Макун дар ҷисму ҷони манзил , ки ин дунаст ва он воло

مکن در جسم و جان منزل، که این دونست و آن والا

Қадами зин ҳар ду берун на на онҷо бош ва на ӣнҷо

قدم زین هر دو بیرون نه نه آنجا باش و نه اینجا

Бҳрч аз роҳи даври уфтӣ чаҳ куфри он ҳарф ва чаҳ имон

بهرچ از راه دور افتی چه کفر آن حرف و چه ایمان

Бҳрч аз дӯсти вои Монӣ чаҳ зишти он нақш ва чаҳ зебо

بهرچ از دوست وا مانی چه زشت آن نقش و چه زیبا

Гувоҳи раҳрав он бошад ки сардаши ёбӣ аз дӯзах

گواه رهرو آن باشد که سردش یابی از دوزخ

Нишони ошиқ он бошад ки хушкаши бинӣ аз дарё

نشان عاشق آن باشد که خشکش بینی از دریا

Набӯд аз хории одам ки холии гашти азуи ҷинат

نبود از خواری آدم که خالی گشت ازو جنت

Набӯд аз оҷизии Вомиқ ки узро монад азуи узро

نبود از عاجزی وامق که عذرا ماند ازو عذرا

Сухан каз рӯй дайни гӯйӣ чаҳ ъбронӣ чаҳ сурёнӣ

سخن کز روی دین گویی چه عبرانی چه سریانی

Макон каз баҳри ҳақи ҷӯӣ чаҳ ҷоблқо чаҳ ҷоблсо

مکان کز بهر حق جویی چه جابلقا چه جابلسا

Шаҳодати гуфтан он бошад ки ҳам зи аввал дар ошомӣ

شهادت گفتن آن باشد که هم ز اول در آشامی

Ҳама дарёӣ ҳастиро бидон ҳарфи наҳанги осо

همه دریای هستی را بدان حرف نهنگ آسا

Наёбӣ хору хошокӣ дар ин раҳ чун ба фаррошӣ

نیابی خار و خاشاکی در این ره چون به فراشی

Камари баст ва ба фарқи устод дар ҳарфи шаҳодати ло

کمر بست و به فرق اِستاد در حرف شهادت لا

Чу ло аз ҳад инсонӣ фикандат дар раҳи ҳайрат

چو لا از حد انسانی فکندت در ره حیرت

Пас аз нури алуҳият ба аллоҳи ой аз ало

پس از نور الوهیت به الله آی از الا

зи роҳи дайн тавон омад ба саҳрои ниёз ар не

ز راه دین توان آمد به صحرای نیاز ار نی

Ба маънӣ кӣ расад мардуми гузари нокарда бар асмо

به معنی کی رسد مردم گذر ناکرده بر اسما

Даруни ҷавҳари сафро ҳама куфрасту шайтонӣ

درون جوهر صفرا همه کفرست و شیطانی

?герати савдоӣ ин бошад қадами берун на аз сафро

گرت سودای این باشد قدم بیرون نه از صفرا

Чаҳ Монии баҳри мурдорӣ чу зоғони андарин пастӣ

چه مانی بهر مرداری چو زاغان اندرین پستی

Қафас башикан чу товусони яке бар пари барин боло

قفس بشکن چو طاووسان یکی بر پر برین بالا

Арӯси ҳазрати қуръони ниқоби он гуҳи барандозад

عروس حضرت قرآن نقاب آن گه براندازد

Ки доролмлки имонро муҷаррад бинад аз ғавғо

که دارالملک ایمان را مجرد بیند از غوغا

Аҷаб набӯдгар аз қуръон насибат нест ҷузи нақшӣ

عجب نبود گر از قرآن نصیبت نیست جز نقشی

Ки аз хуршеди ҷузи гармии наёбади чашми нобӣно

که از خورشید جز گرمی نیابد چشم نابینا

Бимир эй дӯсти пеш аз марг агар май зиндагии хоҳӣ

بمیر ای دوست پیش از مرگ اگر می زندگی خواهی

Ки Идрӣс аз чунин мурдани биҳиштии гашти пеш аз мо

که ادریس از چنین مردن بهشتی گشت پیش از ما

Ба теғи ишқи шӯи кушта ки то умри абади ёбӣ

به تیغ عشق شو کشته که تا عمر ابد یابی

Ки аз шамшери бўиҳёи нишони надиҳади кас аз эҳё

که از شمشیر بویحیا نشان ندهد کس از احیا

Чаҳ дории меҳри бади Меҳрӣ казу беҷон шуд Искандар

چه داری مهر بد مهری کزو بی جان شد اسکندر

Чаҳ бозии ишқ бо ёрӣ казу бемалик шуд доро

چه بازی عشق با یاری کزو بی‌ملک شد دارا

?герати савдоӣ он бошад казин савдои буруни ое

گرت سودای آن باشد کزین سودا برون آیی

Зиҳии савдо ки хоҳӣ ёфт фардо аз чунин савдо

زهی سودا که خواهی یافت فردا از چنین سودا

Сари андари роҳи мулкӣ на ки ҳар соъат ҳаме бошӣ

سر اندر راه ملکی نه که هر ساعت همی باشی

Ту ҳамчун гӯии саргардону раҳ чун паҳна бе паҳно

تو همچون گوی سرگردان و ره چون پهنه بی‌پهنا

Ту дар киштӣ фикан худро мапоӣ аз баҳри тасбеҳӣ

تو در کشتی فکن خود را مپای از بهر تسبیحی

Ки худ рӯҳ алқудс гуяд ки бисмии аллоҳи муҷрӣҳо

که خود روح‌القدس گوید که بسم‌الله مجریها

Агар дайнати ҳаме бояд зи дунёи дори паии бугсал

اگر دینت همی باید ز دنیا دار پی بگسل

Ки ҳирсаш бо ту ҳар соъат буд беҳарф ва бе ово

که حرصش با تو هر ساعت بود بی‌حرف و بی‌آوا

Ҳаме гуяд ки дунёро бад-ӣн аз деви бхридм

همی گوید که دنیا را بدین از دیو بخریدم

Агар дунёи ҳаме хоҳӣ бидиҳ дайну бабри дунё

اگر دنیا همی خواهی بده دین و ببر دنیا

Бибин борӣ ки ҳар соъати азин пирӯзаи гавани хайма

ببین باری که هر ساعت ازین پیروزه گون خیمه

Чаҳ бозӣҳо буруни оради ҳамеи ин пери хуши симо

چه بازیها برون آرد همی این پیر خوش سیما

Ҷаҳони ҳзмон ҳаме гуяд ки дил дар мо набандӣ ба

جهان هزمان همی گوید که دل در ما نبندی به

Ту худ май панди нниўшии азин гуёӣ ногуё

تو خود می پند ننیوشی ازین گویای ناگویا

Гар аз оташи ҳамеи тарсӣ ба мол кас машав ғарра

گر از آتش همی ترسی به مال کس مشو غره

Ки ӣнҷо сӯраташ моласту онҷои шаклаши аждарҳо

که اینجا صورتش مالست و آنجا شکلش اژدرها

Аз оташ дон ҳаввостро ҳамеша мастӣ ва ҳастӣ

از آتش دان حواست را همیشه مستی و هستی

зи дӯзахи дони ниҳодатро ҳамораи муваллиду манша

ز دوزخ دان نهادت را هماره مولد و منشا

Пас акнӯнгар сӯии дӯзахгароӣ бас аҷаб набӯд

پس اکنون گر سوی دوزخ‌گرایی بس عجب نبود

Ки сӯии кул худ бошад ҳамеша ҷунбиши аҷзо

که سوی کل خود باشد همیشه جنبش اجزا

Гар имрӯзи оташ шаҳват бикуштӣ бе гумони рстӣ

گر امروز آتش شهوت بکشتی بی‌گمان رستی

Ва гарна туфи он оташи туро ҳизум кунад фардо

و گرنه تف آن آتش ترا هیزم کند فردا

Ту аз хокии басони хоки тан дар даҳ дарин пастӣ

تو از خاکی بسان خاک تن در ده درین پستی

Магари гардӣ чу ҷону ақли ҳам волӣ ва ҳам воло

مگر گردی چو جان و عقل هم والی و هم والا

Ки то пастаст хоки ӣнҷо ҳама нафъаст лек он гуҳ

که تا پستست خاک اینجا همه نفعست لیک آن گه

Балои дида ҳо гардад , чу боло гирад аз нкбо

بلای دیده‌ها گردد، چو بالا گیرد از نکبا

зи боди фиқҳу боди фақри дайнро ҳеҷ накушояд

ز باد فقه و باد فقر دین را هیچ نگشاید

Миёни дарбанди кориро ки ин рангаст ва он ово

میان دربند کاری را که این رنگست و آن آوا

Магӯ мағрури ғофилро барои амн ӯ нукта

مگو مغرور غافل را برای امن او نکته

Мадаи мҳрўри ҷоҳилро зи баҳри табъ ӯ хурмо

مده محرور جاهل را ز بهر طبع او خرما

Чу илмат ҳаст хизмат кун чу доноён ки зишт ояд

چو علمت هست خدمت کن چو دانایان که زشت آید

Гирифтаи чинёни эҳрому ?маккеии хуфта дар бтҳо

گرفته چینیان احرام و مکی خفته در بطحا

На савт аз баҳр он омад ки сӯзии мзҳри Зуҳра

نه صوت از بهر آن آمد که سوزی مزهر زهره

На ҳарф аз баҳр он омад , ки дуздии чодари Заҳро

نه حرف از بهر آن آمد، که دزدی چادر زهرا

Турои теғӣ ба каф доданд то ғзўӣ кунӣ бо худ

ترا تیغی به کف دادند تا غزوی کنی با خود

Ту чун аз ваии сипар созӣ наМонӣ зинда дар ҳиҷо

تو چون از وی سپر سازی نمانی زنده در هیجا

Ба назд чун ту беҳиссӣ чаҳ доноӣ чаҳ нодонӣ

به نزد چون تو بی‌حسی چه دانایی چه نادانی

Ба даст чун ту номардӣ чаҳ нарми оҳан чаҳ рўҳино

به دست چون تو نامردی چه نرم آهن چه روهینا

Турои баси нохўшсти овози лекини андарин гунбад

ترا بس ناخوشست آواز لیکن اندرین گنبد

Хуши овозат ҳаме дорад садои гунбади хзро

خوش آوازت همی دارد صدای گنبد خضرا

Валек он гуҳи хаҷали гардӣ ки устодӣ туро гуяд

ولیک آن گه خجل گردی که استادی ترا گوید

Ки бо Довӯди пайғамбар рсилӣ кун дарин саҳро

که با داوود پیغمبر رسیلی کن درین صحرا

Ту чун мӯрӣ ва ин роҳаст ҳамчун мӯии бути рӯйон

تو چون موری و این راهست همچون موی بت رویان

Марви зинҳор бар тақлид ва бар тахмин ва бар ъмё

مرو زنهار بر تقلید و بر تخمین و بر عمیا

Чу илми омухтӣ аз ҳирси он гуҳи тарс кандар шаб

چو علم آموختی از حرص آن گه ترس کاندر شب

Чу дуздӣ бо чароғ ояд гузидатар баради коло

چو دزدی با چراغ آید گزیده‌تر برد کالا

Аз ин муштии раёсати ҷӯии раъно ҳеҷ накушояд

از این مشتی ریاست جوی رعنا هیچ نگشاید

Мусулмонии зи салмони ҷӯйу дарди дайни зи бўдрдо

مسلمانی ز سلمان جوی و درد دین ز بودردا

Ба соҳиби давлатии пайванд агар номии ҳамеи ҷӯӣ

به صاحب دولتی پیوند اگر نامی همی جویی

Ки аз як чокарии исои чунон маърӯф шуд ялдо

که از یک چاکری عیسی چنان معروف شد یلدا

Қадам дар роҳи мардӣ на ки роҳу гоҳу ҷоҳаш ро

قدم در راه مردی نه که راه و گاه و جاهش را

Набошад то абад мақта набӯдаст аз азали мабда

نباشد تا ابد مقطع نبودست از ازل مبدا

зи баҳр қолаб ӯрост ин арвоҳи муставфӣ

ز بهر قالب اوراست این ارواح مستوفی

зи баҳр ҳолат ӯрост ин анфоси мстўФо

ز بهر حالت اوراست این انفاس مستوفا

зи баҳри кишти онҷои рости ӣнҷои куштани одам

ز بهر کشت آنجا راست اینجا کشتن آدم

зи баҳри зоди онҷои рости ӣнҷо зодани ҳавво

ز بهر زاد آنجا راست اینجا زادن حوا

Ту пиндорӣ ки бар бозӣаст ин майдон чун минӯ

تو پنداری که بر بازیست این میدان چون مینو

Ту пиндорӣ ки бар ҳарзаи сети ин алвон чун мино

تو پنداری که بر هرزه‌ست این الوان چون مینا

Вагар наз баҳри динстӣ дар андари бнддии гардун

وگر نز بهر دینستی در اندر بنددی گردون

Вагар наз баҳри шръстӣ , камари бгшоидии ҷавзо

وگر نز بهر شرعستی، کمر بگشایدی جوزا

Чу тани ҷонро музайян кун ба илми дайн ки зишт ояд

چو تن جان را مزین کن به علم دین که زشت آید

Даруни сӯи шоҳи урёну буруни сӯи кӯшк дар дебо

درون سو شاه عریان و برون سو کوشک در دیبا

зи тоъати ҷомае нав кун зи баҳри он ҷаҳон варна

ز طاعت جامه‌ای نو کن ز بهر آن جهان ورنه

Чу марги ин ҷома бастанд ту урёни Монӣу расво

چو مرگ این جامه بستاند تو عریان مانی و رسوا

Худ аз насл ҷҳонбонон назояд ҳеҷ то бошад

خود از نسل جهانبانان نزاید هیچ تا باشد

Мар ӯро кӯии пари анин ва моро хонаи пари узро

مر او را کوی پر عنین و ما را خانه پر عذرا

Набинӣ табъро табъӣ чу кард инсофи рухи пинҳон

نبینی طبع را طبعی چو کرد انصاف رخ پنهان

Наёбӣ девро девӣ чу кард ихлоси рухи пайдо

نیابی دیو را دیوی چو کرد اخلاص رخ پیدا

Турои яздон ҳаме гуяд ки дар дунё махӯр бода

ترا یزدان همی گوید که در دنیا مخور باده

Турои тарсо ҳаме гуяд ки дар сафро махӯр хлўо

ترا ترسا همی گوید که در صفرا مخور خلوا

зи баҳри дайни бнгзории ҳаром аз гуфта яздон

ز بهر دین بنگذاری حرام از گفتهٔ یزدان

Валек аз баҳри тани Монии ҳалол аз гуфта тарсо

ولیک از بهر تن مانی حلال از گفتهٔ ترسا

?герати нузҳати ҳаме бояд ба саҳрои қаноати шӯ

گرت نزهت همی باید به صحرای قناعت شو

Ки онҷои боғ дар боғаст ва хон дар хону во дар во

که آنجا باغ در باغست و خوان در خوان و وا در وا

Гар аз заҳмати ҳамеи тарсии зи ноаҳлони бабри суҳбат

گر از زحمت همی ترسی ز نااهلان ببر صحبت

Ки аз доми забуни гирон ба азлат руста шуд анқо

که از دام زبون گیران به عزلت رسته شد عنقا

Марои бории биҳамдиллоҳи зи роҳи роФту раҳмат

مرا باری بحمدالله ز راه رافت و رحمت

Ба сӯии хиттаи ваҳдати баради ақл аз хати ашё

به سوی خطهٔ وحدت برد عقل از خط اشیا

Ба дил нандешам аз неъмат на дар дунё на дар ъқбо

به دل نندیشم از نعمت نه در دنیا نه در عقبا

Ҳаме хоҳам ба ҳар соъат чаҳ дар саро чаҳ дар зро

همی خواهم به هر ساعت چه در سرا چه در ضرا

Ки ёрб мари сенаеро сенаеи даҳ ту дар ҳикмат

که یارب مر سنایی را سنایی ده تو در حکمت

Чунон каз вай ба рашк уфтад равони буъалии сино

چنان کز وی به رشک افتد روان بوعلی سینا

Магардонам дарин олами з беш озӣ ва кам ақлӣ

مگردانم درین عالم ز بیش آزی و کم عقلی

Чу рои ошиқони гардон чу табъи бедилони шайдо

چو رای عاشقان گردان چو طبع بیدلان شیدا

зи роҳи раҳмату роФт чу ҷони поки маъсӯмон

ز راه رحمت و رافت چو جان پاک معصومان

Маро аз заҳмати тан ҳо бикун пеш аз аҷал танҳо

مرا از زحمت تن‌ها بکن پیش از اجل تنها

Забони мухтасар ақлон бабанд андари ҷаҳон бар ман

زبان مختصر عقلان ببند اندر جهان بر من

Ки то чун худ нхўонндми ҳарису муфсиду раъно

که تا چون خود نخوانندم حریص و مفسد و رعنا

Магардон умри ман чун гул ки дар тифлӣ шавад кушта

مگردان عمر من چون گل که در طفلی شود کشته

Магардон ҳирси ман чун мл ки дар перӣ шавад бурно

مگردان حرص من چون مُل که در پیری شود برنا

Бҳрс ар шарбатӣ хӯрдам мгир аз ман ки бад кардам

بحرص ار شربتی خوردم مگیر از من که بد کردم

Биёбон буду тобистону оби сарду истисқо

بیابان بود و تابستان و آب سرد و استسقا

Ба ҳарч аз авлиё гӯйанд « арзқнӣ » ва « вФқнӣ »

به هرچ از اولیا گویند «ارزُقنی» و «وفِّقنی»

Ба ҳарч аз анбиё гӯйанд « омно » ва « сдқно »

به هرچ از انبیا گویند «آمنّا» و «صدَّقنا»