эй хирадманди муваҳҳиди поки дайни ҳӯшёр

ای خردمند موحد پاک دین هوشیار

аи зомоми дайни ҳақи як ҳуҷҷат аз ман гӯши дор

ا زامام دین حق یک حجت از من گوش دار

Он имомии кӯи зи ҳуҷҷати бехи бидъатро бикунад

آن امامی کو ز حجت بیخ بدعت را بکند

Нахли дайн дар бӯстони илм зу омад ба бор

نخل دین در بوستان علم زو آمد به بار

Онк дар пеши сҳобони фазл ӯ гуфтӣ расӯл

آنک در پیش صحابان فضل او گفتی رسول

То қиёмат дод илмаши кори халқонро қарор

تا قیامت داد علمش کار خلقان را قرار

Шамъ ҷинат хонд умрро набии якбору бас

شمع جنت خواند عمر را نبی یکبار و بس

БўҳниФаҳро чароғ аматон гуфт ӯ се бор

بوحنیفه را چراغ امتان گفت او سه بار

Гуфт бўбкр : эй Муҳамади зини ду фозилтар кадом ?

گفت بوبکر: ای محمد زین دو فاضلتر کدام؟

Гуфт : умри онкии дайни ҳақ бадв шуд ошкор

گفت: عمر آنکه دین حق بدو شد آشکار

Чун падед омад ба Кӯфаи бўҳниФаҳи тоҷи дайн

چون پدید آمد به کوفه بوحنیفه تاج دین

Онкӣ шуд аз илм ӯ дайни Муҳамади ошкор

آنکه شد از علم او دین محمد آشکار

Гуфт гардад умматами ҳафтод ва се фурқати баҳам

گفت گردد امتم هفتاد و سه فرقت بهم

Аҳли ҷинат зон якеу марҷаъи дигар ба нор

اهل جنت زان یکی و مرجع دیگر به نار

БўҳниФаҳи сарвари он қавми аҳли ҷинати сет

بوحنیفه سرور آن قوم اهل جنت‌ست

Мулҳиди аҳли ҳаво аз вай шавад мақҳуру хор

ملحد اهل هوا از وی شود مقهور و خوار

Маънии се бори гуфтани бўҳниФаҳро чароғ

معنی سه بار گفتن بوحنیفه را چراغ

Мозӣу мстқблу ҳол аз улӯмаш дар ҳаҷҷор

ماضی و مستقبل و حال از علومش در حجار

Инак рафт ва инки ояд ва онкӣ бинад рӯй ӯ

اینک رفت و اینکه آید و آنکه بیند روی او

Ҳар серо зу равшаноӣ ҳар серо илмаши ҳисор

هر سه را زو روشنایی هر سه را علمش حصار

Даҳре омад ба наздики Халифаи ногаҳон

دهریی آمد به نزدیک خلیفه ناگهان

Буғзи динии мбғзии шухии палидии нобакор

بغض دینی مبغضی شوخی پلیدی نابکار

Ин чаҳ бадаст аз шариъат бар танат гуфт эй амир

این چه بدست از شریعت بر تنت گفت ای امیر

ЁФтстии подшоҳии хуши хур ва бе ғами гузор

یافتستی پادشاهی خوش خور و بی غم گذار

Рӯзау ақду никоҳу давр бӯдан аз мурод

روزه و عقد و نکاح و دور بودن از مراد

Ҳаҷу ғзўу умра ва ин амрҳои бе шумор

حج و غزو و عمره و این امرهای بی شمار

Хештани ранҷа чаҳ дорӣ чун ба олам нанигарӣ

خویشتن رنجه چه داری چون به عالم ننگری

То бадоне кин қадимаст ва надорад кирдигор

تا بدانی کین قدیمست و ندارد کردگار

Гуфт расми шаръу суннати ҷумлаи тазвиру раёсат

گفت رسم شرع و سنت جمله تزویر و ریاست

Сар ба сар гетӣ қадимаст ва надорад кирдигор

سر به سر گیتی قدیمست و ندارد کردگار

Омадӣ ту бехабару з хеш рафтӣ бе хабар

آمدی تو بی‌خبر و ز خویش رفتی بی خبر

Номад аз рафтаи яке аз мо бирафта садҳазор

نامد از رفته یکی از ما برفته صدهزار

Ҳаст олам чун чарогоҳӣ ва мо чун манзилӣ

هست عالم چون چراگاهی و ما چون منزلی

Чун бирафт ин манзилӣ гирад дигар каси марғзор

چون برفت این منزلی گیرد دگر کس مرغزار

Табъу ахшиҷи ҳаюлоро шиносем асли кун

طبع و اخشیج هیولا را شناسیم اصل کون

Ҳар крои ин мункир ояд ақл ӯ гирад ғубор

هر کرا این منکر آید عقل او گیرد غبار

Хона Эй дидам ба Юнон дар ҳаҷар карда ба нақш

خانه‌ای دیدم به یونان در حجر کرده به نقش

Сӯрати афлоку таърихи баннояш бар канор

صورت افلاک و تاریخ بنایش بر کنار

Насар воқеъ дар ҳамли канда ки таърихи ин ба даст

نسر واقع در حمل کنده که تاریخ این به دست

Кӣ бигӯед ин ба дасти каси шиносади ин шумор

کی بگوید این به دست کس شناسد این شمار

Кӯи мунаҷҷими кӯи муҳосиби гӯи биё маълум кун

کو منجم کو محاسب گو بیا معلوم کن

Ибтидо пайдо куну мари интиҳоро ҳуҷҷати ор

ابتدا پیدا کن و مر انتها را حجت آر

Онкӣ гуфт аз гоҳи одами панҷ ва панҷсад беш нест

آنکه گفت از گاه آدم پنج و پانصد بیش نیست

Насар воқеъ дар ҳамл чун кардаанд онҷо нигор

نسر واقع در حمل چون کرده‌اند آنجا نگار

ӣнҳамаи зарқ ва фусунасту дурӯғу шӯъбада

اینهمه زرق و فسونست و دروغ و شعبده

Ҳиялат ва найранг донад ин суханро ҳӯшёр

حیلت و نیرنگ داند این سخن را هوشیار

Гуфт Амиралмӯъминин эй марди пари даъвии ббош

گفت امیرالمومنین ای مرد پر دعوی بباش

То бияёд он эмоми ростини фахри диёр

تا بیاید آن امام راستین فخر دیار

Гар битобӣ рӯй аз ӯ гардии ҳазимат аз сухан

گر بتابی روی از او گردی هزیمت از سخن

Бар сар дорат кунам то аз ту гиранд эътибор

بر سر دارت کنم تا از تو گیرند اعتبار

Гар зи ту нӯъмон ҳазимат гирад ва гардад хамӯш

گر ز تو نعمان هزیمت گیرد و گردد خموش

Мъмтди гардии маро ва ҳам ту бошӣ мейру мор

معمتد گردی مرا و هم تو باشی میر و مار

Чокариро номзад кард ӯ ки нӯъмонро бихон

چاکری را نامزد کرد او که نعمان را بخوان

То кунад ӯ ин ҷадал дар пеши тахти шаҳриёр

تا کند او این جدل در پیش تخت شهریار

Рафт қосид чун бидид он кони илму фазл ро

رفت قاصد چون بدید آن کان علم و فضل را

Гуфт : омад мулҳидӣ дар пеши хусрави бодсор

گفت: آمد ملحدی در پیش خسرو بادسار

намечунин гуяд ки зарқи сети ин мусулмонӣу фан

می چنین گوید که زرق‌ست این مسلمانی و فن

Худ шариъат чун радоеи каш на пудаст ва на тор

خود شریعت چون ردایی کش نه پودست و نه تار

Гуфт Амиралмӯъминин : то ҳозир ояд пеш ӯ

گفت امیرالمومنین: تا حاضر آید پیش او

Дайни эзадроу шаръи мстФоро пушту ёр

دین ایزد را و شرع مصطفا را پشت و یار

Гуфт қосидро эмоми дайн чу бгзорми намоз

گفت قاصد را امام دین چو بگزارم نماز

Пеш миролмўмнин оем варои гӯ : чашми дор

پیش میرالمومنین آیم ورا گو: چشم دار

То намози шумо номади бўҳниФаҳи пеши шоҳ

تا نماز شما نامد بوحنیفه پیش شاه

Чира гашта даҳрии онҷои шоҳи бад дар интизор

چیره گشته دهری آنجا شاه بد در انتظار

Ҳар замон гуфтӣ ба шаҳи он мулҳид бтол шавам :

هر زمان گفتی به شه آن ملحد بطال شوم:

намебитарсад аз ман ӯ зон шуд ниҳон аз изтирор

می بترسد از من او زان شد نهان از اضطرار

Кист дар гетӣ ки ёрад гуфт бо ман зини сухан

کیست در گیتی که یارد گفت با من زین سخن

Кист дар олам ки ӯ аз ман надорад алҳзор

کیست در عالم که او از من ندارد الحذار

Гуфт : шоҳо мебифармо то биорандам ба пеш

گفت: شاها می بفرما تا بیارندم به پیش

Мутрибони хуши лақои хуб рӯй номдор

مطربان خوش لقای خوب روی نامدار

Онк медоранд рӯза гуяд ар ӯ рости музд

آنک می‌دارند روزه گوید ار او راست مزد

Соғарӣ май боядам маъшӯқи зебо дар канор

ساغری می‌بایدم معشوق زیبا در کنار

ӯ чаҳ донад рӯзау тоъоти иду ҳаҷу ғзў

او چه داند روزه و طاعات عید و حج و غزو

Ид ӯ ҳар рӯз бошад рӯза ӯро дар чаҳ кор

عید او هر روز باشد روزه او را در چه کار

Андарин буданд ногоҳе даромад марди дайн

اندرین بودند ناگاهی درآمد مرد دین

Шоди гашт аз ваии Халифаи даҳри як дармондаи вор

شاد گشت از وی خلیفه دهر یک درمانده‌وار

Гуфташ аз хиҷлат ки : эй нӯъмон чаро дайр омадӣ

گفتش از خجلت که: ای نعمان چرا دیر آمدی

Дод нӯъмонаши ҷавобии пари маъонии мрдўор

داد نعمانش جوابی پر معانی مردوار

Гуфт : ҳоле чу шунидам амр шаҳ бархестам

گفت: حالی چو شنیدم امر شه برخاستم

Рухи ниҳодами сӯии қасру тахти шоҳи тоҷи дор

رخ نهادم سوی قصر و تخت شاه تاج‌دار

Чун расидам бар карони диҷлаи киштии рафта буд

چون رسیدم بر کران دجله کشتی رفته بود

Буд нахлии мункири онҷои тахтҳояш бар қатор

بود نخلی منکر آنجا تختهایش بر قطار

Дарҳам омад кштӣӣ шуд дарзҳояши нопадид

درهم آمد کشتئی شد درزهایش ناپدید

Аз сар нахл омадаш лиФ ва дарав шуд сад мрор

از سر نخل آمدش لیف و درو شد صد مرار

Ҳалқаҳои оҳанӣн дидам з санг омад бурун

حلقه‌های آهنین دیدم ز سنگ آمد برون

Андар омад ду мрор ва кштӣӣ шуд пойдор

اندر آمد دو مرار و کشتئی شد پایدار

Киштии он гуҳ пеш омад ман нишастам андрў

کشتی آن گه پیش آمد من نشستم اندرو

Омад ва бинишаст он гуҳ бар карони ҷӯйбор

آمد و بنشست آن گه بر کران جویبار

Пешам омад то бадв андар нишастам дайр шуд

پیشم آمد تا بدو اندر نشستم دیر شد

Зини сабаб то хайрам афтод эй писари маъзӯри дор

زین سبب تا خیرم افتاد ای پسر معذور دار

Гуфт мулҳид : шарми дории бӯи Ҳанифаи зини дурӯғ

گفت ملحد: شرم داری بو حنیفه زین دروغ

Ҳуҷҷатӣ овардае кин кас надорад устувор

حجتی آورده ای کین کس ندارد استوار

Гуфт он гуҳи бӯи Ҳанифаи он эмоми дайни ҳақ

گفت آن گه بو حنیفه آن امام دین حق

Мари Амиралмӯъмининро ки : эй амири бовиқор

مر امیرالمومنین را که: ای امیر باوقار

Хасм мегуяд ки сонеъ нест олами бади қадим

خصم می‌گوید که صانع نیست عالم بد قدیم

Ин з табъаст ва ҳаюло нест инро кирдигор

این ز طبعست و هیولا نیست این را کردگار

Он гуҳи мункир ҳаме гардад ки маснӯъот ро

آن گهٔ منکر همی گردد که مصنوعات را

Сонеъӣ бояд магар девонааст ин гӯши дор

صانعی باید مگر دیوانه است این گوش دار

Таҳтаеро мункирии кати сонеъӣ бояд қадим

تخته‌ای را منکری کت صانعی باید قدیم

Май надории устуворами ман раво дорам мадор

می نداری استوارم من روا دارم مدار

эй саги зиндиқи кофар хрбт мешавам дун

ای سگ زندیق کافر خربط میشوم دون

наменабинӣ фавқу таҳту кӯҳу саҳроу баҳор

می نبینی فوق و تحت و کوه و صحرا و بحار

Гоҳи абрӯи гуҳи кушодаи гоҳи хушку гоҳи нам

گاه ابرو گه گشاده گاه خشک و گاه نم

Гоҳи барфу гоҳи борони гоҳи равшани гоҳи тор

گاه برف و گاه باران گاه روشن گاه تار

наменабинӣ бар фалаки ин хусрави сайёрагон

می نبینی بر فلک این خسرو سیارگان

Моҳу анҷумро азуи равшан ҳаме дорад чу нор

ماه و انجم را ازو روشن همی دارد چو نار

Ҳафт кавкаб бар фалак гашта мубин дар замин

هفت کوکب بر فلک گشته مبین در زمین

Дар даҳ ва ду бурҷ пайдо гашта дар лайл ва наҳор

در ده و دو برج پیدا گشته در لیل و نهار

Моҳ дар афзоишу нуқсон ва худ бар ҳоли хеш

ماه در افزایش و نقصان و خود بر حال خویش

Сӯии маснӯъоти шӯи он гуҳ саноеъ кун нзор

سوی مصنوعات شو آن گه صنایع کن نظار

эй саги кофар ба худ андар нигаҳ кун соъатӣ

ای سگ کافر به خود اندر نگه کن ساعتی

То бибинӣ қудраташи муъмини шӯй эй длФгор

تا ببینی قدرتش مومن شوی ای دلفگار

Қудрати ҳақи аҷзи ту бар ранг мӯят зоҳираст

قدرت حق عجز تو بر رنگ مویت ظاهرست

намекунад озодии мӯии сияҳи коФўрўор

می کند آزادی موی سیه کافوروار

Қатрае об омад андари кӯзае каши сарнигӯн

قطره‌ای آب آمد اندر کوزه‌ای کش سرنگون

Сӯратии зебо падед оварад аз вай бе ъўор

صورتی زیبا پدید آورد از وی بی‌عوار

Одамӣ дар равшанои санъаташ пайдо кунад

آدمی در روشنایی صنعتش پیدا کند

Кори сонеъ бар хилофи ин буд андешаи дор

کار صانع بر خلاف این بود اندیشه دار

Дар се торикӣ нагорд сӯратӣ чун одамӣ

در سه تاریکی نگارد صورتی چون آدمی

Он гуҳ бар ваии падеди оради хату зулфу изор

آن گهٔ بر وی پدید آرد خط و زلف و عذار

Нутқ гуёеу бенаӣу самъи оради падед

نطق گویایی و بینایی و سمع آرد پدید

Ҳафт чашма дар бадастии устихони бодаи бор

هفت چشمه در بدستی استخوان باده بار

Оби чашмат шӯр карду оби гӯшти талху хор

آب چشمت شور کرد و آب گوشت تلخ و خوار

Оби бинии мунқабизу оби даҳонати нӯши бор

آب بینی منقبض و آب دهانت نوش بار

Оби чашмати шӯр аз он омад ки ба ганда шавад

آب چشمت شور از آن آمد که به گنده شود

Гар набошад талхи зии вай роҳ ёбад мӯру мор

گر نباشد تلخ زی وی راه یابد مور و مار

Дар даҳонати об хуш омад то бадоне таъм чист

در دهانت آب خوش آمد تا بدانی طعم چیست

Чанд гӯям зин далоил кун барин бар ихтисор

چند گویم زین دلایل کن برین بر اختصار

Сонеъӣ бояд ҳакиму қодиру қоим ба зот

صانعی باید حکیم و قادر و قایم به ذات

То падед ояд зи сунъи вай батон Қандаҳор

تا پدید آید ز صنع وی بتان قندهار

Табъи нодон кӣ падеди оради ҳакиму файласуф

طبع نادان کی پدید آرد حکیم و فیلسوف

Ақл аз ту кӣ пазиради ин суханро бар мадор

عقل از تو کی پذیرد این سخن را بر مدار

Ин мухолифи табъҳо бо икдгр чун сохтанд

این مخالف طبعها با یکدگر چون ساختند

Обу оташи хоку бод эй млҳдк ҳуҷҷат биор

آب و آتش خاک و باد ای ملحدک حجت بیار

Ончӣ мегуяд бидидам ман ба Юнони хона Эй

آنچه می‌گوید بدیدم من به یونان خانه‌ای

Ин чаҳ ҳуҷҷат бошад онҷо сӯратӣ кардаст кор

این چه حجت باشد آنجا صورتی کردست کار

Рӯ бигӯ эзади яке қоим ба зоту лами изл

رو بگو ایزد یکی قایم به ذات و لم یزل

Қодири мътӣу донои холиқ бару баҳор

قادر معطی و دانا خالق بر و بحار

Мо набудем ӯ падед оварадмон аз чори табъ

ما نبودیم او پدید آوردمان از چار طبع

Муҳаддис омад чори табъу чори фасли рӯзгор

محدث آمد چار طبع و چار فصل روزگار

Бгрў эй мулҳид ба қуръон « қул ҳўоллаҳ » ёдгир

بگرو ای ملحد به قرآن «قل هوالله» یادگیر

Чанд бошад бар сарат аз ҷаҳлу куфру шаки Фсор

چند باشد بر سرت از جهل و کفر و شک فسار

Чун шунид ин ҳуҷҷат аз ваии даҳри як хомӯши гашт

چون شنید این حجت از وی دهر یک خاموش گشت

Кард ҳар як хор ӯро пас бкрдндш ба дор

کرد هر یک خوار او را پس بکردندش به دار

Гуфт нӯъмон эй Халифаи баъди азин чунин макун

گفت نعمان ای خلیفه بعد ازین چونین مکن

Мулҳидонро пеши худ манашон азин пас зинҳор

ملحدان را پیش خود منشان ازین پس زینهار

Ибн ъам мстФоиии теғи азуи мироси тест

ابن عم مصطفایی تیغ ازو میراث تست

Мезан акнӯн бар сари мулҳид чу ҳайдари зулфиқор

میزن اکنون بر سر ملحد چو حیدر ذوالفقار

Ҳар чаҳ фармоед турои қуръону ахбори расӯл

هر چه فرماید ترا قرآن و اخبار رسول

Андари он овези мулҳидро зи маҷлиси даври дор

اندر آن آویز ملحد را ز مجلس دور دار

Гуфт : пзрФтми зи ту эй ҳуҷҷати дайни худоӣ

گفت: پذرفتم ز تو ای حجت دین خدای

Шод бош эй бўҳниФаҳ эй эмоми бурдбор

شاد باش ای بوحنیفه ای امام بردبار

эй сенаеи шукри ин доне ки натавонӣ гузорад

ای سنایی شکر این دانی که نتوانی گزارد

Дайни ислому эмоми оламу парҳезгор

دین اسلام و امام عالم و پرهیزگار

Гар сенае мстҷб гардад ба оташ бе гумон

گر سنایی مستجب گردد به آتش بی گمان

Зини маноқиб руста гардад эй бародари гӯши дор

زین مناقب رسته گردد ای برادر گوش دار