Куфру имонро ҳам андари тирагии ҳам дар сафо

کفر و ایمان را هم اندر تیرگی هم در صفا

Нест доролмлки ҷузи рухсору зулфи мстФо

نیست دارالملک جز رخسار و زلف مصطفا

Мӯӣу рӯйишгар ба саҳрои нои вридии меҳру лутф

موی و رویش گر به صحرا نا وریدی مهر و لطف

Кофарӣ бе барги мондстӣу имон бе наво

کافری بی‌برگ ماندستی و ایمان بی‌نوا

Нусхаи ҷабру қадар дар шакл рӯй ва мӯӣ ӯст

نسخهٔ جبر و قدر در شکل روی و موی اوست

Ин з « воллил » т шавад маълуми он аз « волзҳо »

این ز «واللیل» ت شود معلوم آن از «والضحا»

Гар қасими куфру имони нестии он зулфу рух

گر قسیم کفر و ایمان نیستی آن زلف و رخ

Кӣ қисм гуфтӣ бидон зулф ва бидон рухи подшо

کی قسم گفتی بدان زلف و بدان رخ پادشا

Кӣ Муҳамад : ин ҷаҳон ва он ҷаҳонии нестӣ

کی محمد: این جهان و آن جهانی نیستی

Лоҷарами ӣнҷои надории садру онҷои муттако

لاجرم اینجا نداری صدر و آنجا متکا

Раҳматат зон кардаанд ин ҳар ду то аз гирди лаъл

رحمتت زان کرده‌اند این هر دو تا از گرد لعل

Ин ҷаҳонро серумаи бахшеи он ҷаҳонро тўтё

این جهان را سرمه بخشی آن جهان را توتیا

Андарин олами ғарибӣ , зон ҳамеи гардии малул

اندرین عالم غریبی، زان همی گردی ملول

То « арҳно ё балолат » гуфт бояд бармало

تا «ارحنا یا بلالت» گفت باید برملا

Олимӣ бемор буданд андарин харгоҳи сабз

عالمی بیمار بودند اندرین خرگاه سبز

Қоид ҳар як ваболу соиқ ҳар як вабо

قاید هر یک وبال و سایق هر یک وبا

Зон Фрстодимти ӣнҷо то з рӯй ъотФт

زان فرستادیمت اینجا تا ز روی عاطفت

Офиятро ҳамчуи устодони дромўзии шифо

عافیت را همچو استادان درآموزی شفا

Гар зи дорухонаи рӯзӣ чанд шогирдат ба амр

گر ز داروخانه روزی چند شاگردت به امر

Шарбатии ноўрдшони ин ҷо ба ҳукми амтло

شربتی ناوردشان این جا به حکم امتلا

Гар туро таънӣ кунанд эшон мгир аз баҳри онк

گر ترا طعنی کنند ایشان مگیر از بهر آنک

Мардум бемор бошад ёФаҳи гӯйу ҳарзаи ло

مردم بیمار باشد یافه گوی و هرزه لا

Тобиши рухсори тести онро ки май хуонеи сабоҳ

تابش رخسار تست آن را که می‌خوانی صباح

Сояи зулфин тести онҷо ки май гӯйии мсо

سایهٔ زلفین تست آنجا که می‌گویی مسا

Рӯбарӯии ту каз онҷои ҷонатро « моу дък »

روبروی تو کز آنجا جانت را «ما و دعک»

Шӯ ба зулфи ту казин оташи дилатро « мо қло »

شو به زلف تو کزین آتش دلت را «ما قلا»

Дар ду олами мари туро бояд ҳаме бӯдани пизишк

در دو عالم مر ترا باید همی بودن پزشک

Лекини онҷо ба ки онҷо , ба бадаст ояд даво

لیکن آنجا به که آنجا، به بدست آید دوا

Ҳар ки ӣнҷо ба нашуд онҷо бирав доруаш кун

هر که اینجا به نشد آنجا برو داروش کن

Кин чунин маълулро ба созад он обу ҳаво

کاین چنین معلول را به سازد آن آب و هوا

Лоҷарами чандон шаробати бахшам аз ҳазрат ки ту

لاجرم چندان شرابت بخشم از حضرت که تو

Аз атои хушнӯди гардӣ ва он заъифон аз хато

از عطا خشنود گردی و آن ضعیفان از خطا

Дев аз девии фурӯи резади ҳаме дар аҳди ту

دیو از دیوی فرو ریزد همی در عهد تو

Одамиро хосса бо ишқи ту кӣ монад ҷафо

آدمی را خاصه با عشق تو کی ماند جفا

Пас бигуфташ : эй Муҳамади миннат аз мо дор аз онк

پس بگفتش: ای محمد منت از ما دار از آنک

Нест доролмлки миннатҳои моро мунтаҳо

نیست دارالملک منتهای ما را منتها

На ту дарӣ будӣ андари баҳри ҷисмонии ятем

نه تو دری بودی اندر بحر جسمانی یتیم

Фазли мо тоҷят кард аз баҳри фарқи анбиё

فضل ما تاجیت کرد از بهر فرق انبیا

Неи ту роҳи шаҳри худ гум карда будӣ зи ибтидо

نی تو راه شهر خود گم کرده بودی ز ابتدا

Мо туро кардем бо ҳмшҳрёнти ошно

ما ترا کردیم با همشهریانت آشنا

Ғарқаи дарёии ҳайрати хостии гаштан валек

غرقهٔ دریای حیرت خواستی گشتن ولیک

Ошнои мо бурунат оварад азу бе ошно

آشنایی ما برونت آورد ازو بی‌آشنا

Бе неъмати хост кардани мари турои талқини ҳирс

بی نعمت خواست کردن مر ترا تلقین حرص

Пеш аз он конъоми мо таълим кардат кимиё

پیش از آن کانعام ما تعلیم کردت کیمیا

Бо ту дар фақру ятемии мо чаҳ кардем аз карам

با تو در فقر و یتیمی ما چه کردیم از کرم

Ту ҳамон кун эй Карим аз халқи худ бо халқи мо

تو همان کن ای کریم از خلق خود با خلق ما

Модарӣ кун мари ятемонро бпрўршон ба лутф

مادری کن مر یتیمان را بپرورشان به لطف

Хоҷагӣ кун соилонро таъмашони гардони вафо

خواجگی کن سایلان را طعمشان گردان وفا

Неъмат аз мо дону шукр аз фазл мо кун то диҳем

نعمت از ما دان و شکر از فضل ما کن تا دهیم

Мари турои зини шукри неъмати неъматии дигари ҷазо

مر ترا زین شکر نعمت نعمتی دیگر جزا

Аз забони худ саноеи гӯии моро дар араб

از زبان خود ثنایی گوی ما را در عرب

То забони мо турои андар аҷам гуяд сано

تا زبان ما ترا اندر عجم گوید ثنا

Офтоби ақлу ҷони ақзии алқзоаҳи дайн ки ҳаст

آفتاب عقل و جان اقضی القضاة دین که هست

Чун қазои осмони андари замини фармонраво

چون قضای آسمان اندر زمین فرمانروا

Он сари асҳоби нӯъмон каз паии касби шараф

آن سر اصحاب نعمان کز پی کسب شرف

Ҳар замонии қибла бар поиш диҳад қиблаи дуо

هر زمانی قبله بر پایش دهد قبله دعا

Бо бақои адл ӯ нашигифт агар дар зери чарх

با بقای عدل او نشگفت اگر در زیر چرخ

Шахси ҳайвони ҳамчуи навъ ва ҷинс напазирад фано

شخص حیوان همچو نوع و جنس نپذیرد فنا

То насим ӯ бар бӯстон дайн наҷуст

تا نسیم او بر بوستان دین نجست

Шох дайн нашав буду бехи суннат бе намо

شاخ دین نشو بود و بیخ سنت بی‌نما

Дар ҳарими адл ӯ то ӯ падед ояд ба ҳукм

در حریم عدل او تا او پدید آید به حکم

Хосияти бгзошти гоҳ ки рубудани каҳрабо

خاصیت بگذاشت گاه که ربودن کهربا

То бигуфт ӯ ҷабрёнро моҷарои амр ва наҳй

تا بگفت او جبریان را ماجرای امر و نهی

То бигуфт ӯ адлёнро рамзи таслиму ризо

تا بگفت او عدلیان را رمز تسلیم و رضا

Бози растанад аз баёни возеҳаш дар амру ҳукм

باز رستند از بیان واضحش در امر و حکم

Ҷабрӣ аз таътили шаръу ъдӣ аз нафии қазо

جبری از تعطیل شرع و عدی از نفی قضا

Ин камари з « аёк наабд » баст дар фармони шаръ

این کمر ز «ایاک نعبد» بست در فرمان شرع

Ваон дигар тоҷии ниҳод аз « иФъли аллоҳи моишо »

وان دگر تاجی نهاد از «یفعل الله مایشا»

эй бнонти ҳоҷиби андари шоҳроҳи мстФо

ای بنانت حاجب اندر شاهراه مصطفا

Ваии забонати нойиби андари захми теғи мртзо

وی زبانت نایب اندر زخم تیغ مرتضا

Ҳар куҷои гом ту омад ифтихори оради замин

هر کجا گام تو آمد افتخار آرد زمین

Ҳар куҷои адл ту омад инқиёди оради само

هر کجا عدل تو آمد انقیاد آرد سما

Сайфи ҳақӣ аз паии он сайф ҳақ омад равон

سیف حقی از پی آن سیف حق آمد روان

Муфтии шарқӣ аз он машриқ шудаст асли зё

مفتی شرقی از آن مشرق شدست اصل ضیا

Муфтии шарқат на зон хонд ҳамеи султон ки ҳаст

مفتی شرقت نه زان خواند همی سلطان که هست

Ҷузи ту дар мағриб дигар муфтӣу дигари муқтадо

جز تو در مغرب دگر مفتی و دیگر مقتدا

Балки султони муфтӣ шарқат бидон хонд ҳаме

بلکه سلطان مفتی شرقت بدان خواند همی

Ҳар куҷои муфтӣ ту бошӣ ғарб худ набӯд раво

هر کجا مفتی تو باشی غرب خود نبود روا

Ҳмқринии илми дайнро ҳамчуи фикратро хирад

همقرینی علم دین را همچو فکرت را خرد

Ҳамнишинии зулму кинро ҳамчуи Фтнтро зкоء

همنشینی ظلم و کین را همچو فطنت را ذکاء

Чун ту Мӯсои вор бар курсӣ броиӣ гуядат

چون تو موسی وار بر کرسی برآیی گویدت

Исо аз чархи чаҳорум кӣ Муҳамади марҳабо

عیسی از چرخ چهارم کی محمد مرحبا

Ҷони покони гурусна илм тавонад аз дербоз

جان پاکان گرسنهٔ علم تواند از دیرباز

Суфраи андар суфра биниҳодӣ ва дар додӣ сало

سفره اندر سفره بنهادی و در دادی صلا

Лутфи лафзат кӣ шиносади марди жожу тараот

لطف لفظت کی شناسد مرد ژاژ و ترهات

« ману селоӣ »ро чаҳ донад марди сайру гндно

«من و سلوی» را چه داند مرد سیر و گندنا

Ҳар ки аз озори ту парҳез кард аз дард раст

هر که از آزار تو پرهیز کرد از درد رست

Рост гуфтанд ин мисли « ало ҳатман ақўии алдўо »

راست گفتند این مثل «الا حتما اقوی الدوا»

Молаши душмани туро ҳоҷат науфтад баҳри онк

مالش دشمن ترا حاجت نیفتد بهر آنک

Чокарии дорӣ чу гардуни каши ҳамеи дарди қафо

چاکری داری چو گردون کش همی درد قفا

Ҳар шқӣ каз оташи хашм ту гардад коми хушк

هر شقی کز آتش خشم تو گردد کام خشک

Бар лаби дарё ба ҷонаш об нафурӯшад саққо

بر لب دریا به جانش آب نفروشد سقا

Лоф « нҳни алғолбўн » бисёр кас гуфтанд лек

لاف «نحن الغالبون» بسیار کس گفتند لیک

« ғолбўн » шани гашт « омно » чу събон шуд Асо

«غالبون» شان گشت «آمنا» چو ثعبان شد عصا

Зарқи симобу расани ҳаргиз куҷо монадӣ биҷой

زرق سیماب و رسن هرگز کجا ماندی بجای

Чун барояд ногуҳ аз дарёии қудрати аждаҳо

چون برآید ناگه از دریای قدرت اژدها

Гуҳ талаб кун бе Сироҷи моҳ дар саҳрои хавф

گه طلب کن بی سراج ماه در صحرای خوف

Гуҳ талаб кун бе мизоҷи Зуҳра дар боғи раҷо

گه طلب کن بی‌مزاج زهره در باغ رجا

Моҳро онҷоӣ набӯд кӯ туро гуяд ки чун

ماه را آنجای نبود کو ترا گوید که چون

Зуҳраро он Зуҳра набӯд кӯ туро гуяд чаро

زهره را آن زهره نبود کو ترا گوید چرا

Рӯ ки некӯ ҷилва кардат рӯзгори андари хало

رو که نیکو جلوه کردت روزگار اندر خلا

Шӯ ки зебои прўридти кирдигори андари мулло

شو که زیبا پروریدت کردگار اندر ملا

эй зи ту аъқоби ту тоҳир , чу содот аз набӣ

ای ز تو اعقاب تو طاهر، چو سادات از نبی

Ваии зи ту аслофи ту зоҳир чу зи осифи брхё

وی ز تو اسلاف تو ظاهر چو ز آصف برخیا

Бози ёбии ончӣ эзад кард бо ту некуӣ

باز یابی آنچه ایزد کرد با تو نیکویی

Ҳам дарин сӯрат ки гуфтӣ сӯрати ин моҷаро

هم درین صورت که گفتی صورت این ماجرا

Ин на бас кандар адои шукри ҳақ бар ҷони ту

این نه بس کاندر ادای شکر حق بر جان تو

Даъвии анъом ӯро « возеҳӣ » бошад гўо

دعوی انعام او را «واضحی» باشد گوا

Рӯзу шаб дар олами ислом , илму ҳалами тест

روز و شب در عالم اسلام، علم و حلم تست

Он яке аз оли аббоси ин дигар зи оли ъабо

آن یکی از آل عباس این دگر ز آل عبا

Гарчи рӯзӣ чанд гаштии гирди ин мишкӣни бисот

گرچه روزی چند گشتی گرد این مشکین بساط

Гарчи рӯзӣ чанд будӣ гирди ин нилии ғто

گرچه روزی چند بودی گرد این نیلی غطا

Ҳамчунон кандар фазои осмони мутлақӣ

همچنان کاندر فضای آسمان مطلقی

Сӯратаст ин дору гиру ҳабсу банди андари қазо

صورتست این دار و گیر و حبس و بند اندر قضا

Не ба илму ҳалами ту савганд хӯрдаст офтоб

نی به علم و حلم تو سوگند خوردست آفتاب

Каз ту ҳаргизи лутф яздоне нахоҳад шуд ҷудо

کز تو هرگز لطف یزدانی نخواهد شد جدا

эй ҳамаи аъдои дайнро андарин нилии хрос

ای همه اعدای دین را اندرین نیلی خراس

Ос карда зери пари Фтнту фар ва дҳо

آس کرده زیر پر فطنت و فر و دها

Бозтоб акнӯн Аннани ҳам сӯии он иқлӣм аз онк

بازتاب اکنون عنان هم سوی آن اقلیم از آنک

Орад чун шуд карда акнӯн хонаи беҳтари косё

آرد چون شد کرده اکنون خانه بهتر کآسیا

То ҳамаи он бинии онҷо кат кунад чашми орзӯ

تا همه آن بینی آنجا کت کند چشم آرزو

То ҳамаи он ёбии онҷо кат кунад рои иқтизо

تا همه آن یابی آنجا کت کند رای اقتضا

Неи зи қасди ҳосдонт дар бдоити шаҳри ту

نی ز قصد حاسدانت در بدایت شهر تو

Бар ту чунон буд чун бар оли ёсини Карбало

بر تو چونان بود چون بر آل یاسین کربلا

Неи зи аввали дӯстонатро набӯдӣ бо ту алиф

نی ز اول دوستانت را نبودی با تو الف

Неи чунон гаштӣ кунун каз хутбаи чину хто

نی چنان گشتی کنون کز خطبهٔ چین و ختا

Аз барои меҳри чеҳри ҷонФзоитро ҳаме

از برای مهر چهر جانفزایت را همی

Бар ду чашми мардумони ғайрат буд мардуми гё

بر دو چشم مردمان غیرت بود مردم گیا

Не кунун аз лутфи раббонии ҳамаи иқлӣми шаръ

نی کنون از لطف ربانی همه اقلیم شرع

Аз ту хуррам шуд чаҳ бар Довӯдёни шаҳри сабо

از تو خرم شد چه بر داوودیان شهر سبا

Неи ту ҳайрони монда будӣ дар тмошогаҳи аҷаб

نی تو حیران مانده بودی در تماشاگه عجب

Неи ту раҳ гум карда будӣ дар биёбони риё

نی تو ره گم کرده بودی در بیابان ریا

Он чунонат раҳ намӯд эзад ба покӣ то шуданд

آن چنانت ره نمود ایزد به پاکی تا شدند

Хирқаи пӯшони фалак дар ҷанби ту нопорсо

خرقه‌پوشان فلک در جنب تو ناپارسا

Неи ту дар зиндони чоҳи ҳосидон будӣ бабанд

نی تو در زندان چاه حاسدان بودی ببند

Ҳам нишин злу ғарибии ҳам Аннани ранҷу ъно

هم‌نشین ذل و غریبی هم عنان رنج و عنا

Неи худо аз чоҳу банди ҳосдонт аз рӯй фазл

نی خدا از چاه و بند حاسدانت از روی فضل

Бар кашиду брншондт бар бисоти кибриё

بر کشید و برنشاندت بر بساط کبریا

Бепадар будӣ валек акнӯн чунонӣ каз шараф

بی‌پدر بودی ولیک اکنون چنانی کز شرف

Подшоҳи дайни ҳаме дар дайн падар хонд туро

پادشاه دین همی در دین پدر خواند ترا

Он чунон гаштӣ ки бади гӯят кунун бе рӯй ту

آن چنان گشتی که بد گویت کنون بی‌روی تو

На ҳаме дар дил баӣ бинад на андари ҷони баҳо

نه همی در دل بهی بیند نه اندر جان بها

эй ятемии дида акнӯн бо ятемон лутф кун

ای یتیمی دیده اکنون با یتیمان لطف کن

Вай ғарибӣ карда акнӯн бо ғарибон кун вафо

وی غریبی کرده اکنون با غریبان کن وفا

« алФлқ » мехон ва май дони қасди ин чандини ҳасуд

«الفلق» می‌خوان و می‌دان قصد این چندین حسود

« волзҳӣ » мехон ва мекун шукри ин чандини ато

«والضحی» می‌خوان و می‌کن شکر این چندین عطا

эй маро аз як нъми пайваста бо чандини нъм

ای مرا از یک نعم پیوسته با چندین نعم

Ваии маро аз як балии бибрида аз чандини бало

وی مرا از یک بلی ببریده از چندین بلا

Шукрат ар бар кӯҳ бархонам ба як овоз , ман

شکرت ار بر کوه برخوانم به یک آواز، من

Аз барои ҳирси мадҳати сад ҳаме гардад садо

از برای حرص مدحت صد همی گردد صدا

Шеъри ман нек аз атои неки тести аиро ки мурғ

شعر من نیک از عطای نیک تست ایرا که مرغ

Ҳар куҷо ба барг бинад ба буруни оради наво

هر کجا به برگ بیند به برون آرد نوا

Қурбати ту боз ҳастам кард дар саҳрои инс

قربت تو باز هستم کرد در صحرای انس

Шарбати ту боз мастам кард дар боғи сафо

شربت تو باز مستم کرد در باغ صفا

Гар ғанӣ шуд ҷону ақл аз ту аҷаб набӯд аз онк

گر غنی شد جان و عقل از تو عجب نبود از آنک

Омадаст ин аз паямбар « тоӣФи алҳҷи алғно »

آمدست این از پیمبر «طائف الحج الغنا»

Врчаҳи танро ин ғараз ҳосил наомад зон мдиҳ

ورچه تن را این غرض حاصل نیامد زان مدیح

эй бдогри ҷони моро уфтад аз мадҳати бдо

ای بداگر جان ما را افتد از مدحت بدا

Мондаам махмури он шарбат ҳануз аз пори боз

مانده‌ام مخمور آن شربت هنوز از پار باز

Пои сусту сари гарони ин аз тамаъи он аз ҳаё

پای سست و سر گران این از طمع آن از حیا

Дай ба дил гуфтам ки инро чист дор ва назд ту

دی به دل گفتم که این را چیست دار و نزد تو

Гуфт дил : доруии ин наздики ман « мнҳобҳо »

گفت دل: داروی این نزدیک من «منهابها»

То кулоҳ аз рӯҳ дорад омили куну фасод

تا کلاه از روح دارد عامل کون و فساد

То қабо аз ақл дорад қобили илму бақо

تا قبا از عقل دارد قابل علم و بقا

Фарқу шахси душманати пӯшидаи бодо то абад

فرق و شخص دشمنت پوشیده بادا تا ابد

Ҳам ба мқлўби кулоҳ ва ҳам ба тсҳиФи қабо

هم به مقلوب کلاه و هم به تصحیف قبا

Бод бархон вуҷӯдати рӯзу шаби тсҳиФи сиФ

باد برخوان وجودت روز و شب تصحیف صیف

Бод бар ҷони ҳасудати солу маи қалби што

باد بر جان حسودت سال و مه قلب شتا

Олам аз илми ту чунон бод каз модари сбӣ

عالم از علم تو چونان باد کز مادر صبی

Хилқат аз халқи ту чунон бод каз гулбуни сафо

خلقت از خلق تو چونان باد کز گلبن صفا

Халъату эҳсони шоири суннати ҳам номи тест

خلعت و احسان شاعر سنت هم نام تست

Боди зи эҳсони ту зини суннати сенаеро сена

باد ز احسان تو زین سنت سنایی را سنا