То чарх баргушод гиребони навбаҳор

تا چرخ برگشاد گریبان نوبهار

Аз лолаи басти домани кҳпоиаҳҳо азор

از لاله بست دامن کهپایه‌ها ازار

Чунон намӯд кули асирии асар ба кӯҳ

چونان نمود کل اثیری اثر به کوه

Коҷзоӣ ӯ гирифт ҳамаи тарафи ҷӯйбор

کاجزای او گرفت همه طرف جویبار

Аз эътидолу тақвияти табъ ӯ зи хок

از اعتدال و تقویت طبع او ز خاک

Сад барги гули бзоди зи як нӯки тези хор

صد برگ گل بزاد ز یک نوک تیز خار

Акнӯн ки пари зи барг зумуррад шуд аз сабо

اکنون که پر ز برگ زمرد شد از صبا

Шохӣ ки бад чу ҳайкали афъии тиҳии зи бор

شاخی که بد چو هیکل افعی تهی ز بار

Зон май кафади з дидан ӯ дидаҳои шох

زان می‌کفد ز دیدن او دیده‌های شاخ

Каз хосияти кафади зи зумурради ду чашми мор

کز خاصیت کفد ز زمرد دو چشم مار

Аз ҳиҷри нолши оради баси булбул аз дарахт

از هجر نالش آرد بس بلبل از درخت

Бо васл гул бирав Чехияанд нолаҳои зор

با وصل گل برو چکند ناله‌های زار

Зояд ҳамеи ҳаво ба латофати зи саъии чарх

زاید همی هوا به لطافت ز سعی چرخ

Он қӯтӣ ки дод аносир ба кӯҳсор

آن قوتی که داد عناصر به کوهسار

Бо офтоб агар бнтобди бурузи наҷм

با آفتاب اگر بنتابد بروز نجم

Биўостаҳ агарчӣ напояд бар оби нор

بیواسطه اگرچه نپاید بر آب نار

Гар ба само биҳишт ниҳонаст то ба ҳашар

گر به سما بهشت نهانست تا به حشر

Беҳашар чунки кард заминаши пас ошкор

بی حشر چونکه کرد زمینش پس آشکار

Бар дашт ва боғ чист пас аз ёсамину гул

بر دشت و باغ چیست پس از یاسمین و گل

Гардуни пари ситорау дарёии пари шарор

گردون پر ستاره و دریای پر شرار

Гулзори байни сабзаи пар аз оби норгўн

گلزار بین سبزه پر از آب نارگون

Кҳсори байни зи лолаи пар аз нори обдор

کهسار بین ز لاله پر از نار آبدار

Бар шабаҳи чанги бози сари ғунчаҳои гул

بر شبه چنگ باز سر غنچه‌های گل

Бар шакли пои шер шудаи панҷаи чанор

بر شکل پای شیر شده پنجهٔ چنار

Гар дашт хуррамаст чаро гиряд аз фароз

گر دشت خرمست چرا گرید از فراز

Ин пардаи касифи латифи асли тунди бор

این پردهٔ کثیف لطیف اصل تند بار

Зинҷои нафири резади з онҷо навой ноӣ

زینجا نفیر ریزد ز آنجا نوای نای

Зинҷои хурӯши ошиқу зи онҷои нишоти ёр

زینجا خروش عاشق و ز آنجا نشاط یار

Халқии пар аз нишоти зи даштии тиҳии зи барф

خلقی پر از نشاط ز دشتی تهی ز برف

Табъии тиҳии зи ғами зи дарахтони пари зи бор

طبعی تهی ز غم ز درختان پر ز بار

Он лолаи фоми бодаи хурони зери шохи гул

آن لاله فام باده‌خوران زیر شاخ گل

Ва он глрхони нишоти кунони гирди лолаи зор

و آن گلرخان نشاط کنان گرد لاله‌زار

Бехи замин чу афсари шоҳони пар аз гуҳар

بیخ زمین چو افسر شاهان پر از گهر

Шохи шаҷар чун гӯши арӯсони зи гӯшвор

شاخ شجر چون گوش عروسان ز گوشوار

Бар ҳар тарафи биҳиштӣ дар ҳар биҳишти ҳур

بر هر طرف بهشتی در هر بهشت حور

Бар ҳар чамани канорӣ ва дар ҳар канори ёр

بر هر چمن کناری و در هر کنار یار

Мурғии баҳри дарахту чароғии баҳри чаман

مرغی بهر درخت و چراغی بهر چمن

Шоҳии баҳри тариқу арӯсии баҳри канор

شاهی بهر طریق و عروسی بهر کنار

Гарчи з ҳар дарахт хушӣ дид ҳар димоғ

گرچه ز هر درخت خوشی دید هر دماغ

Врчаҳи дарин баҳор баҳо ёфт ҳар диёр

ورچه درین بهار بها یافت هر دیار

Лек аз баҳори хуррамеи нестӣ ба табъ

لیک از بهار خرمیی نیستی به طبع

Чун халқу табъи хоҷа агар нестии баҳор

چون خلق و طبع خواجه اگر نیستی بهار

Мнсўрбни съидбни Аҳмад ки аз карам

منصوربن سعیدبن احمد که از کرم

Чун нусрату саодат ва ҳамдаст номдор

چون نصرت و سعادت و حمدست نامدار

Он каз мизоҷи гавҳару таъсии илм ӯ

آن کز مزاج گوهر و تاثیر علم او

Бар на фалаки чаҳор гуҳар мекунад нисор

بر نه فلک چهار گهر می‌کند نثار

Он хоҷае ки гашти зи таъҷили ҷӯади хеш

آن خواجه‌ای که گشت ز تعجیل جود خویش

Чун шахси сили гирифтаи суол аз кафш назор

چون شخص سل گرفته سوال از کفش نزار

Як фикри тунд аз паии мадҳаши ҳамаи сухан

یک فکر تند از پی مدحش همه سخن

Як манзиланд аз так ҷўдши ҳамаи қФор

یک منزلند از تک جودش همه قفار

Кард аз туфи саховати худ ҳамчуи чӯби хушк

کرد از تف سخاوت خود همچو چوب خشک

Дар комҳои халқи забонҳои ифтихор

در کامهای خلق زبانهای افتخار

Чашмӣ ки нашри сират ӯ бинад аз мдиҳ

چشمی که نشر سیرت او بیند از مدیح

Он чашм эминаст баҳри ҳол аз интишор

آن چشم ایمنست بهر حال از انتشار

Гар бингарад ба хашми сӯии чарху офтоб

گر بنگرد به خشم سوی چرخ و آفتاب

Дар соъатии ду лайли бхизди з як наҳор

در ساعتی دو لیل بخیزد ز یک نهار

эй доираи наҷоти зи ҷӯади ту мстдир

ای دایرهٔ نجات ز جود تو مستدیر

Ваии маркази ҳаёти зи Авни ту мастдор

وی مرکز حیات ز عون تو مستدار

Рӯе ки ёфт гирди сетона дарат зи лутф

رویی که یافت گرد ستانهٔ درت ز لطف

Ҳаргиз шикан нагирад чун пушти сусмор

هرگز شکن نگیرد چون پشت سوسمار

Хокӣ ки ёфт сояи ҳзми ту зон сипас

خاکی که یافت سایهٔ حزم تو زان سپس

Аз бод кӯҳ кун набард дар ҳавои ғубор

از باد کوه کن نبرد در هوا غبار

Обӣ ки ёфт оташ азмат кунад чу ваҳм

آبی که یافت آتش عزمت کند چو وهم

Дар ним лаҳзаи чанбари афлокро гузор

در نیم لحظه چنبر افلاک را گذار

Ҳаргизи сипоҳи марги наёбади бадви зафар

هرگز سپاه مرگ نیابد بدو ظفر

Он кас ки дорад аз илму илми ту ҳисор

آن کس که دارد از علم و علم تو حصار

Мадҳаст табъу феъли турои солу маи хӯриш

مدحست طبع و فعل ترا سال و مه خورش

Шукраст бози умри турои рӯзи шаби шикор

شکرست باز عمر ترا روز شب شکار

Шуд фарши пои қадари ту гардуни мустақӣм

شد فرش پای قدر تو گردون مستقیم

Шуд ғарқи баҳри дасти ту киштии интизор

شد غرق بحر دست تو کشتی انتظار

Гӯйӣ ки ҳаст бар башара назд хотират

گویی که هست بر بشره نزد خاطرت

Онҳо ки дар урӯқи мафосил буд нисор

آنها که در عروق مفاصل بود نثار

Зинда шавад ба илм ва ба эҳсонат ҳар замон

زنده شود به علم و به احسانت هر زمان

Онро ки кишти бўолҳсн аз захми зулфиқор

آنرا که کشت بوالحسن از زخم ذوالفقار

Охири кушоди тири улӯми ту аз алоҷ

آخر گشاد تیر علوم تو از علاج

Бар марги сӯй шахс фурӯбаст раҳгузор

بر مرگ سوی شخص فروبست رهگذار

Аз лутфу бахшиши ту чу шамс эй фалаки маҳал

از لطف و بخشش تو چو شمس ای فلک محل

Вази ҷӯад ва бар ёфт ҳамаи халқ бару бор

وز جود و بر یافت همه خلق بر و بار

Пурмоя эй чу гавҳару пари соя эй чу моҳ

پرمایه‌ای چو گوهر و پر سایه‌ای چو ماه

Пас чунки ҳаст рӯй аду аз ту ҳамчуи қор

پس چونکه هست روی عدو از تو همچو قار

Неи неи мау гуҳар чаҳ хонам туро чу ҳаст

نی نی مه و گهر چه خوانم ترا چو هست

Ҳар нуктаи сад сипеҳр ва ҳар ангушти сад баҳор

هر نکته صد سپهر و هر انگشت صد بحار

эй чархро ба базли яминати ҳамаи ямин

ای چرخ را به بذل یمینت همه یمین

Ваии халқро ба ҷӯади ясорати ҳамаи ясор

وی خلق را به جود یسارت همه یسار

Ҳастам ман он баланд ки гаштами зи чархи паст

هستم من آن بلند که گشتم ز چرخ پست

Ҳастам ман он азиз ки мондам зи даҳри хор

هستم من آن عزیز که ماندم ز دهر خوار

Аз ҷаври ин замону замонаи ниҳоди ман

از جور این زمان و زمانه نهاد من

Як лаҳза май наёбад ҳамчун замини қарор

یک لحظه می‌نیابد همچون زمین قرار

Аз ҷаҳл ор бошад ҳаззам азуаст фахр

از جهل عار باشد حظم ازوست فخر

Вази шеър фахр зояд қисмам азуаст ор

وز شعر فخر زاید قسمم ازوست عار

Ҳаргиз наёфтам ба чунин шеърҳои нағз

هرگز نیافتم به چنین شعرهای نغز

Аз ҳеҷ родмард ба сад шеъри як шиор

از هیچ رادمرد به صد شعر یک شعار

То панҷгона ем диҳанд аз дивист шеър

تا پنجگانه‌ایم دهند از دویست شعر

Рӯзии ҳазор бори ду чашмам шавад чаҳор

روزی هزار بار دو چشمم شود چهار

Чашмами ҳамеи ситора аз он борад аз мижа

چشمم همی ستاره از آن بارد از مژه

Зеро ки чун шабаст бирав рӯзгори тор

زیرا که چون شبست برو روزگار تار

Ҳастӣ сухан чаҳ суд касеро ки нестӣ

هستی سخن چه سود کسی را که نیستی

Аз сари ҳамеи برارد ҳар соъатии дамор

از سر همی برآرد هر ساعتی دمار

Шухӣаст мояи тамаъи ашъори хуш чаҳ суд

شوخیست مایهٔ طمع اشعار خوش چه سود

Комрўзи фарқ кас накунад афсар аз Фсор

کامروز فرق کس نکند افسر از فسار

Онрост Яману иср ки бо қӯти тамиз

آنراست یمن و یسر که با قوت تمیز

Нашносад ӯ зи ҷаҳли ямини худ аз ясор

نشناسد او ز جهل یمین خود از یسار

Гар корҳо чунонкӣ бибояд чунон бадӣ

گر کارها چنانکه بباید چنان بدی

Дар пастии об кӣ бадӣ ва дар ҳавои бухор

در پستی آب کی بدی و در هوا بخار

Шояд ки хокпои ту бӯсам ки худ туе

شاید که خاکپای تو بوسم که خود تویی

Маддоҳро ба ҷӯад ва ба инсофи дастёр

مداح را به جود و به انصاف دستیار

Маҷбури бахт бад бидам аз рӯй чокарӣ

مجبور بخت بد بدم از روی چاکری

Зон мари туро чу давлат ту кардам ихтиёр

زان مر ترا چو دولت تو کردم اختیار

Нашикуфт агар з рӯй ту воло шавам аз онк

نشکفت اگر ز روی تو والا شوم از آنک

На ту кам аз маӣ ва на ман камтар аз хиёр

نه تو کم از مهی و نه من کمتر از خیار

Тухмем бардиҳанда зи мадҳу саноу шукр

تخمیم بر دهنده ز مدح و ثنا و شکر

Дар бӯстони умри худ аз ҳикматам ба кор

در بوستان عمر خود از حکمتم به کار

Дар зинҳор хеши нигаҳдорам аз бало

در زینهار خویش نگهدارم از بلا

эй халқро ба илми ту аз марг зинҳор

ای خلق را به علم تو از مرگ زینهار

Будам сабур то брсидм ба садри ту

بودم صبور تا برسیدم به صدر تو

Гарчи зи халқ буд равону дилами фигор

گرچه ز خلق بود روان و دلم فگار

Оре ба захми Марии Абубакр сабр кард

آری به زخم ماری ابوبکر صبر کرد

То лоҷарами вазири набии гашту ёри ғор

تا لاجرم وزیر نبی گشت و یار غار

То зи оташу зи обу зи хоку ҳаво буд

تا ز آتش و ز آب و ز خاک و هوا بود

Мари халқро зи ҳикмати бории ҳаме нигор

مر خلق را ز حکمت باری همی نگار

Бодӣ чу обу оташу бодӣ чу боду хок

بادی چو آب و آتش و بادی چو باد و خاک

Дар сФўту баландӣ ва дар лутф ва дар виқор

در صفوت و بلندی و در لطف و در وقار

Бодати зи саъии бахт ҳамеша тиҳӣу пар

بادت ز سعی بخت همیشه تهی و پر

Аз ранҷи тани равону зи мақсӯди дили канор

از رنج تن روان و ز مقصود دل کنار