То зи сари шодӣ бурун наниҳанд мардони сафо
تا ز سر شادی برون ننهند مردان صفا
Даст натавонанд зад дар боргоҳи мстФо
دست نتوانند زد در بارگاه مصطفا
Хуррамӣ чун бошад андари кӯии дайн каз баҳри ҳақ
خرمی چون باشد اندر کوی دین کز بهر حق
Хӯн равон гаштаст аз ҳалқи ҳусайн дар Карбало
خون روان گشتست از حلق حسین در کربلا
Аз барои як балӣ кандар азал гуфтаст ҷон
از برای یک بلی کاندر ازل گفتهست جان
То абад андар диҳад марди балии тан дар бало
تا ابد اندر دهد مرد بلی تن در بلا
Хокро бо ғами сиришти аввали қазои андари қадар
خاک را با غم سرشت اول قضا اندر قدر
Ғам кунад ночори хокиро бнсбти иқтизо
غم کند ناچار خاکی را بنسبت اقتضا
Аҳл маънӣ мегудозанд аз паии эълом ро
اهل معنی میگدازند از پی اعلام را
Зуҳраи неи касро ки гуяд аз азали як моҷаро
زهره نی کس را که گوید از ازل یک ماجرا
Ним рӯзи андари биҳишти одами ъдили малик буд
نیم روز اندر بهشت آدم عدیل ملک بود
Ҳафтсад сол аз ҷигар хӯн ронад бар сангу гё
هفتصد سال از جگر خون راند بر سنگ و گیا
Лаҳзае Гумишади зи хизмати ҳудҳуди андари мамлакат
لحظهای گمشد ز خدمت هدهد اندر مملکت
Дар куффорат млктӣ боист чун малики сабо
در کفارت ملکتی بایست چون ملک سبا
Бист соли андари ҷаҳон бекафш бояд гашт аз онк
بیست سال اندر جهان بیکفش باید گشت از آنک
Пои рӯҳи аллоҳи азин бар дӯхт наълин ҳаво
پای روحالله ازین بر دوخت نعلین هوا
Дона дар , дар бен дарёии алои аллоҳи дуруст
دانهٔ در، در بن دریای الا الله درست
Лоолҳии ғӯр бояд то برارد бе риё
لاالهی غور باید تا برآرد بیریا
Аз кун аввали براردи шӯъбадаи устоди фикр
از کن اول برآرد شعبده استاد فکر
Вази паии охири дароради тири маи боди сабо
وز پی آخر درآرد تیر مه باد صبا
Дида гуяд то чаҳ меҷӯяд бурун аз лавҳи рӯҳ
دیده گوید تا چه میجوید برون از لوح روح
Нафас гуяд то чаҳ мехонд буруни дили зко
نفس گوید تا چه میخواند برون دل ذکا
Ончӣ берунаст аз Ҳиндӯстони ҳам каргадан
آنچه بیرونست از هندوستان هم کرگدن
Ва ончӣ афзӯнаст аз даҳ ҳФтхўони ҳам аждаҳо
و آنچه افزونست از ده هفتخوان هم اژدها
Рӯҳ донад гашти гирди ҳалқаи ҳафт осмон
روح داند گشت گرد حلقهٔ هفت آسمان
Зеҳн донад хонд нақши нафхи ҷон чун анбиё
ذهن داند خواند نقش نفخ جان چون انبیا
Гар кӯҳи диҷла он гардад ки дорад мрдўор
گر کوه دجله آن گردد که دارد مردوار
Дар даруни маҷнӯни муҳаррами вази буруни Фарҳод ро
در درون مجنون محرم وز برون فرهاد را
Кор ҳар мӯрӣ набошад бо сулаймони гуфтугӯ
کار هر موری نباشد با سلیمان گفتگو
Ёр ҳар саг бон набошад роздори подшо
یار هر سگبان نباشد رازدار پادشا
Бобули нафаси сети бозори нкўрўёни чин
بابل نفسست بازار نکورویان چین
Ҳосил рӯҳаст гуфтори азизони хто
حاصل روحست گفتار عزیزان ختا
То зи аввали брнхизд аз раҳи абҷади Масеҳ
تا ز اول برنخیزد از ره ابجد مسیح
Шарҳи масҳ сар надонад хонд бар лавҳи сабо
شرح مسح سر نداند خواند بر لوح صبا
Давр бояд буд аз инкор бар даргоҳи ишқ
دور باید بود از انکار بر درگاه عشق
Кончаҳи ӣнҷо дард бошад ҳаст дигари ҷои даво
کانچه اینجا درد باشد هست دیگر جا دوا
Он наме бенанд каз инкорашон пӯшида монад
آن نمیبینند کز انکارشان پوشیده ماند
Бо ҷамоли Юсуфи чоҳии туранҷ аз дасту по
با جمال یوسف چاهی ترنج از دست و پا
Нақли мавҷӯдот дар як ҳарф натавон баради саҳл
نقل موجودات در یک حرف نتوان برد سهل
Гар буд дар ним хурмои чашми бозу дили гўо
گر بود در نیم خرما چشم باز و دل گوا
Бархилофи амри яздон дар дили худ раҳи надод
برخلاف امر یزدان در دل خود ره نداد
Чашми захмӣ дар ҳаёти хеши иҳё аз ҳаё
چشم زخمی در حیات خویش یحیا از حیا
Бози ин худкомагии байн каз барои эътибор
باز این خودکامگی بین کز برای اعتبار
Бо чунин пайғамбарӣ чун гуфта бошад бармало
با چنین پیغمبری چون گفته باشد برملا
Зоҳири абри ҷисм одам хонд каз гандум махӯр
ظاهر ابر جسم آدم خواند کز گندم مخور
Нърҳо аз ҳукми собиқи колслои асҳобно
نعرها از حکم سابق کالصلا اصحابنا
Он сияҳи корӣ ки рустам кард бо деви сипед
آن سیه کاری که رستم کرد با دیو سپید
Хутбаи девони дигар буду нақши кимиё
خطبهٔ دیوان دیگر بود و نقش کیمیا
То буруни нораии ҷигар аз синаи деви сипед
تا برون ناری جگر از سینهٔ دیو سپید
Чашм кӯрона набинӣ равшанӣ зон тўтё
چشم کورانه نبینی روشنی زان توتیا
Муҳраи андари ҳуққаи устод он бинад бъдл
مهره اندر حقهٔ استاد آن بیند بعدل
Каз каманди ҳалқа назорагон гардад раҳо
کز کمند حلقهٔ نظارگان گردد رها
ё таманнои сабки дастии тавон кардан ба ақл
یا تمنای سبک دستی توان کردن به عقل
ё бурун аз ҳалқаи назора чун Тифлони дўто
یا برون از حلقهٔ نظاره چون طفلان دوتا
Ғӯтаи хӯрда дар бен дарёи ду тан дар як замон
غوطه خورده در بن دریا دو تن در یک زمان
Ин дар ашкори наҳанги афтода ва он андари зё
این در اشکار نهنگ افتاده و آن اندر ضیا
Хирагии бори оради онро каз барои илми хеш
خیرگی بار آرد آن را کز برای علم خویش
Дида бар хуршед тобон афганд бе муқтадо
دیده بر خورشید تابان افگند بیمقتدا
Оби чоҳӣ бояд андари пеш каз як қатра аш
آب چاهی باید اندر پیش کز یک قطرهاش
Ҷони чандини ҷонвар ҳосил шавад дар як Нидо
جان چندین جانور حاصل شود در یک ندا
Вонгаҳе чун бинад андари обдони хуршед ро
وانگهی چون بیند اندر آبدان خورشید را
Дили дарави бандад ба дарду ҷон азу гардад ҷудо
دل درو بندد به درد و جان ازو گردد جدا
Арзади андари шаби зи баҳри шоҳидии шамъӣ ба ҷон
ارزد اندر شب ز بهر شاهدی شمعی به جان
Юсуфӣ шояд Зулайхоро ба сад гавҳари баҳо
یوسفی شاید زلیخا را به صد گوهر بها
Бас набошад қимати гавҳар ба равнақҳои дард
بس نباشد قیمت گوهر به رونقهای درد
Дар наёбади бахшиши бўбкри ҳақи астФо
در نیابد بخشش بوبکر حق اصطفا
Аз сипедии Увайс ва аз сиёҳии балол
از سپیدی اویس و از سیاهی بلال
МстФо донад хабар додан , зи ваҳии подшо
مصطفا داند خبر دادن، ز وحی پادشا
Сӯз бояд дар баҳоии перҳан то бо машом
سوز باید در بهای پیرهن تا با مشام
Буи дилбар ёбад он лабрези доман дар бко
بوی دلبر یابد آن لبریز دامن در بکا
Оташи нафас ар намирад оби тӯфон дар расад
آتش نفس ار نمیرد آب طوفان در رسد
Боди кибр ар кам нагардад хок бар фарқи киё
باد کبر ار کم نگردد خاک بر فرق کیا
Марг дар хоки оради ореи мардро лекини азу
مرگ در خاک آرد آری مرد را لیکن ازو
Чун барояд бо худ оради сохтаи барги бақо
چون برآید با خود آرد ساخته برگ بقا
Дар навой гардиши гардуни фурушади симҷўр
در نوای گردش گردون فروشد سیمجور
Лоҷарам то дар канор афтод рӯзии бенаво
لاجرم تا در کنار افتاد روزی بینوا
ӣнҳама дар зери санг охир барояд рӯзгор
اینهمه در زیر سنگ آخر برآید روزگار
Винҳмаҳ бар боми занг охир барояд ин садо
وینهمه بر بام زنگ آخر برآید این صدا
То бурун оянд аз ин танги ошёни якборагӣ
تا برون آیند از این تنگ آشیان یکبارگی
То фурӯ оянд азин боми гарон чун Асия
تا فرو آیند ازین بام گران چون آسیا
Чун падед омад малоли одам аз ҳуру қусӯр
چون پدید آمد ملال آدم از حور و قصور
Ҷуфт ӯ ҳаввои накӯтар қаср ӯ доролФно
جفت او حوا نکوتر قصر او دارالفنا
Ҳар чаҳ дар дайн пешам ояд гарчи на саҷдаи савоб
هر چه در دین پیشم آید گرچه نه سجده صواب
Ҳар чаҳ назд ҳақ пешам уфтад гарчи тоъати он хато
هر چه نز حق پیشم افتد گرچه طاعت آن خطا
Умр дар кори ғам дайн кард хоҳам то магар
عمر در کار غم دین کرد خواهم تا مگر
Чун нмонми банда Эй гуяд , сенае шуд фано
چون نمانم بندهای گوید، سنایی شد فنا
Ошнои шӯ чун сенае дар мисоли роҳи ишқ
آشنا شو چون سنایی در مثال راه عشق
То шӯй назд бузургони роздору ошно
تا شوی نزد بزرگان رازدار و آشنا
Танг шуд бар мо фазои офият бе ҳеҷ ҷурм
تنگ شد بر ما فضای عافیت بیهیچ جرم
Ин чунин бошад « азои ҷоءи алқзои зоқи алФзо »
این چنین باشد «اذا جاء القضا ضاق الفضا»
Ин ҷавоби он сухан гуфтам ки гуфта Авестоад
این جواب آن سخن گفتم که گفته اوستاد
« эй ниҳодаи пои ҳиммат бар сари авҷи само »
«ای نهاده پای همت بر سر اوج سما»