эй сенаегар ҳамеи ҷӯии зи лутфи ҳақи сена

ای سنایی گر همی جویی ز لطف حق سنا

Ақлро қурбон кун андари боргоҳи мстФо

عقل را قربان کن اندر بارگاه مصطفا

Ҳеҷ мандяш аз чунин айёрии аброи бас буд

هیچ مندیش از چنین عیاری ابرا بس بود

Оқилаи ақли турои имону суннати хӯни баҳо

عاقله عقل ترا ایمان و سنت خون بها

МстФои андари ҷаҳони он гуҳ касе гуяд ки ақл

مصطفا اندر جهان آن گه کسی گوید که عقل

Офтоби андари фалаки он гуҳ касе гуяд сҳо

آفتاب اندر فلک آن گه کسی گوید سها

Тўқдорони алоҳӣ аз забони завқу шавқ

طوقداران الاهی از زبان ذوق و شوق

Ълро дар шаръ ӯ хонанд ғмхўору киё

عل را در شرع او خوانند غمخوار و کیا

Дар шариъати завқи дайни ёбӣ на андари ақл аз онк

در شریعت ذوق دین‌یابی نه اندر عقل از آنک

Қишри олам ақл дорад мағзи рӯҳи анбиё

قشر عالم عقل دارد مغز روح انبیا

Ақл то бо худ манӣ дорад , ъқолши дон на ақл

عقل تا با خود منی دارد، عقالش دان نه عقل

Чун манӣ зу даври гашти он гуҳи давои хониш на до

چون منی زو دور گشت آن گه دوا خوانش نه دا

Ақл то кӯ ҳаст ӯро шаръ напазирад зи ъз

عقل تا کو هست او را شرع نپذیرد ز عز

Боз чун ки гашт гардад шаръи пешаши каҳрабо

باز چون که گشت گردد شرع پیشش کهربا

Дар худои ободи ёбии амр ва наҳй дайну куфр

در خدای آباد یابی امر و نهی دین و کفر

Ва Аҳмади мурсали худои ободро баси подшо

و احمد مرسل خدای آباد را بس پادشا

Чун набошӣ хоки даргоҳи сароеро ки ҳаст

چون نباشی خاک درگاه سرایی را که هست

Посбони боми рӯҳи алқудсу дарбони мртзо

پاسبان بام روح‌القدس و دربان مرتضا

Даии ҳама ӯ будӣу имрӯз чун даврии азу

دی همه او بودی و امروز چون دوری ازو

То ҷавонмардӣ буд даии дӯсти имрӯзи ошно

تا جوانمردی بود دی دوست امروز آشنا

« раҳмаи ллъолмин » омад табибат зу талаб

«رحمة للعالمین» آمد طبیبت زو طلب

Чаҳ азин осии вази он осии ҳамеи ҷӯии шифо

چه ازین عاصی وز آن عاصی همی جویی شفا

Кони шифо каз ақлу нафасу ҷисму ҷони ҷӯии шифо

کان شفا کز عقل و نفس و جسم و جان جویی شفا

Чун на аз дастур ӯ бошад шифо гардад шқо

چون نه از دستور او باشد شفا گردد شقا

Кони наҷоту кони шифои корбоби суннат ҷуста анд

کان نجات و کان شفا کارباب سنت جسته‌اند

Буъалӣ сино надорад дар « наҷот » ва дар « шифо »

بوعلی سینا ندارد در «نجات» و در «شفا»

Ноштои наздик ӯ шӯ зон ки худ набӯд табиб

ناشتا نزدیک او شو زان که خود نبود طبیب

Муфтии завқу далели набзи ҷуз дар ношто

مفتی ذوق و دلیل نبض جز در ناشتا

Масҷиди ҳоҷати равои ҷӯии мҷуи ӣнҷо ки нест

مسجد حاجت روا جویی مجو اینجا که نیست

Роҳи суннати гир ва он гуҳи масҷиди ҳоҷати раво

راه سنت گیر و آن گه مسجد حاجت روا

Гар дуоҳои тиҳии дастон бар он дар бугзарад

گر دعاهای تهی‌دستان بر آن در بگذرد

Боз гардад зостон бо остини пари дуо

باز گردد زاستان با آستین پر دعا

Чанг дар фитрок ӯ зан то баҳақи ёбии раҳе

چنگ در فتراک او زن تا بحق یابی رهی

Санг бар қандили худ зан то зи худ гардии раҳо

سنگ بر قندیل خود زن تا ز خود گردی رها

Конкаҳ раст аз расм ва одат гуяд ӯро суннаташ

کانکه رست از رسم و عادت گوید او را سنتش

К-эии қафаси бишкаста инак шохи тўбои марҳабо

کای قفس بشکسته اینک شاخ طوبا مرحبا

Ин яке гуяд ба фармон « астҷибўоллрсўл »

این یکی گوید به فرمان «استجیبواللرسول»

Ва он дигар хонд зи имон « иФъли аллоҳи моишо »

و آن دگر خواند ز ایمان «یفعل الله مایشا»

То бидонҷоят фурӯди орад ки бошад андрў

تا بدانجایت فرود آرد که باشد اندرو

Новак андозонаш қаҳру ханҷари оҳнҷони бало

ناوک اندازانش قهر و خنجر آهنجان بلا

Зуҳраи мардон чу бар зангори пошии нордон

زهرهٔ مردان چو بر زنگار پاشی ناردان

Гардаи гардон чу бар шингарфи молии лӯбиё

گردهٔ گردان چو بر شنگرف مالی لوبیا

Ҳарбаи баҳромро бишкастаи лутфаши қабзаи гоҳ

حربهٔ بهرام را بشکسته لطفش قبضه‌گاه

Барбати ноҳидро бишкастаи қаҳраши грдно

بربط ناهید را بشکسته قهرش گردنا

Боргоҳ ӯ ду дар дорад ки мардон дар раванд

بارگاه او دو در دارد که مردان در روند

Як дар андари Кӯфаи ёбӣ ва дигар дар Карбало

یک در اندر کوفه یابی و دگر در کربلا

Дар ҳарими мстФои бўбкрўори андари хиром

در حریم مصطفا بوبکروار اندر خرام

То сияҳи рӯеи ҷафои бинӣу хўшхўиии вафо

تا سیه رویی جفا بینی و خوشخویی وفا

Ишқро бинии илм бар карда андари кӯии сидқ

عشق را بینی علم بر کرده اندر کوی صدق

Ақлро бинии қалами бишкаста дар садри ризо

عقل را بینی قلم بشکسته در صدر رضا

Бо вафодорони дайн чандон биппар дар роҳ ӯ

با وفاداران دین چندان بپر در راه او

То на бол хавф монад бо ту на пари раҷо

تا نه بال خوف ماند با تو نه پر رجا

Давр кун буии риё аз худ ки то озодаи вор

دور کن بوی ریا از خود که تا آزاده‌وار

Масҷиду майхонаро муҳаррами шӯй чун бӯрё

مسجد و میخانه را محرم شوی چون بوریا

Ту чаҳ дидстӣ ҳануз аз тӯлу арзи малик ӯ

تو چه دیدستی هنوز از طول و عرض ملک او

Кнкаҳ дар сидраи сети ҳам онро надонад мунтаҳо

کنکه در سدره‌ست هم آن را نداند منتها

Гар ду оламро бибинӣ бо вилоятҳои ӯ

گر دو عالم را ببینی با ولایتهای او

Ҳафт гулхан дида бошӣ зонҳмаҳи ҳафт Асия

هفت گلخن دیده باشی زانهمه هفت آسیا

Сӯрати Аҳмади зи одами бад валек андари сифат

صورت احمد ز آدم بد ولیک اندر صفت

Одам аз Аҳмад падед омад чу зи осиф бар хё

آدم از احمد پدید آمد چو ز آصف بر خیا

Ҷавҳараш чун зи изтирори ақлу нафаси андари гузашт

جوهرش چون ز اضطرار عقل و نفس اندر گذشت

Гуфту гӯшаш ки « арраҳмони алии алърши устуво »

گفت و گوشش که «الرحمن علی العرش استوا»

Хоки одами зи офтоби ҷӯад ӯ зари гашт аз онк

خاک آدم ز آفتاب جود او زر گشت از آنک

Хоки одамро чунон буд ӯ ки мисро кимиё

خاک آدم را چنان بود او که مس را کیمیا

Боз чун худ зи офтоби ҷӯади заррини рух шудаи сет

باز چون خود ز آفتاب جود زرین رخ شده‌ست

Ориф заргараш хонд : пардаи дори кибриё

عارف زرگرش خواند: پرده‌دار کبریا

Орифӣу заргарии гӯйӣ казу омухтаст

عارفی و زرگری گویی کزو آموختست

Хоҷау ҳомӣу садру меҳтару устоди мо

خواجه و حامی و صدر و مهتر و استاد ما

Орифи заргар ки дар дунё чу ақлу офтоб

عارف زرگر که در دنیا چو عقل و آفتاب

Орифаст андар аҳотт заргараст андари ато

عارفست اندر احاطت زرگرست اندر عطا

Малик ӯ арбоби дайнро ҳам салоҳ ва ҳам силаҳ

ملک او ارباب دین را هم صلاح و هم سلاح

Клкл ӯ даври замонро ҳам сабоҳ ва ҳам мсо

کلکل او دور زمان را هم صباح و هم مسا

Шукрҳо бо базл ӯ чун пеши мўсои ҷодӯӣ

شکرها با بذل او چون پیش موسا جادوی

Шеърҳо бо фазл ӯ чун назд ъисои тўтё

شعرها با فضل او چون نزد عیسا توتیا

Бахшиши худро ба шукри каси нёлоид ки ҳаст

بخشش خود را به شکر کس نیالاید که هست

Дар раҳи озоди мардони шукри ҷузвӣ аз ҷазо

در ره آزاد مردان شکر جزوی از جزا

ӣнҳамаи тобиши з рӯйу рой ӯ нашигифт аз онк

اینهمه تابش ز روی و رای او نشگفت از آنک

Бадар гардад ма чу бо хуршед созад млтқо

بدر گردد مه چو با خورشید سازد ملتقا

Муқтадоӣ олам омад муқтада дар дайн ӯ

مقتدای عالم آمد مقتدی در دین او

Ман ғуломи муқтадау хокпои муқтадо

من غلام مقتدی و خاکپای مقتدا

Фазли иҳёи соиди он қозӣ ки худ беруни зи фазл

فضل یحیا صاعد آن قاضی که خود بیرون ز فضل

Садҳазорони фазлу яҳё бар макаст андари сахо

صدهزاران فضل و یحیی بر مکست اندر سخا

Қозии макрам ки чун фӯти салоати эзадӣ

قاضی مکرم که چون فوت صلات ایزدی

Ҳаст дар шаръи карами фӯти слотшро қазо

هست در شرع کرم فوت صلاتش را قضا

Рӯҳ ӯ бар ғайби воқифи ҳамчуи лавҳи осмон

روح او بر غیب واقف همچو لوح آسمان

Кок ӯ дар шаръи мунсифи ҳамчуи хати устуво

کاک او در شرع منصف همچو خط استوا

Чун гарон гардад рикобаш рӯй бигушоед умед

چون گران گردد رکابش روی بگشاید امید

Чун сабк гардад анонаш пушт бинмоед ъно

چون سبک گردد عنانش پشت بنماید عنا

Мартаъи ҳлмш чаро хорони сӯратро рабиъ

مرتع حلمش چرا خواران صورت را ربیع

Манбаи илмаши ҷзохўоҳони маъниро ҷазо

منبع علمش جزاخواهان معنی را جزا

эй чу савдо карда хасми срдробии гарми гарм

ای چو سودا کرده خصم سردرابی گرم گرم

Вай чу тўбо дода шохи хушкро бе нами намо

وی چو طوبا داده شاخ خشک را بی‌نم نما

эй марои мамдуҳу модҳи вайро пайрави мурӣд

ای مرا ممدوح و مادح وی را پیرو مرید

эй марои қозӣу мқзии ваии марои хасму гўо

ای مرا قاضی و مقضی وی مرا خصم و گوا

Гирди ту гирдами ҳаме зеро марои ҳангоми саъй

گرد تو گردم همی زیرا مرا هنگام سعی

Аз муруввати вази сафои ҳам Марвае ва ҳам сафо

از مروت وز صفا هم مروه‌ای و هم صفا

Андарин ғурбати маро ҳамчун Асои мўсиӣӣ

اندرین غربت مرا همچون عصای موسیئی

Дӯстонамро Асоу душманамро аждаҳо

دوستانم را عصا و دشمنم را اژدها

Аз ту будам бастонаи хоҷаи орифи маърифат

از تو بودم بستانهٔ خواجه عارف معرفت

Ваз ту кардам дар Фуроти неъмат ӯ ошно

وز تو کردم در فرات نعمت او آشنا

Бар ту хонам шеъри он шеърии шиори чархи қадар

بر تو خوانم شعر آن شعری شعار چرخ قدر

Бо ту гӯям шукри он шукри шикори хуши лақо

با تو گویم شکر آن شکر شکار خوش لقا

Порсои хўондстми андари шеър ва ман бар садр ӯ

پارسا خواندستم اندر شعر و من بر صدر او

Ҳар ки дар фирдавс бошад чун набошад порсо

هر که در فردوس باشد چون نباشد پارسا

Чун набошам порсо чун ақл ӯро дода ам

چون نباشم پارسا چون عقل او را داده‌ام

Чун фурӯи дастони малики имсоли божўи пор , со

چون فرو دستان ملک امسال باژو پار، سا

Бо ҳаё гуфт ӯ мароу чашми ман равшани бадв

با حیا گفت او مرا و چشم من روشن بدو

Ҳар ки равшани дида тар шуд бештар дорад ҳаё

هر که روشن دیده تر شد بیشتر دارد حیا

Чун Асои Мӯсоу бурҳон исо гуфт ӯ

چون عصای موسی و برهان عیسی گفت او

Соҳиронро аждаҳо шуд шоиронро муттако

ساحران را اژدها شد شاعران را متکا

Хоссаи андари ҳақи ин ходим ки ҳаст аз мкрмт

خاصه اندر حق این خادم که هست از مکرمت

Дигаронро як вале неъмати марои худ авлиё

دیگران را یک ولی نعمت مرا خود اولیا

Ҳам вале икроми неъмати ҳам вале кутуби улӯм

هم ولی اکرام نعمت هم ولی کتب علوم

Ҳам вале доруи дармони ҳам вале шукру сано

هم ولی دارو درمان هم ولی شکر و ثنا

Ҳаст кор ман бирав чўнонкаҳ вақте пеши азин

هست کار من برو چونانکه وقتی پیش ازین

Диҳхудое гуфт бо ғӯрии фузулӣ дар нисо

دهخدایی گفت با غوری فضولی در نسا

Кӣ фузулии кӯи хароҷати ғӯри гуфто : барграфт

کی فضولی کو خراجت غور گفتا: برگرفت

Шоҳу пайғамбари зкўаҳ аз ғӯру эҳдос аз бғо

شاه و پیغمبر زکوة از غور و احداث از بغا

Диҳхудо гуфт ар нмксорӣ шавад анбони кун

دهخدا گفت ار نمکساری شود انبان کون

Гўзҳоӣ бе намаки парронди аҳли рӯсто

گوزهای بی‌نمک پراند اهل روستا

Ғўрк бемағзро сафрои бшўрид ва бигуфт

غورک بی‌مغز را صفرا بشورید و بگفت

Кӣ ммўаҳи божгўнаҳи ёФаҳи гӯии ҳарзаи ло

کی مموه باژگونه یافه‌گوی هرزه لا

Риш ту донад ки гўзи бинмки мон дар маза

ریش تو داند که گوز بینمک مان در مزه

Кам наёбади охир аз тези намаки суди шумо

کم نیابد آخر از تیز نمک سود شما

Даҳ худо дар хашм шуд бо ғӯри гуфто : ҳам кунун

ده خدا در خشم شد با غور گفتا: هم‌کنون

Рости гардонам ба як боҳўи ман ин пушти дўто

راست گردانم به یک باهو من این پشت دوتا

Ғўрк бешарм кон бишунид гуфт : аҳсанту зиҳ

غورک بی‌شرم کان بشنید گفت: احسنت و زه

Худ чунин ба ҳам табиб ва ҳам ъўони ҳам даҳ худо

خود چنین به هم طبیب و هم عوان هم ده خدا

Ҳазл будаст ин валикин бар мисоли ҷади сзид

هزل بودست این ولیکن بر مثال جد سزید

Ҳамчунин буд он вале неъмати дарин муддати маро

همچنین بود آن ولی نعمت درین مدت مرا

Ҳамчунон кони пери ҳалвоеи ҳамеи гуфто ба Марв

همچنان کان پیر حلوایی همی گفتا به مرو

Ҳаст моро ҳам дуо ва ҳам ъсид ва ҳам Асо

هست ما را هم دعا و هم عصید و هم عصا

Гар надодии парвариши ҷону димоғамро ба мурғ

گر ندادی پرورش جان و دماغم را به مرغ

Мурғи вор акнӯн грФтстии димоғу ҷони ҳаво

مرغ‌وار اکنون گرفتستی دماغ و جان هوا

Аз шароби оби рӯҳонӣ ва ҳайвонӣ бишуст

از شراب آب روحانی و حیوانی بشست

Рӯҳи нафсонӣамро аз нақши молихулё

روح نفسانیم را از نقش مالیخولیا

Ҷону дилро буд доруи лекин аз баҳри ҷигар

جان و دل را بود دارو لیکن از بهر جگر

Ончӣ мебояд набӯд он чист кснӣу кома

آنچه می‌باید نبود آن چیست کسنی و کما

Як ду ҳафтаи табъ аз он бигурехт каз селоӣ ва ман

یک دو هفته طبع از آن بگریخت کز سلوی و من

Чун сутурони боз дар зад дар пиёзу гндно

چون ستوران باز در زد در پیاز و گندنا

эй зи роҳи халқу халқу лаҳни хуши Довӯди вор

ای ز راه خلق و خلق و لحن خوش داوود وار

Дар ду ҷоем ҷилва карда дар ҷаҳон чун аўрё

در دو جایم جلوه کرده در جهان چون اوریا

Маънии даъват басӣ бинмуда моро дар ҳузур

معنی دعوت بسی بنموده ما را در حضور

эй ъФии аллоҳи даъвии даъвоат дар ғайбат чаро

ای عفی‌الله دعوی دعوات در غیبت چرا

Ҳар чаҳ ҷӯянд аз дуои моро худ аз ту роиҷаст

هر چه جویند از دعا ما را خود از تو رایجست

Аблаҳӣ бошад з чун ту қиблаи дуздӣдани дуо

ابلهی باشد ز چون تو قبله دزدیدن دعا

Хашмат ар чаҳ бар нахонд бар дилами баъд аз тамаъ

خشمت ار چه بر نخواند بر دلم بعد از طمع

Ҳамчуи девонии барии мнки барбари сисё

همچو دیوانی بری منک بربر صیصیا

Охир арча ақли мо гум шуд вале аз рӯй ҳис

آخر ارچه عقل ما گم شد ولی از روی حس

Сари зи болаш боз медонему пой аз лолко

سر ز بالش باز می‌دانیم و پای از لالکا

Ман ҳамон гӯям ки он мз ман бидон прсндаҳ гуфт

من همان گویم که آن مز من بدان پرسنده گفت

Каш бипурсед онҳамаи арақи алрҷоли охири куҷо ?

کش بپرسید آنهمه عرق الرجال آخر کجا؟

Гуфт лотсأли ҳабибии кон ҳама барканду сӯхт

گفت لاتسأل حبیبی کآن همه برکند و سوخت

Сблти арақи алрҷолми иллати арақи алнсо

سبلت عرق الرجالم علت عرق النسا

Танг шуд бар мо фазои офият бе ҳеҷ ҷурм

تنگ شد بر ما فضای عافیت بی‌هیچ جرم

Вена чунин бошад « азои ҷоءи алқзои зоқи алФзо »

وین چنین باشد «اذا جاء القضا ضاق الفضا»

Молшӣ боист моро зон ки барбатро ҳаме

مالشی بایست ما را زان که بربط را همی

Гӯшмолӣ шарт бошад то даройад дар наво

گوشمالی شرط باشد تا درآید در نوا

эй ба моҳии ҷони моро карда чун моҳӣ шем

ای به ماهی جان ما را کرده چون ماهی شیم

Ваии зи шеърии ақли моро дода чун шеърии сена

وی ز شعری عقل ما را داده چون شعری سنا

Мо ҷавоби он чунон шеър чунинӣ гуфта боз

ما جواب آن چنان شعر چنینی گفته باز

Шеъри ту овози Довӯди он мо онро садо

شعر تو آواز داوود آن ما آن را صدا

Аз ту он ояд зи мо ин зон ки дар шарти қимор

از تو آن آید ز ما این زان که در شرط قمار

Пухтагонро сарфи беҳтари хоми дастонро дағо

پختگان را صرف بهتر خام دستان را دغا

Ту фишондӣ нури худ чун моҳу андари ҷурми хеш

تو فشاندی نور خود چون ماه و اندر جرم خویش

Мурда регаш монад онгар беш азин дорад сҳо

مرده ریگش ماند آن گر بیش ازین دارد سها

Кӣ шавад сафрои ту сокин з хон мо чу ҳаст

کی شود صفرای تو ساکن ز خوان ما چو هست

Матбахи моро ба ҷои зер бо тақсир бо

مطبخ ما را به جای زیر با تقصیر با

То чу ҳудҳуди оқилонро ҳам зи сари хезади кулоҳ

تا چو هدهد عاقلان را هم ز سر خیزد کلاه

То чу тӯтии қонеъонро ҳам зи тани раведи қабо

تا چو طوطی قانعان را هم ز تن روید قبا

Ҳамчуи тсҳиФи қабои бод ва чу мқлўби кулоҳ

همچو تصحیف قبا باد و چو مقلوب کلاه

Душманати аънии ҳалоку ҳосидати аънии фано

دشمنت اعنی هلاک و حاسدت اعنی فنا

Онат бод аз роҳи дунё кат кунад ақли орзӯ

آنت باد از راه دنیا کت کند عقل آرزو

Ва онат бод аз рӯй ҳикмат кат кунад дайни иқтизо

و آنت باد از روی حکمت کت کند دین اقتضا

Оламу одами зи халқу халқи ту ободу хуш

عالم و آدم ز خلق و خلق تو آباد و خوش

Ҳамчу аз модари сбӣу ҳамчу аз гулбуни сабо

همچو از مادر صبی و همچو از گلبن صبا

Ту ниҳода бар сари мо пой ва мо гуфта ба ту

تو نهاده بر سر ما پای و ما گفته به تو

« эй ниҳодаи пои ҳиммат бар сари авҷи само »

«ای نهاده پای همت بر سر اوج سما»