То кӣ ин лоф дар сухани ронӣ
تا کی این لاف در سخن رانی
То кӣ ин биҳдаҳи санои хуоне
تا کی این بیهده ثنا خوانی
Гуҳи барин бе ҳунари ҳунари варзӣ
گه برین بی هنر هنر ورزی
Гуҳ бар он бе гуҳари дроФшонӣ
گه بر آن بی گهر درافشانی
Бо чунин меҳтарон бе маънӣ
با چنین مهتران بی معنی
Аз сбксорӣу гронҷонӣ
از سبکساری و گرانجانی
Ҳамаи сосии ниҳоду муфлиси табъ
همه ساسی نهاد و مفلس طبع
Боз дар сари фузули сосонӣ
باز در سر فضول ساسانی
Хештанро ҳама барӣ шимуранд
خویشتن را همه بری شمرند
Лек дар дили фаъоли шайтонӣ
لیک در دل فعال شیطانی
Нест аз ҷамъи молашони кас ро
نیست از جمع مالشان کس را
Ҳосили нақди ҷузи парешоне
حاصل نقد جز پریشانی
Обашон дар сабуии ориятӣ
آبشان در سبوی عاریتی
Нонишон бар тибқи гаравгонӣ
نانشان بر طبق گروگانی
Ҳеҷ шоир нахурд аз салаи шан
هیچ شاعر نخورد از صلهشان
Аз пас шеъри ҷузи пушаймонӣ
از پس شعر جز پشیمانی
Бар сар хон ҳар як андари сур
بر سر خوان هر یک اندر سور
Аз дил шоирӣаст барӣоне
از دل شاعریست بریانی
Чун ҳақиқат нигаҳ кунӣ бошад
چون حقیقت نگه کنی باشد
Ба фузуни гаштан ва ба нақсоне
به فزون گشتن و به نقصانی
Салаи шани ҳамчуи рӯзи тири маӣ
صلهشان همچو روز تیر مهی
Ваъдаи шан чун шаби зимистонӣ
وعدهشان چون شب زمستانی
Бози ин хоҷаи зода бе барг
باز این خواجهٔ زادهٔ بیبرگ
Онҳамаи лофу лоами ломонӣ
آنهمه لاف و لام لامانی
Ғалати шоирон ба ҷомау риш
غلط شاعران به جامه و ریش
Вази даруни сад ҳазор вайронӣ
وز درون صد هزار ویرانی
Ришку ҳолки сноҷўиӣ
ریشک و حالک ثناجویی
Кбрку ъҷбки забони доне
کبرک و عجبک زباندانی
На дар он меъдаи резае монда
نه در آن معده ریزهای مانده
На дар он дидаи қатрае сонӣ
نه در آن دیده قطرهای ثانی
Зишт бошад бар хирадмандон
زشت باشد بر خردمندان
Номи бўрону нони бўронӣ
نام بوران و نان بورانی
Дошта мари ҷадаши диҳии рӯзӣ
داشته مر جدش دهی روزی
Дар сар ӯ фузули деҳқонӣ
در سر او فضول دهقانی
Ов азин меҳтарони сайл овар
اف ازین مهتران سیل آور
Туфи барин хоҷагони кҳдонӣ
تف برین خواجگان کهدانی
Аз чаҳ шани гоҳ шеър биситойӣ
از چه شان گاه شعر بستایی
Ваз чаҳ дар пешашони сухани ронӣ
وز چه در پیششان سخن رانی
Рафт ҳангоми шоирӣу сухан
رفت هنگام شاعری و سخن
Рӯз шухӣаст вақти нодонӣ
روز شوخیست وقت نادانی
На қафои хорӣ ва на бадгӯӣ
نه قفا خواری و نه بدگویی
Шоиру фозилу бсомонӣ
شاعر و فاضل و بسامانی
Назд хуршеди фазли гардунӣ
نزد خورشید فضل گردونی
Пеши маҳтоби табъи каттонӣ
پیش مهتاب طبع کتانی
Риши говӣ нае хирадмандӣ
ریش گاوی نهای خردمندی
Кофарии нестии мусулмонӣ
کافری نیستی مسلمانی
Асли ҷаддӣ на маъдани ҳазлӣ
اصل جدی نه معدن هزلی
Кони ҳамдӣ на марди ҳамдоне
کان حمدی نه مرد حمدانی
Худ гирифтам ки ин ҳама ҳастӣ
خود گرفتم که این همه هستی
Чаканӣ чун нае хуросонӣ
چکنی چون نهای خراسانی
Фиқҳ ва тафсир хону наҳву адаб
فقه و تفسیر خوان و نحو و ادب
То биёбӣ ризои яздоне
تا بیابی رضای یزدانی
Чаҳ ҳамаи рӯзи баҳри муштии дун
چه همه روز بهر مشتی دون
Жожи хоеу риши ҷанбоне
ژاژ خایی و ریش جنبانی
Мадҳ ҳар кас магӯ ба душворӣ
مدح هر کس مگو به دشواری
Чун наёбӣ зи каси тани осонӣ
چون نیابی ز کس تن آسانی
Ҷуз ки бўнсри аҳмдбни Саид
جز که بونصر احمدبن سعید
Он чу нусрат ба мадҳати арзонӣ
آن چو نصرت به مدحت ارزانی
Гар ҳамеи шеъри хуоне аз паии нон
گر همی شعر خوانی از پی نان
То бигӯям агар наме доне
تا بگویم اگر نمیدانی
Онкӣ ҳаст аз кифояту дониш
آنکه هست از کفایت و دانش
Дар хури ҷоҳу садри султонӣ
در خور جاه و صدر سلطانی
Кончаҳ оқил нахоҳад аз паии нон
کآنچه عاقل نخواهد از پی نان
Сари даруни сӯй ва он миёни ронӣ
سر درون سوی و آن میان رانی
Абрӯи шамсӣ ки аз сахоаш намонад
ابرو شمسی که از سخاش نماند
Дар дарёӣу зари конӣ
در دریایی و زر کانی
Меҳтарони баҳри обрӯи рўбнд
مهتران بهر آبرو روبند
Хоки даргоҳ ӯ ба пешонӣ
خاک درگاه او به پیشانی
Зинда аз сираташи сахо чу нонк
زنده از سیرتش سخا چو نانک
Ҷисмҳо аз урӯқи шарёнӣ
جسمها از عروق شریانی
Дар димоғу ҷигари бадви зинда
در دماغ و جگر بدو زنده
Рӯҳи табъӣу рӯҳи нафсонӣ
روح طبعی و روح نفسانی
Назд як ихтироъ ӯ мансӯх
نزد یک اختراع او منسوخ
Мояи кутубҳои юнонӣ
مایهٔ کتبهای یونانی
Кӣ раво бошад аз кафу хирадаш
کی روا باشد از کف و خردش
Дар замонау боду нолонӣ
در زمانه و باد و نالانی
эй ки бе саъии зот ва панҷ ҳавос
ای که بی سعی ذات و پنج حواس
Кори фармои чори арконе
کار فرمای چار ارکانی
Вақти бахшиши ҳаёти дарвешӣ
وقت بخشش حیات درویشی
Гоҳи тоъати ҳалоки хизлонӣ
گاه طاعت هلاک خذلانی
Ҳамаи зеби биҳиштро шоиӣ
همه زیب بهشت را شایی
Ҳамаи нури сипеҳрро Монӣ
همه نور سپهر را مانی
Чун ту мамдуҳ ва ман бар дунон
چون تو ممدوح و من بر دونان
Инат бехурдагӣу кшхонӣ
اینت بی خردگی و کشخانی
Ҳеҷ эҳсон надидам аз як тан
هیچ احسان ندیدم از یک تن
Врчаҳ кардам ба шеъри ҳисоне
ورچه کردم به شعر حسانی
Ҷуз брордт дод дар сад рӯз
جز براردت داد در صد روز
Баҳри ҳаштод байти чли шоне
بهر هشتاد بیت چل شانی
Гавҳар руста карда як дарё
گوهر رسته کرده یک دریا
Шуд бадви муҳраи инат арзонӣ
شد بدو مهره اینت ارزانی
Ҳам ту доне ва ҳам бародари ту
هم تو دانی و هم برادر تو
Ки набӯд он қасидаи чли гонӣ
که نبود آن قصیده چل گانی
Ин чунин феъл бо чу ман шоир
این چنین فعل با چو من شاعر
Нест ҳукмӣ на низ девонӣ
نیست حکمی نه نیز دیوانی
Аз чунон шеъри ман чунин маҳрӯм
از چنان شعر من چنین محروم
эй азизи инат номусулмонӣ
ای عزیز اینت نامسلمانی
Бахти бадро чаҳ ҳила гарчи ба шеър
بخت بد را چه حیله گرچه به شعر
Суханам шуд ба қадари кайвонӣ
سخنم شد به قدر کیوانی
Ки ба ҳар лаҳзаи баҳри дроъаҳ
که به هر لحظه بهر دراعه
Перҳанро кунам чу боронӣ
پیرهن را کنم چو بارانی
Дар чунин вақт бо занон ба кор
در چنین وقت با زنان به کار
Ману атрофи дӯки гургоне
من و اطراف دوک گرگانی
Боқӣӣ ҳаст зон сала ба рӯй
باقیی هست زان صله به روی
Донам аз рӯй фазли бастоне
دانم از روی فضل بستانی
Вар тағофул кунӣ дарин маънӣ
ور تغافل کنی درین معنی
Аз дар садҳазори товоне
از در صدهزار تاوانی
То набошад ҷамодро ба гуҳар
تا نباشد جماد را به گهر
Ҳаракоту ҳавоси ҳайвонӣ
حرکات و حواس حیوانی
Боди ҷунбони ҳавоси ту чун об
باد جنبان حواس تو چون آب
Зон ки аз кафи ҳаёти инсонӣ
زان که از کف حیات انسانی
Аз паии исматат гусаста мабод
از پی عصمتت گسسته مباد
Сӯии ту фазлҳои раҳмонӣ
سوی تو فضلهای رحمانی