эй сенае бе каллаи шӯи ?герат бояд сарварӣ

ای سنایی بی کله شو گرت باید سروری

Зонк назд бхрдон то бо кулоҳӣ бе сиррӣ

زانک نزد بخردان تا با کلاهی بی سری

Дар миёни гарданони оеи кулоҳ аз сари буна

در میان گردنان آیی کلاه از سر بنه

То азин майдони мардони бӯ ки сари беруни барӣ

تا ازین میدان مردان بو که سر بیرون بری

Вар на дар раҳи срФрозоннд каз теғи аҷал

ور نه در ره سرفرازانند کز تیغ اجل

Ҳам кулоҳ аз сарати брбоинди ҳам сар бар сиррӣ

هم کلاه از سرت بربایند هم سر بر سری

Олимии пар лашкар девасту султони ту дайн

عالمی پر لشکر دیوست و سلطان تو دین

Зон султон бошу мандяш аз бирават лашгарӣ

زان سلطان باش و مندیش از بروت لشگری

Дайни ҳусайни тести озу орзӯи хӯк ва сагаст

دین حسین تست آز و آرزو خوک و سگست

Ташнаи инро май кашӣ ва он ҳар дуро май парварӣ

تشنه این را می کشی و آن هر دو را می‌پروری

Бар язиду шимури малъун чун ҳаме лаънат кунӣ

بر یزید و شمر ملعون چون همی لعنت کنی

Чун ҳусайни хешро шимуру язиди дайгарӣ

چون حسین خویش را شمر و یزید دیگری

Ақлу ҷони он ҷаҳониро раияти шӯ чу шаръ

عقل و جان آن جهانی را رعیت شو چو شرع

Зон ки девонаи сету мурдаи оқилу ҷон эдарӣ

زان که دیوانه‌ست و مرده عاقل و جان ایدری

Чашмаи ҳайвонат бояд хоки раҳи шӯ чун Хизр

چشمهٔ حیوانت باید خاک ره شو چون خضر

Ҳар ду набӯд мари туро ё чашма ё Искандарӣ

هر دو نبود مر ترا یا چشمه یا اسکندری

Гирди ҷаъфари гирдгар дайни ҷаъфарии ҷӯии ҳаме

گرد جعفر گرد گر دین جعفری جویی همی

Зон ки набӯд ҳар ду ҳам динор ва ҳам дайни ҷаъфарӣ

زان که نبود هر دو هم دینار و هم دین جعفری

Чун ту додӣ дайн ба дунё дар раҳи дайн кӣ кунанд

چون تو دادی دین به دنیا در ره دین کی کنند

Панҷ ҳис ва ҳафт аъзои мари турои Фрмонбрӣ

پنج حس و هفت اعضا مر ترا فرمانبری

То сулаймони вори хотами бози нстонии зи дев

تا سلیمان‌وار خاتم باز نستانی ز دیو

Кӣ турои фармони баради дому даду деву парӣ

کی ترا فرمان برد دام و دد و دیو و پری

Бе падари фарзандии лоҳут бояд чун Масеҳ

بی پدر فرزندی لاهوت باید چون مسیح

Ҳар ки зу баргашт бо носут ёбад духтарӣ

هر که زو برگشت با ناسوت یابد دختری

Ахтари некӯат бояд бар сипеҳри дайни броӣ

اختر نیکوت باید بر سپهر دین برآی

Зон ки андари давр ӯ толеъ буд неки ахтарӣ

زان که اندر دور او طالع بود نیک اختری

Бози хари худро зи худ зеро ки набӯд то абад

باز خر خود را ز خود زیرا که نبود تا ابد

То ту худро муштарӣ бошӣ турои дайни муштарӣ

تا تو خود را مشتری باشی ترا دین مشتری

Чун турои дайн муштарӣ шуд муштарӣ гуяд туро

چون ترا دین مشتری شد مشتری گوید ترا

К-эии ҷаҳонро дидан рӯй ту фоли муштарӣ

کای جهان را دیدن روی تو فال مشتری

Чун бад-ӣн боқӣ шудӣ беш аз фанои мандяши ҳеҷ

چون بدین باقی شدی بیش از فنا مندیش هیچ

Зуҳра дорад гирд кўсрўор гардад абтарӣ

زهره دارد گرد کوثروار گردد ابتری

Чу ту « ло »ро кеҳтарӣ кардӣ пас аз девони амр

چو تو «لا» را کهتری کردی پس از دیوان امر

Ҷузи ту з « алои аллоҳ » ки хоҳад ёфт амри меҳтарӣ

جز تو ز «الا الله» که خواهد یافت امر مهتری

Чун дар хайбар ба ҷуз ҳайдар накунад аз баъди он

چون در خیبر به جز حیدر نکند از بعد آن

Хонаи дайнро ки донад кард ҷузи ҳайдари дарӣ

خانهٔ دین را که داند کرد جز حیدر دری

Ақлу дайну малику давлат бояд ар неи рӯзгор

عقل و دین و ملک و دولت باید ار نی روزگار

Кӣ диҳад ҳар хӯку харро раҳ ба қасри қайсарӣ

کی دهد هر خوک و خر را ره به قصر قیصری

Андарин раҳи сад ҳазор Иблиси одам рӯй ҳаст

اندرین ره صد هزار ابلیس آدم روی هست

То ҳар одам рӯйро зинҳор кодм нашмурӣ

تا هر آدم روی را زنهار کآدم نشمری

Ғӯлро аз Хизр нашиносӣ ҳаме дар тӣаи ҷаҳл

غول را از خضر نشناسی همی در تیه جهل

Зон ҳаме аз раҳбарони ҷӯӣ ҳамеша раҳбарӣ

زان همی از رهبران جویی همیشه رهبری

Бартари ой аз табъу нафасу ақли иброҳӣми вор

برتر آی از طبع و نفس و عقل ابراهیم وار

То бадонеи нақшҳои эзадӣ аз озрӣ

تا بدانی نقشهای ایزدی از آزری

Аз ду чашми рости байн ҳаргиз нахезад кибру ширк

از دو چشم راست بین هرگز نخیزد کبر و شرک

Ширки мард аз аҳвалии дони кибри мард аз аъўрӣ

شرک مرد از احولی دان کبر مرد از اعوری

Дар баҳори чини ду ёбӣ дар баҳори дайн яке аст

در بهار چین دو یابی در بهار دین یکی است

Ҳамлаи бози хашину хандаи Кебеки дарӣ

حملهٔ باز خشین و خندهٔ کبک دری

Подшоҳӣ аз яке гуфтан ба даст ояд туро

پادشاهی از یکی گفتن به دست آید ترا

Каз ду гуфтан нест дар ангушти ҷами ангуштарӣ

کز دو گفتن نیست در انگشت جم انگشتری

Гарчи дар « аллоҳи Акбар » гуфтанӣ то бо худӣ

گرچه در «الله اکبر» گفتنی تا با خودی

Бандаи кубро на бандаи подшоҳи Акбарӣ

بندهٔ کبری نه بندهٔ پادشاه اکبری

Офтоби дайни бурун аз гунбади нилўФрист

آفتاب دین برون از گنبد نیلوفریست

Пар бар ор аз доду дониши бӯ казу беруни парӣ

پر بر آر از داد و دانش بو کزو بیرون پری

Варна ҳаргиз кӣ тавон кард офтоби роҳ ро

ورنه هرگز کی توان کرد آفتاب راه را

Аз фурӯди гунбади нилӯфарии нилӯфарӣ

از فرود گنبد نیلوفری نیلوفری

Аз даруни худ талаби чизе ки дар ту гум шудаст

از درون خود طلب چیزی که در تو گم شدست

Ончӣ дар банд гум кардӣ мҷу аз бар дарӣ

آنچه در بند گم کردی مجو از بر دری

Рӯй гирд олуд брзӣ ӯ ки бар даргоҳ ӯ

روی گرد آلود برزی او که بر درگاه او

Обрӯии худ баригар об рӯй худ барӣ

آبروی خود بری گر آب روی خود بری

Дар сафи мардони майдон чун туоне омадан

در صف مردان میدان چون توانی آمدن

То ту дар зиндони хоку боду обу озарӣ

تا تو در زندان خاک و باد و آب و آذری

Хоку боду обу озари чори пораи наъли соз

خاک و باد و آب و آذر چار پاره نعل ساز

То чунон чу ҳафт кишвар на фалакро биспурӣ

تا چنان چو هفت کشور نه فلک را بسپری

Номи мардӣ кӣ нишинад бар ту то аз рӯй тамаъ

نام مردی کی نشیند بر تو تا از روی طمع

Чун занон дар зери ин нилоб карда чодар

چون زنان در زیر این نیلاب کرده چادری

Ҷисму ҷонро ҳамчуи Марями рӯзаи фармой аз саҳар

جسم و جان را همچو مریم روزه فرمای از سحر

То дар ояд исои як рӯза дар дайни густарӣ

تا در آید عیسی یک روزه در دین گستری

То бишуд нафаси сухангӯии ту дар дарси ҳавас

تا بشد نفس سخنگوی تو در درس هوس

эй шигифтии тугар аз ислоҳи мантиқ бар хурӣ

ای شگفتی تو گر از اصلاح منطق بر خوری

Дайн чаҳ бошад ҷузи қиёмати пас ту хомаш бош аз онк

دین چه باشد جز قیامت پس تو خامش باش از آنک

Дар қиёмат безабононро забон бошад ҷирӣ

در قیامت بی زبانان را زبان باشد جری

Ин забон аз бен бабр то фош накунад биҳдаҳ

این زبان از بن ببر تا فاش نکند بیهده

Срсри ошиқон дар пеши мастии срсрӣ

سرسر عاشقان در پیش مستی سرسری

Кам нахоҳад буд чун дафтари сияҳи рӯеи туро

کم نخواهد بود چون دفتر سیه رویی ترا

То ба ҷони хомаи ҳавасро кард хоҳии дафтарӣ

تا به جان خامهٔ هوس را کرد خواهی دفتری

Зон фасоҳатҳо чаҳ судаш буд чун акнӯн зи ҳақ

زان فصاحتها چه سودش بود چون اکنون ز حق

« ахсўоФиҳо » шунид андари ҷаҳаннами бҳтрӣ

«اخسوافیها» شنید اندر جهنم بحتری

Шоирӣ бигзору гирди шаръи гирд аз баҳри онк

شاعری بگذار و گرد شرع گرد از بهر آنک

Шаръати орад дар тавозуъи шеър дар мустакбирӣ

شرعت آرد در تواضع شعر در مستکبری

Худ гирифтам соҳирӣ шуд шоирят эй ҳарзаи гӯй

خود گرفتم ساحری شد شاعریت ای هرزه‌گوی

Чист ҷуз « лои иФлҳи алсоҳр » натиҷаи соҳирӣ

چیست جز «لا یفلح الساحر» نتیجهٔ ساحری

Рамз бе ғмзсти тоўилоти нутқи анбиё

رمز بی غمزست تاویلات نطق انبیا

Ғмз бе рамзаст тхиилоти шеъру шоирӣ

غمز بی رمزست تخییلات شعر و شاعری

Ҳаргизи андари табъи як шоир набинӣ ҳзқу сидқ

هرگز اندر طبع یک شاعر نبینی حذق و صدق

Ҷузи гадоӣу дурӯғи мункирӣу мункирӣ

جز گدایی و دروغ منکری و منکری

Ҳар куҷои зи зулф Аёзӣ дид хоҳӣ дар ҷаҳон

هر کجا ز زلف ایازی دید خواهی در جهان

Ишқ бар Маҳмӯди бинии гап задан бар унсурӣ

عشق بر محمود بینی گپ زدن بر عنصری

Фитна шуд шеъри ту чун гӯсолаи заррини яке

فتنه شد شعر تو چون گوسالهٔ زرین یکی

« ломсос » овоз дар даҳ дар ҷаҳон чун сомрӣ

«لامساس» آواز در ده در جهان چون سامری

Кӣ пазирад гарчи ташна гардад аз ҳар абтари об

کی پذیرد گرچه تشنه گردد از هر ابتر آب

Ҳар кро ҳиммат кунад дар боғи ҷонаши кавсарӣ

هر کرا همت کند در باغ جانش کوثری

Ёварии зи озоди мардони ҷӯй зеро мард ро

یاوری ز آزاد مردان جوی زیرا مرد را

Аз касе кӯи ёр худ бошад наёяд ёварӣ

از کسی کو یار خود باشد نیاید یاوری

Ҳамчу обанд ин гиреҳи мандяш азишон гоҳи хашм

همچو آبند این گره مندیش ازیشان گاه خشم

Кбро аз бод бошад на зи худ ҷавшани дарӣ

کبرا از باد باشد نه ز خود جوشن دری

Ҳамчунин то хештани дории ҳамеи зии мрдўор

همچنین تا خویشتن داری همی زی مردوار

Тамаъро гӯ заҳр ханду ҳирсро гӯи хӯн гарӣ

طمع را گو زهر خند و حرص را گو خون گری

Шоди бодӣ ҳамчунин ҳар ҷо ки бошӣ мард бош

شاد بادی همچنین هر جا که باشی مرد باش

Мари зағанро бахши солии модагӣ солӣ нарай

مر زغن را بخش سالی مادگی سالی نری

Ҷоҳу ҷону нон ва имон нанигарӣ дод ва диҳад

جاه و جان و نان و ایمان ننگری داد و دهد

Пас магӯ султону султони тангарии гӯи тангарӣ

پس مگو سلطان و سلطان تنگری گو تنگری

Чанд гӯйии гирди султони гирд то мқбли шӯй

چند گویی گرد سلطان گرد تا مقبل شوی

Рӯи туу иқболи султони моу дайну мудаббирӣ

رو تو و اقبال سلطان ما و دین و مدبری

Ҳирсу шаҳвати хоҷагонро шоҳ ва моро банда анд

حرص و شهوت خواجگان را شاه و ما را بنده‌اند

Бингар андари мо ва эшон ?герат ноед боварӣ

بنگر اندر ما و ایشان گرت ناید باوری

Пас ту гӯйии ин гиреҳ чокарӣ кун чун кунанд

پس تو گویی این گره چاکری کن چون کنند

Бандагони бандагонро подшоҳони чокарӣ

بندگان بندگان را پادشاهان چاکری

Кист султон ? онкӣ ҳаст андари нФози ҳукм ӯ

کیست سلطان؟ آنکه هست اندر نفاذ حکم او

Ханҷари оҳнҷонши баҳрӣ новак андозон барӣ

خنجر آهنجانش بحری ناوک اندازان بری

Ту ҳамеи лофӣ ки ҳаии ман подшоҳи кишварам

تو همی لافی که هی من پادشاه کشورم

Подшоҳи худ нае чун подшоҳи кишварӣ

پادشاه خود نه ای چون پادشاه کشوری

Дар сиррии конҷои хирад бояд ҳама кибрасту зулм

در سری کانجا خرد باید همه کبرست و ظلم

Бо чунин сари марди афсорӣ на марди афсарӣ

با چنین سر مرد افساری نه مرد افسری

эй ба тарки дайн ба гуфтан аз сари туркӣу хашм

ای به ترک دین به گفتن از سر ترکی و خشم

Дили басони чашм таркон карда аз ганд оварӣ

دل بسان چشم ترکان کرده از گند آوری

Ҳамчунин туркӣ ҳаме кун то ба ҳар дами нобиға

همچنین ترکی همی کن تا به هر دم نابغه

Гуяд андари мағзи торики ту к-эии кофари фарӣ

گوید اندر مغز تاریک تو کای کافر فری

Бош то чун чашми таркон танг гардад гӯри ту

باش تا چون چشم ترکان تنگ گردد گور تو

Гарчи худро кӯрсозӣ дар масофати сад карӣ

گرچه خود را کور سازی در مسافت صد کری

Ҳафт кишвар дорад ӯ ман як дарӣ аз офият

هفت کشور دارد او من یک دری از عافیت

Ҳафт кишвари гӯ туро бигзор бо ман як дарӣ

هفت کشور گو ترا بگذار با من یک دری

эй даридаи Юсуфонро пӯстин аз роҳи зулм

ای دریده یوسفان را پوستین از راه ظلم

Бош то гиреҳгии шӯй ва пӯстин худ дарӣ

باش تا گرگی شوی و پوستین خود دری

Бар ту ҳам обӣ баронанд аз асири дӯзахӣ

بر تو هم آبی برانند از اثیر دوزخی

Аз ту ҳам гардӣ бароранд ар муҳӣти ағбрӣ

از تو هم گردی برآرند ار محیط اغبری

Ту чу мӯш аз ҳирси дунёи гурбаи фарзанди хор

تو چو موش از حرص دنیا گربهٔ فرزند خوار

Гурбаро бар мӯш кӣ будаст меҳри модарӣ

گربه را بر موش کی بودست مهر مادری

эй гулӯии ту бурӣда аз гулӯи як раҳ бипурс

ای گلوی تو بریده از گلو یک ره بپرس

К-эии гулӯ бо ман бигӯ ту ханҷарӣ ё ҳнҷрӣ

کای گلو با من بگو تو خنجری یا حنجری

Қобили файзи хирад чун нафас куллӣ кард аз онк

قابل فیض خرد چون نفس کلی کرد از آنک

Аз хирад дар нафъи хайрии доиму дафъи шарӣ

از خرد در نفع خیری دایم و دفع شری

Пӯстин дар гулханӣ андар кашид арқон ва ту

پوستین در گلخنی اندر کشید ارکان و تو

Ъшқбозӣ дар гирифтӣ бо вай ва ҳам бистарӣ

عشقبازی در گرفتی با وی و هم بستری

Сими симои ту бардаи симбри хуонеи зи ҷаҳл

سیم سیمای تو برده سیمبر خوانی ز جهل

Симбрро аз сар шаҳват магӯ симини барӣ

سیمبر را از سر شهوت مگو سیمین‌بری

Бе хиради гркони зари дорӣ чу хоки андари раҳе

بی خرد گرکان زر داری چو خاک اندر رهی

Бо хирадгар хоки раҳи дорӣ чу кони андари зарӣ

با خرد گر خاک ره داری چو کان اندر زری

Аз хирад пар дошт ъисо зон шуд андари осмон

از خرد پر داشت عیسا زان شد اندر آسمان

Вари харашро ним пар будӣ нмондӣ дар харӣ

ور خرش را نیم پر بودی نماندی در خری

Уштур ар аҳли хирад будӣ дарин нилии хрос

اشتر ار اهل خرد بودی درین نیلی خراس

Кор ӯ будӣ ба ҷои уштурии равған гарӣ

کار او بودی به جای اشتری روغن گری

Чист ҷузи қуръони расанҳои алоҳии мари туро

چیست جز قرآن رسنهای الاهی مر ترا

То ту андари чоҳи ҳайвонӣу шаҳвонии дарӣ

تا تو اندر چاه حیوانی و شهوانی دری

Бо расанҳои алоҳии чархҳо гардон ва ту

با رسنهای الاهی چرخها گردان و تو

Тан зада дар чоҳу кӯҳӣ бар сари коҳии барӣ

تن زده در چاه و کوهی بر سر کاهی بری

Чун расанҳои илоҳиро гузар бар чанбараст

چون رسنهای الهی را گذر بر چنبرست

Пас тугар марди расани ҷӯӣ чаро чун ърърӣ

پس تو گر مرد رسن جویی چرا چون عرعری

Аз барои ӯ чу чанбари пой бар сар на яке

از برای او چو چنبر پای بر سر نه یکی

Кин чунин карданд мардони он расанро чанбарӣ

کاین چنین کردند مردان آن رسن را چنبری

То ба хашму шаҳватӣ бар минбари андари кӯии дайн

تا به خشم و شهوتی بر منبر اندر کوی دین

Бар сари дорӣ агарчӣ сӯии худ бар минбарӣ

بر سر داری اگرچه سوی خود بر منبری

Ҳар ду гетиро низом аз ростии дон зон ки ҳаст

هر دو گیتی را نظام از راستی دان زان که هست

Ростии меху таноби хаймаи нилӯфарӣ

راستی میخ و طناب خیمهٔ نیلوفری

Ҳеҷ равнақ буд андари дайну миллат то набӯд

هیچ رونق بود اندر دین و ملت تا نبود

Зулфиқори ҳайдариро ёри дасти ҳайдарӣ

ذوالفقار حیدری را یار دست حیدری

Ростии андари миён доварӣ шартаст аз онк

راستی اندر میان داوری شرطست از آنک

Чун алиф зу давр шуд даврӣ буд на доварӣ

چون الف زو دور شد دوری بود نه داوری

Зоء зуҳдат кард бо навен нифоқу ҳоءи ҳирс

زاء زهدت کرد با نون نفاق و حاء حرص

То намӯдӣ зуҳди бўзри баҳри зари навзарӣ

تا نمودی زهد بوذر بهر زر نوذری

зи паии раду қабули оммаи худро хар макун

ز پی رد و قبول عامه خود را خر مکن

Зон ки кор омма набӯд ҷузи харӣ ё хари харӣ

زان که کار عامه نبود جز خری یا خر خری

Говро доранд бовар дар худои омён

گاو را دارند باور در خدایی عامیان

Нӯҳро бовар надоранд аз паии пайғамбарӣ

نوح را باور ندارند از پی پیغمبری

эй сенаеи арзаи карии ҷавҳарӣ каз мартабат

ای سنایی عرضه کری جوهری کز مرتبت

ӯ тавонад кард марҷони арзро ҷавҳарӣ

او تواند کرد مرجان عرض را جوهری

Чашми азин ҷавҳари ҳаме бардошт натавон аз баҳо

چشم ازین جوهر همی برداشت نتوان از بها

Кнкаҳ бе чашмаст бифурӯшад ба як ҷӯи ҷавҳарӣ

کنکه بی چشمست بفروشد به یک جو جوهری