз ин ёва дароён даҳр

مشتی از این یاوه درایان دهر

Ҷони кидирашони зи ано дар анин

جان کدرشان ز انا در انین

Як рамаи зини деви нажодони шаҳр

یک رمه زین دیو نژادان شهر

Бо ҳамаи шани кибру ҳасади ҳам қарин

با همه‌شان کبر و حسد هم قرین

Гуҳ чу сарин сусти мар ӯро срўн

گه چو سرین سست مر او را سُرون

Гуҳ чу срўни сахти мар ӯро сарин

گه چو سُرون سخت مر او را سرین

Бар ҳамаи пӯшида ки ҳам зини ду ҳол

بر همه پوشیده که هم زین دو حال

Меҳтарашони зини ду сифат шуд лъин

مهترشان زین دو صفت شد لعین

Пеши камоли ҳамаро ҳамчуи дев

پیش کمال همه را همچو دیو

Кӯр шудаи дидаи мо байни байн

کور شده دیدهٔ ما بین بین

Сӯии хаёли ҳамаи яксон шуда

سوی خیال همه یکسان شده

Гурбаи чубину ҳзбри ърин

گربهٔ چوبین و هزبر عرین

Вази шараи луқма шудаи ҷумла ро

وز شره لقمه شده جمله را

Мазраъаи деви ткоўши анин

مزرعهٔ دیو تکاوش انین

Лоф ки ҳастем сенаеи ҳама

لاف که هستیم سنایی همه

Дар ғазалу марсияи саҳари офарин

در غزل و مرثیه سحر آفرین

Оре ҳастанд сенае валек

آری هستند سنایی ولیک

Аз сарашони ҷаҳл ҷудо карда син

از سرشان جهل جدا کرده سین

Гарчи сӯии сӯратёни гоҳи шакл

گرچه سوی صورتیان گاه شکل

Зери так хома чу дайни сети дайн

زیر تک خامه چو دین‌ست دین

Лек дар онаст ки донад хирад

لیک در آنست که داند خرد

Чашмаи ҳайвони зи нами поргин

چشمهٔ حیوان ز نم پارگین

Бас ваҳш омад сӯии донои раҳм

بس وحش آمد سوی دانا رحم

Гарчи ҷинон омад назд ҷанин

گرچه جنان آمد نزد جنین

Кончаҳ гузидаст ба назд авом

کانچه گزیده‌ست به نزد عوام

Нест сӯии хос бар онсон гузин

نیست سوی خاص بر آنسان گزین

Кончаҳи ду сад бошад сӯии шимол

کانچه دو صد باشد سوی شمال

Бист шуморанд ба сӯии ямин

بیست شمارند به سوی یمین

Гарчи ба лоф ва ба такаллуфи чуну

گرچه به لاف و به تکلف چنو

Назм саройанд гуҳи ону гуҳи ин

نظم سرایند گه آن و گه این

Ин ҳамаи ҳқо ки сӯии зиракон

این همه حقا که سوی زیرکان

Гурба нигоранд на шери офарин

گربه نگارند نه شیر آفرین